Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να επιδιώξει νέα προσωπική συνάντηση με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, ακόμη και μέσα στο φθινόπωρο, σε μια προσπάθεια να επαναφέρει στο προσκήνιο τη διπλωματική προσέγγιση με τη Βόρεια Κορέα.
Η πιθανότητα ενός νέου τετ α τετ των δύο ηγετών εξετάζεται ενόψει του επόμενου ταξιδιού του Αμερικανού προέδρου στην Ασία, με τον Νοέμβριο να αποτελεί ένα πιθανό χρονικό παράθυρο. Εκείνη την περίοδο, ηγέτες από πολλές χώρες αναμένεται να βρεθούν στη Σεντζέν της Κίνας για τη σύνοδο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC).
Οι συζητήσεις Τραμπ και το πιθανό ραντεβού στην Ασία
Όπως αναφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η Wall Street Journal, ο Τραμπ έχει ήδη συζητήσει κατ’ ιδίαν την προοπτική μιας συνάντησης με τον Κιμ κατά τη διάρκεια του επόμενου ταξιδιού του στην Ασία.
Σε επίσημο επίπεδο, πάντως, δεν έχει ακόμη υπάρξει συγκεκριμένος σχεδιασμός για μια τέτοια συνάντηση. Η επιθυμία του Αμερικανού προέδρου να ξανασυναντήσει τον Βορειοκορεάτη ηγέτη δείχνει, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ότι αναζητά μια σημαντική επιτυχία στην εξωτερική πολιτική.
Την ίδια στιγμή, η προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να παρουσιάσει ως νίκη τη στρατιωτική επιχείρηση που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο στο Ιράν φαίνεται να αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Η προσωπική διπλωματία που θέλει να επαναφέρει ο Τραμπ
Η προσέγγιση του Τραμπ απέναντι στον Κιμ διαφέρει αισθητά από εκείνη που είχαν ακολουθήσει οι περισσότεροι προκάτοχοί του. Οι Αμερικανοί πρόεδροι απέφευγαν κατά κανόνα να συναντήσουν τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας χωρίς προηγούμενες προϋποθέσεις, λόγω του αυταρχικού χαρακτήρα του καθεστώτος και του πυρηνικού του οπλοστασίου.
Διαβάστε Επίσης
Ο Τραμπ, αντίθετα, εκτιμά ότι η απευθείας επαφή μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για την επαναλειτουργία ενός διαύλου επικοινωνίας με την Πιονγκγιάνγκ.
Ωστόσο, αναλυτές και Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για το εάν μια νέα συνάντηση θα μπορούσε αυτή τη φορά να οδηγήσει σε ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Από τις τρεις προηγούμενες επαφές των δύο ηγετών, το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας όχι μόνο δεν περιορίστηκε, αλλά ενισχύθηκε σημαντικά. Παράλληλα, η Πιονγκγιάνγκ έχει αυξήσει τις δυνατότητές της να απειλήσει ακόμη και αμερικανικό έδαφος.
Ο Μπρους Κλίνγκνερ, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της CIA και ειδικός στις δύο Κορέες, άσκησε κριτική στη συγκεκριμένη προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ επιχειρεί να επηρεάσει έναν ακόμη αυταρχικό ηγέτη, στηριζόμενος στην πεποίθηση ότι μια προσωπική σχέση μπορεί να εξυπηρετήσει τους στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Από τον Λευκό Οίκο, πάντως, αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ και ο Κιμ θα συναντηθούν «την κατάλληλη στιγμή». Η αντιπροσωπεία της Βόρειας Κορέας στον ΟΗΕ δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Το σχέδιο υπήρχε ήδη από το 2025
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ επιχειρεί να οργανώσει μια νέα συνάντηση με τον Κιμ στη δεύτερη προεδρική του θητεία.
Κατά τη διάρκεια της περιοδείας του στην Ασία το 2025, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εκφράσει δημόσια την επιθυμία του να δει ξανά τον Βορειοκορεάτη ηγέτη. Μάλιστα, μιλώντας σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One, είχε ζητήσει να μεταφερθεί το μήνυμα στην Πιονγκγιάνγκ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν εκτιμήσει τότε ότι η Βόρεια Κορέα άφηνε διακριτικά ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συνάντησης. Τα χρονικά περιθώρια, όμως, ήταν περιορισμένα και δεν επέτρεψαν να διευθετηθούν εγκαίρως τα σύνθετα ζητήματα ασφαλείας και οργάνωσης.
Ο ίδιος ο Τραμπ είχε αργότερα εξηγήσει ότι μια συνάντηση με τον Κιμ θα μπορούσε να επισκιάσει το προγραμματισμένο τετ α τετ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στη Νότια Κορέα. Μετά τη συνάντησή του με τον Σι, η οποία διήρκεσε 100 λεπτά, είχε αφήσει πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στο ζήτημα του Κιμ.
