Σε μια ιδιαίτερα ηχηρή απομάκρυνση προχώρησε η ρωσική κρατική τράπεζα ανάπτυξης VEB, καθώς ο επικεφαλής οικονομολόγός της, Αντρέι Κλεπάτς, δεν βρίσκεται πλέον στη θέση του, λίγες ημέρες μετά τη δημοσιοποίηση δηλώσεών του που αμφισβητούσαν την αντοχή της ρωσικής οικονομίας απέναντι στη Δύση.
Ο Κλεπάτς, ένας από τους πλέον γνωστούς Ρώσους μακροοικονομολόγους, είχε προειδοποιήσει δημόσια ότι η Ρωσία χάνει έδαφος στον παγκόσμιο οικονομικό και τεχνολογικό ανταγωνισμό και ότι η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία αυξάνει το οικονομικό κόστος για τη χώρα.
Οι δηλώσεις που προκάλεσαν αντιδράσεις
Οι επίμαχες δηλώσεις έγιναν τον περασμένο Μάιο, σε οικονομικό συνέδριο, όμως η ομιλία του αναπαράχθηκε από ρωσικά μέσα ενημέρωσης μόλις την περασμένη εβδομάδα.
Ο Κλεπάτς υποστήριξε ότι η Ρωσία «μένει πίσω» τόσο οικονομικά όσο και τεχνολογικά, όχι μόνο σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, αλλά, σε ορισμένους τομείς, ακόμη και έναντι της Ουκρανίας, την οποία στηρίζει οικονομικά και στρατιωτικά η Δύση.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Μόσχα δεν θα μπορέσει να επικρατήσει σε έναν παρατεταμένο «πόλεμο φθοράς», αμφισβητώντας την εκτίμηση ότι η ουκρανική οικονομία και κοινωνία βρίσκονται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
«Έχουμε την ψευδαίσθηση ότι όλα εκεί θα καταρρεύσουν. Δεν έχουν καταρρεύσει και δεν θα καταρρεύσουν. Το κόστος μας αυξάνεται», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.
Διαβάστε Επίσης
Η VEB επιβεβαίωσε την απομάκρυνσή του
Δύο πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση ανέφεραν ότι η απομάκρυνση του Κλεπάτς συνδέεται με τις δημόσιες τοποθετήσεις του.
Η VEB επιβεβαίωσε γραπτώς ότι ο Κλεπάτς δεν είναι πλέον επικεφαλής οικονομολόγός της, χωρίς ωστόσο να δώσει κάποια εξήγηση για τους λόγους της απομάκρυνσής του.
Ο ίδιος ο οικονομολόγος επιβεβαίωσε στο Reuters ότι αποχώρησε από τη συγκεκριμένη θέση, την οποία κατείχε από το 2014.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για ένα υψηλόβαθμο στέλεχος κρατικού οικονομικού οργανισμού, το οποίο επέλεξε να εκφράσει δημόσια επιφυλάξεις για την πορεία της ρωσικής οικονομίας και το κόστος της πολεμικής σύγκρουσης.
Προειδοποίηση για μεγαλύτερη οικονομική υστέρηση
Στην ομιλία του ο Κλεπάτς αναγνώρισε ότι η ρωσική οικονομία έχει μέχρι στιγμής επιδείξει αξιοσημείωτη αντοχή απέναντι στις δυτικές κυρώσεις. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι πιέσεις αυξάνονται.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ενεργειακών και εφοδιαστικών υποδομών, στην αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα και στην επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.
Τον περασμένο Ιούλιο, η ρωσική κεντρική τράπεζα είχε εκτιμήσει ότι η οικονομία της χώρας ενδέχεται να μην παρουσιάσει καθόλου ανάπτυξη μέσα στο 2026.
Την ίδια ώρα, οι επανειλημμένες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, αλλά και σε εγκαταστάσεις της μεγάλης εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries, έχουν προκαλέσει προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
«Δεν θα καταρρεύσουμε, αλλά θα μένουμε πίσω»
Η εκτίμηση του Κλεπάτς δεν ήταν ότι η Ρωσία οδηγείται άμεσα σε οικονομική κατάρρευση. Αντίθετα, προειδοποίησε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα μπορεί να είναι μια σταδιακή διεύρυνση της απόστασης από τις ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου.
«Από οικονομική άποψη δεν θα καταρρεύσουμε, αλλά η υστέρησή μας θα συνεχίσει να αυξάνεται, με όλες τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται», υποστήριξε.
Παράλληλα, προειδοποίησε ακόμη και για το ενδεχόμενο κοινωνικής κρίσης, η οποία θα μπορούσε να εμφανιστεί σε μια χρονική στιγμή που δεν θα την ανέμεναν οι περισσότεροι.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με την εικόνα που επιχειρεί να προβάλλει το Κρεμλίνο. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η ρωσική οικονομία παραμένει σταθερή παρά τις εξωτερικές πιέσεις και τις προσπάθειες της Δύσης να την αποδυναμώσει.
«Καμπανάκι» και για την εξάρτηση από την Κίνα
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Κλεπάτς και απέναντι στην ολοένα μεγαλύτερη οικονομική εξάρτηση της Ρωσίας από την Κίνα.
Κατά την εκτίμησή του, η απουσία επαρκούς συντονισμού μεταξύ νομισματικής, δημοσιονομικής και βιομηχανικής πολιτικής έχει συμβάλει στην επιβράδυνση της οικονομίας.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι οικονομικές αποφάσεις, υποστηρίζοντας ότι η ποιότητα της διακυβέρνησης επιδεινώνεται και ότι ορισμένες αποφάσεις λαμβάνονται με ανεπαρκή τεκμηρίωση, παρά το γεγονός ότι μπορεί να έχουν σημαντικές μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Περιορισμένες οι δυνατότητες κοινωνικής αντίδρασης
Παρά τις οικονομικές πιέσεις που περιγράφει ο Κλεπάτς, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ενδείξεις για σοβαρές κοινωνικές αναταραχές στη Ρωσία.
Η κατάσταση αυτή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το αυστηρό πλαίσιο που έχει επιβληθεί μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Η λογοκρισία, οι περιορισμοί στις δημόσιες συγκεντρώσεις και οι βαριές ποινές σε βάρος αντιφρονούντων έχουν περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα δημόσιας διαμαρτυρίας, ενώ παράλληλα έχει ενισχυθεί ο ρόλος της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας, της FSB.
Η απομάκρυνση ενός τόσο γνωστού οικονομολόγου από μια κορυφαία θέση κρατικού οικονομικού οργανισμού προσθέτει, πάντως, ένα ακόμη επεισόδιο στη συζήτηση για το πραγματικό κόστος που έχει για τη Ρωσία η συνέχιση του πολέμου.
