Μία από τις πιο κρίσιμες δικαστικές αναμετρήσεις στην ιστορία της Meta ξεκινά στις ΗΠΑ, με το βλέμμα στραμμένο στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι δημοφιλέστερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Η εταιρεία καλείται να απαντήσει στις κατηγορίες τεσσάρων πολιτειών, οι οποίες υποστηρίζουν ότι Facebook και Instagram σχεδιάστηκαν με λειτουργίες που μπορούν να προκαλέσουν εθιστική χρήση στους ανηλίκους, ενώ παράλληλα η Meta φέρεται να παραπλάνησε το κοινό για τους κινδύνους και να συνέλεξε προσωπικά δεδομένα παιδιών χωρίς την απαιτούμενη συναίνεση.
Η υπόθεση ανοίγει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα για τη βιομηχανία των social media: μέχρι πού φτάνει η ευθύνη μιας τεχνολογικής εταιρείας για τον ίδιο τον σχεδιασμό της πλατφόρμας της και τις επιπτώσεις που αυτός μπορεί να έχει στους νεαρούς χρήστες;
Οι τέσσερις πολιτείες και η τεράστια οικονομική απαίτηση
Η υπόθεση εκδικάζεται σε ομοσπονδιακό δικαστήριο και αφορά τις Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ. Όπως αναφέρει το NPR, οι πολιτείες διεκδικούν συνολικά έως και 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια σε κυρώσεις, ενώ ζητούν ταυτόχρονα να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν τα προϊόντα της Meta.
Η συγκεκριμένη αγωγή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα δικαστικών προσφυγών κατά των μεγάλων εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης. Αυτή τη φορά, όμως, το βάρος δεν πέφτει τόσο στο περιεχόμενο που ανεβάζουν οι χρήστες, όσο στις ίδιες τις λειτουργίες των πλατφορμών.
«Σχεδιασμένα» για να κρατούν τους χρήστες συνδεδεμένους
Οι πολιτειακές αρχές υποστηρίζουν ότι η Meta δημιούργησε εργαλεία τα οποία ενθαρρύνουν τους νεαρούς χρήστες να παραμένουν στις πλατφόρμες για όσο το δυνατόν περισσότερο.
Διαβάστε Επίσης
Στο επίκεντρο βρίσκονται λειτουργίες όπως το «like», η ατελείωτη κύλιση και οι αλγόριθμοι που προτείνουν συνεχώς νέο περιεχόμενο.
Κατά τους ενάγοντες, ο συγκεκριμένος σχεδιασμός δεν είναι τυχαίος. Όσο περισσότερο χρόνο περνά ένας χρήστης στο Facebook ή το Instagram, τόσο περισσότερες διαφημίσεις μπορεί να δει και τόσο περισσότερες πληροφορίες μπορούν να αξιοποιηθούν για την αποτελεσματικότερη στόχευσή του.
Οι πολιτείες υποστηρίζουν, επομένως, ότι η αύξηση της αλληλεπίδρασης και των εσόδων προωθήθηκε εις βάρος της ασφάλειας των ανηλίκων.
Στο μικροσκόπιο και η ψυχική υγεία των παιδιών
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες που αφορούν τις επιπτώσεις της χρήσης των πλατφορμών στους ανηλίκους. Η αγωγή υποστηρίζει ότι η Meta έδωσε μεγαλύτερη βαρύτητα στην αύξηση της χρήσης των εφαρμογών παρά στην προστασία των νεαρών χρηστών. Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι η συμπεριφορά αυτή επηρέασε μεταξύ άλλων τον ύπνο και την εκπαίδευση των παιδιών.
Στο στόχαστρο βρίσκονται ακόμη και τα φίλτρα εικόνας. Σύμφωνα με τους ενάγοντες, η εταιρεία γνώριζε ότι συγκεκριμένες λειτουργίες μπορούσαν να ενισχύσουν προβλήματα που σχετίζονται με την εικόνα σώματος και διατροφικές διαταραχές.
Όλα αυτά, υποστηρίζουν οι πολιτείες, έρχονταν σε αντίθεση με τις δημόσιες διαβεβαιώσεις της Meta ότι η ασφάλεια και η ευημερία των νεαρών χρηστών αποτελούσαν βασική προτεραιότητα.
Ξεχωριστό μέτωπο τα προσωπικά δεδομένα ανηλίκων
Η δικαστική διαμάχη δεν περιορίζεται στις καταγγελίες για εθιστική χρήση. Ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό σκέλος αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων των παιδιών.
Οι αρχές υποστηρίζουν ότι η Meta γνώριζε πως παιδιά κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούσαν Facebook και Instagram, παρότι αυτό δεν επιτρεπόταν από τους κανόνες των ίδιων των πλατφορμών.