Το μήνυμα προς την Πιονγκγιάνγκ μέσω των στρατιωτικών ασκήσεων
Ένα ακόμη στοιχείο που δείχνει ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει σοβαρά μια νέα προσέγγιση είναι η πρόσφατη απόφαση του Τραμπ σχετικά με τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ΗΠΑ και Νότιας Κορέας.
Την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε μέσω social media ότι έδωσε εντολή να περιοριστεί κοινή στρατιωτική άσκηση των δύο χωρών, επικαλούμενος μεταξύ άλλων «την πολύ καλή σχέση μου με τον Κιμ Γιονγκ Ουν».
Η κίνηση παραπέμπει στην τακτική που είχε ακολουθήσει και κατά την πρώτη του θητεία. Τότε είχε περιορίσει κοινές στρατιωτικές ασκήσεις Ουάσινγκτον και Σεούλ, επιχειρώντας να μειώσει την ένταση ενόψει των συναντήσεών του με τον Κιμ.
Μία ημέρα αργότερα, ωστόσο, ο Τραμπ έδωσε και άλλη διάσταση στην απόφασή του. Συνέδεσε την κίνηση με την έλλειψη βοήθειας από τη Νότια Κορέα στις αμερικανικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι ο Κιμ έχει ανταποκριθεί στα ανοίγματα της αμερικανικής πλευράς, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Βίκτορ Τσα, ειδικός για τη Βόρεια Κορέα στο Center for Strategic and International Studies, εκτίμησε ότι ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφή την πρόθεσή του να συναντήσει ξανά τον Κιμ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αλλαγή στις στρατιωτικές ασκήσεις έδωσε στον Αμερικανό πρόεδρο έναν πρακτικό τρόπο να δείξει στην Πιονγκγιάνγκ ότι εξετάζει σοβαρά μια νέα συνάντηση.
Από την πλευρά της, η πρεσβεία της Νότιας Κορέας στις ΗΠΑ εξέφρασε την ελπίδα ότι η «φιλική σχέση» μεταξύ Τραμπ και Κιμ θα μπορούσε να οδηγήσει σε «ουσιαστικό διάλογο» και να συμβάλει στη σταθερότητα της Κορεατικής Χερσονήσου.
Η δύσκολη κληρονομιά των συναντήσεων στη Σιγκαπούρη και το Ανόι
Η νέα προσπάθεια του Τραμπ δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Οι δύο ηγέτες έχουν ήδη συναντηθεί τρεις φορές, χωρίς όμως να καταφέρουν να επιλύσουν το βασικό ζήτημα που αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας.
Η πρώτη ιστορική συνάντηση πραγματοποιήθηκε το 2018 στη Σιγκαπούρη. Τραμπ και Κιμ υπέγραψαν τότε τη λεγόμενη «Διακήρυξη της Σιγκαπούρης», δημιουργώντας ένα πλαίσιο για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας.
Η συμφωνία δέχθηκε, ωστόσο, έντονη κριτική, καθώς επικριτές της θεωρούσαν ότι ήταν ακόμη πιο αδύναμη από προηγούμενες συμφωνίες που είχαν υπογράψει Ουάσινγκτον και Πιονγκγιάνγκ.
Έναν χρόνο αργότερα, οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο Ανόι. Οι συνομιλίες κατέρρευσαν, καθώς ο Κιμ δεν αποδέχθηκε την πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της χώρας του.
Ακολούθησε, αργότερα το 2019, μία ακόμη συνάντηση στην Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας, την οποία είχε οργανώσει ο τότε πρόεδρος της Νότιας Κορέας Μουν Τζε-ιν. Και αυτή η προσπάθεια, όμως, δεν κατάφερε να ξεπεράσει το αδιέξοδο.
Το πυρηνικό οπλοστάσιο της Πιονγκγιάνγκ έχει μεγαλώσει
Στα χρόνια που μεσολάβησαν, η κατάσταση έχει αλλάξει σημαντικά. Η κυβέρνηση Μπάιντεν απέφυγε την άμεση εμπλοκή με την Πιονγκγιάνγκ και έδωσε μεγαλύτερο βάρος στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ, Ιαπωνίας και Νότιας Κορέας.
Η Βόρεια Κορέα, από την άλλη πλευρά, συνέχισε να αναπτύσσει το πυρηνικό και βαλλιστικό της πρόγραμμα, σε μεγάλο βαθμό μακριά από τα διεθνή βλέμματα.
Ανεξάρτητοι ειδικοί στον τομέα του ελέγχου των εξοπλισμών εκτιμούσαν ότι η Πιονγκγιάνγκ μπορεί να διαθέτει περίπου 60 πυρηνικές κεφαλές και αρκετό σχάσιμο υλικό για την κατασκευή έως και 90.