Παράλληλα, η εταιρεία κατηγορείται ότι συγκέντρωνε προσωπικές πληροφορίες ανηλίκων χωρίς γονική συναίνεση, κατά παράβαση του ομοσπονδιακού νόμου COPPA, ο οποίος έχει θεσπιστεί για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Τι απαντά η Meta στις κατηγορίες
Η Meta αρνείται τους ισχυρισμούς και υποστηρίζει ότι οι κατηγορίες των πολιτειακών εισαγγελέων είναι περιορισμένες και δεν στηρίζονται επαρκώς σε στοιχεία. Η εταιρεία χαρακτηρίζει επίσης τις οικονομικές απαιτήσεις των πολιτειών δυσανάλογες.
Σε δήλωσή της στο NPR, η Meta ανέφερε ότι οι πολιτείες δεν έχουν αποδείξει πως κάτοικοί τους παραπλανήθηκαν από την εταιρεία, ενώ επιχειρούν να της αποδώσουν ευθύνη ακόμη και για προβλήματα που αφορούν συνολικά τον κλάδο της τεχνολογίας, όπως η επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.
Η εταιρεία επισημαίνει ακόμη ότι έχει ήδη λάβει σημαντικά μέτρα για την προστασία των εφήβων και δηλώνει έτοιμη να παρουσιάσει τα επιχειρήματά της ενώπιον του δικαστηρίου.
Οι δύο αποφάσεις που αύξησαν την πίεση στη Meta
Η νέα ομοσπονδιακή δίκη έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η Meta έχει ήδη δεχθεί σημαντικά πλήγματα σε άλλες δικαστικές υποθέσεις.
Τον Μάρτιο, δικαστήριο στο Λος Άντζελες έκρινε τη Meta και τη Google υπεύθυνες για την κατάθλιψη και το άγχος μιας νεαρής γυναίκας, η οποία είχε αναπτύξει καταναγκαστική σχέση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από μικρή ηλικία. Το δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση ύψους 6 εκατομμυρίων δολαρίων.
Σε διαφορετική υπόθεση, στο Νέο Μεξικό, δικαστής διέταξε τη Meta να καταβάλει 567 εκατομμύρια δολάρια και να λάβει νέα μέτρα ασφαλείας. Η απόφαση ακολούθησε την κρίση ενόρκων ότι η εταιρεία δεν είχε προστατεύσει επαρκώς ανήλικους χρήστες από τη σεξουαλική εκμετάλλευση.
Οι συγκεκριμένες αποφάσεις, σύμφωνα με το NPR, εντείνουν τη συζήτηση γύρω από την ευθύνη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και ενδέχεται να σηματοδοτούν μία νέα περίοδο αυξημένης λογοδοσίας για τη Big Tech.
Τι γνώριζαν τα στελέχη της Meta;
Ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα που αναμένεται να απασχολήσουν τη διαδικασία είναι κατά πόσο η Meta γνώριζε εσωτερικά τους κινδύνους που συνδέονταν με τα προϊόντα της, ενώ ταυτόχρονα παρουσίαζε διαφορετική εικόνα προς το κοινό.
Στην αγωγή περιλαμβάνονται περισσότερες από 100 δημόσιες δηλώσεις στελεχών της Meta, τις οποίες οι πολιτείες θεωρούν δυνητικά παραπλανητικές.
Σε προδικαστική απόφαση που εκδόθηκε τον Ιούνιο, ο δικαστής αναφέρθηκε επίσης σε εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας. Σύμφωνα με την πλευρά των εναγόντων, τα έγγραφα αυτά δείχνουν ότι εργαζόμενοι γνώριζαν πως η παρατεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορούσε να είναι επιβλαβής για τους εφήβους, ενώ τα εργαλεία περιορισμού του χρόνου χρήσης λειτουργούσαν περισσότερο ως «επικοινωνιακό τέχνασμα».
Έτσι, μία από τις βασικές μάχες της δίκης αναμένεται να δοθεί γύρω από τη διαφορά ανάμεσα σε όσα η Meta δήλωνε δημοσίως και σε όσα γνώριζαν τα στελέχη της στο εσωτερικό της εταιρείας.
Η υπόθεση μπορεί να φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο
Η δίκη διεξάγεται στο Ομοσπονδιακό Περιφερειακό Δικαστήριο της Βόρειας Περιφέρειας της Καλιφόρνιας, στο Όκλαντ, με δικαστή τη Γιβόν Γκονζάλες Ρότζερς. Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες.
Με δεδομένο το τεράστιο οικονομικό και νομικό διακύβευμα, νομικοί αναλυτές θεωρούν πιθανό η Meta να προσφύγει κατά μιας ενδεχόμενης καταδικαστικής απόφασης. Μία τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει την υπόθεση σε ανώτερα δικαστήρια και, τελικά, ακόμη και στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Το διακύβευμα, άλλωστε, ξεπερνά κατά πολύ το ποσό των πιθανών κυρώσεων. Οι τέσσερις πολιτείες ζητούν αλλαγές στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι πλατφόρμες της Meta.
Εάν οι κατηγορίες γίνουν δεκτές, οι συνέπειες θα μπορούσαν να επηρεάσουν όχι μόνο τη Meta, αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης σχεδιάζουν τα προϊόντα τους και αντιμετωπίζουν τους ανήλικους χρήστες.