Ο Τζέφρι Λιούις, ειδικός στο πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας στο Κέντρο Διεθνούς Ασφάλειας και Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, θεωρεί ωστόσο ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις πιθανότατα δεν αποτυπώνουν πλέον την πραγματική εικόνα.
Κατά την εκτίμησή του, το οπλοστάσιο της Βόρειας Κορέας ενδέχεται πλέον να ανέρχεται σε εκατοντάδες πυρηνικές κεφαλές. Ως βασικά στοιχεία για αυτή την εκτίμηση επικαλείται τις εκατοντάδες πλατφόρμες εκτόξευσης πυραύλων που έχει παρουσιάσει η Πιονγκγιάνγκ, αλλά και την αυξανόμενη παραγωγή πλουτωνίου και υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών είχε προειδοποιήσει τον Μάρτιο, μέσω της ετήσιας έκθεσής της για τις παγκόσμιες απειλές, ότι η Βόρεια Κορέα εξακολουθεί να επεκτείνει τα στρατηγικά οπλικά της προγράμματα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι πύραυλοι και οι πυρηνικές κεφαλές, επιδιώκοντας παράλληλα να ενισχύσει την αποτρεπτική της ικανότητα.
Τον επόμενο μήνα, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Πενταγώνου προειδοποίησε το Κογκρέσο ότι οι πυρηνικές δυνατότητες της Βόρειας Κορέας καθιστούν ολοένα πιο πιθανό ένα πλήγμα εναντίον αμερικανικού εδάφους. Παράλληλα, οι πυραυλικές δυνατότητες της Πιονγκγιάνγκ της επιτρέπουν να απειλεί τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία με πυρηνικές αλλά και συμβατικές κεφαλές.
Τι θέλει πραγματικά να κερδίσει ο Κιμ
Στην καρδιά οποιασδήποτε νέας διαπραγμάτευσης θα βρίσκεται ένα κρίσιμο ζήτημα: η διεθνής αναγνώριση της Βόρειας Κορέας ως πυρηνικής δύναμης.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να μην αναγνωρίζουν επίσημα αυτό το καθεστώς για την Πιονγκγιάνγκ, ενώ ο Κιμ επιδιώκει εδώ και χρόνια να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα.
Ο Βίκτορ Τσα εξηγεί ότι για τη Βόρεια Κορέα μια τέτοια αλλαγή θα είχε τεράστια σημασία σε επίπεδο διεθνούς αντίληψης. Η Πιονγκγιάνγκ, σύμφωνα με τον ίδιο, επιθυμεί εδώ και χρόνια να εγκαταλείψουν οι ΗΠΑ τον στόχο της αποπυρηνικοποίησης και να αποδεχθούν τη χώρα ως κράτος που διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους μιας νέας συνάντησης Τραμπ – Κιμ. Ο Βορειοκορεάτης ηγέτης δεν θα προσέλθει στις διαπραγματεύσεις από την ίδια θέση που βρισκόταν το 2018 ή το 2019.
Η Πιονγκγιάνγκ έχει πλέον περισσότερα διαπραγματευτικά χαρτιά
Τα τελευταία χρόνια, η Βόρεια Κορέα έχει ενισχύσει τις σχέσεις της με την Κίνα, ενώ έχει εμβαθύνει τη συνεργασία της με το Ιράν στον τομέα των πυραύλων.
Παράλληλα, έχει στείλει χιλιάδες στρατιώτες στη Ρωσία για να συνδράμουν τη Μόσχα στον πόλεμο στην Ουκρανία. Με αυτόν τον τρόπο, η Πιονγκγιάνγκ έχει αποκτήσει και πολύτιμη πολεμική εμπειρία.
Ο Κιμ έχει επαναβεβαιώσει πρόσφατα τη στενή σχέση της χώρας του με τη Ρωσία, δηλώνοντας ότι οι δύο πλευρές συνεχίζουν «την ιστορία του κοινού αγώνα για δικαιοσύνη» και τις παραδόσεις φιλίας μεταξύ τους.
Τον Ιούνιο συναντήθηκε επίσης με τον Σι Τζινπίνγκ, ενώ Αμερικανοί και άλλοι ξένοι αξιωματούχοι θεωρούν πιθανό να πραγματοποιήσει πριν από το τέλος του έτους συνάντηση και με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Έτσι, εάν τελικά Τραμπ και Κιμ καθίσουν ξανά στο ίδιο τραπέζι, η ισορροπία θα είναι διαφορετική από εκείνη των προηγούμενων συναντήσεών τους. Η Πιονγκγιάνγκ διαθέτει σήμερα περισσότερα πυρηνικά και πυραυλικά μέσα, ισχυρότερες διεθνείς σχέσεις και περισσότερα διαπραγματευτικά χαρτιά — γεγονός που καθιστά την επόμενη πιθανή συνάντηση πολύ πιο σύνθετη από τις προηγούμενες.
