Μια νέα εποχή ξημέρωσε τη Δευτέρα (26/10) για τη Σερβία, μετά την σαρωτική εκλογική νίκη του φοιτητικού κινήματος διαμαρτυρίας, που ανέτρεψε τον μακροχρόνιο ηγέτη Αλεξάνταρ Βούτσιτς και πυροδότησε ολονύχτιους πανηγυρισμούς σε ολόκληρη τη χώρα, παρ' όλο που πολλοί αναρωτιούνται για το πώς θα κυβερνήσει τώρα η «Φοιτητική λίστα».
Έπειτα από δύο χρόνια ειρηνικών αντικυβερνητικών διαμαρτυριών που ζητούσαν την αποχώρησή του, ο Βούτσιτς παραδέχτηκε την ήττα του το βράδυ της Κυριακής (25/10) κι αμέσως χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους του Βελιγραδίου κι άλλων πόλεων σε όλη τη Σερβία για να πανηγυρίσουν.
Celebrations have erupted in the streets of Serbia’s capital Belgrade, after long-standing leader Aleksandar Vučić admitted defeat to a student-led protest movement in snap parliamentary elections. Read more: https://t.co/iOYTfXzeuc https://t.co/gQ2qDuPgU3
— BBC News (World) (@BBCWorld) October 25, 2026
Με σχεδόν το 99% των ψήφων καταμετρημένο, οι υποψήφιοι των φοιτητών είχαν εξασφαλίσει ένα ισχυρό 52,7% των ψήφων, σύμφωνα με την Κρατική Εκλογική Επιτροπή, έναντι 39,2% για τη συμμαχία υπό το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Βούτσιτς.
Αυτό δίνει στους φοιτητές 139 έδρες στο κοινοβούλιο των 250 εδρών, αφήνοντας τη συμμαχία του SNS με 97, ενώ οι υπόλοιπες κατέχονται από μειοψηφικά κόμματα.
Ο Βούτσιτς κυριάρχησε στη σερβική πολιτική σκηνή είτε ως πρωθυπουργός είτε ως πρόεδρος από το 2014. Ωστόσο, έχασε την εξουσία από μια λίστα υποψηφίων που υποστηρίζονταν από φοιτητές και «γεννήθηκε» μέσα από διαμαρτυρίες κατά της διαφθοράς μετά τον θάνατο 16 ανθρώπων στην κατάρρευση ενός στεγάστρου σιδηροδρομικού σταθμού στην πόλη Νόβι Σαντ.
Διαβάστε Επίσης
Βαθιά πολιτική αλλαγή
Υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας πανηγυρίζουν για τη νίκη στις εκλογές στη Σερβία. REUTERS/Uros Arsic
Η νίκη των φοιτητών σηματοδοτεί μια βαθιά πολιτική αλλαγή στη χώρα των περίπου 6 εκατομμυρίων κατοίκων και θυμίζει την ήττα του Ούγγρου Βίκτορ Όρμπαν τον Απρίλιο. Μπορεί επίσης να προσφέρει έμπνευση σε άλλα φοιτητικά κινήματα που έχουν «ξεφυτρώσει» σε ολόκληρη την Ευρώπη τις τελευταίες εβδομάδες ζητώντας καλύτερα πρότυπα εκπαίδευσης και προοπτικές.
Ωστόσο, το κίνημα, με υποψήφιους που περιλαμβάνουν πανεπιστημιακούς καθηγητές, ηθοποιούς και αγρότες, δεν έχει σαφείς ηγέτες, και είναι ασαφές ποιον θα διορίσει ως πρωθυπουργό και σε άλλες βασικές θέσεις προκειμένου να εφαρμόσει την εσωτερική ατζέντα των φοιτητών, η οποία στοχεύει στην εξάλειψη της διαφθοράς και στη βελτίωση της εκπαίδευσης. Βούτσιτς και SNS έχουν αρνηθεί επανειλημμένα τις κατηγορίες περί καταστολής και διαφθοράς.
This is Belgrade, not Paris, and this is how REAL students protest…
A sea of lights, thousands filling the streets, and NO smashed storefronts or burning cars.
Serbia’s student-led protest movement has repeatedly brought huge crowds into the streets, turning demonstrations into striking displays of lights, silence, and mass participation.
You don’t need to destroy your own city to make those in power pay attention…
Writer: Samuel https://t.co/sxwjQ5NpsQ
— Mario Nawfal (@MarioNawfal) October 23, 2026
Επικεφαλής της λίστας των υποψηφίων των φοιτητών είναι ο καρδιολόγος Ίλιγια Σρντανόβιτς, ενώ άλλες προσωπικότητες που ξεχωρίζουν είναι σύμφωνα με το Reuters ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας Ντεγιάν Σόσκιτς και ο Ράντομιρ Σάιτσιτς, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, ο οποίος μίλησε εκ μέρους των φοιτητών μετά τη νίκη τους.
Πώς ένα φοιτητικό κίνημα «γκρέμισε» τον Βούτσιτς
Κάποιος πατά πάνω στο πρόσωπο του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σε αφίσα, στο Βελιγράδι. REUTERS/Marko Djurica
Το φοιτητικό κίνημα που «γεννήθηκε» από την τραγωδία στο Νόβισαντ, ξεκίνησε με φοιτητές να αποκλείουν δρόμους και μετατράπηκε σε σχεδόν καθημερινές διαμαρτυρίες και ένα εθνικό κίνημα ενάντια στη διαφθορά και την κυβερνητική αμέλεια.
Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, οι φοιτητές κατάφεραν να γκρεμίσουν 14 χρόνια πολιτικής κυριαρχίας υπό τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος είδε τη στήριξη προς το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του να φθίνει και τελικά να αποτυγχάνει σε αυτό που εξελίχθηκε σε δημοψήφισμα για το μέλλον της Σερβίας.
1/ Vučić just lost Serbia.
russia’s most useful Balkan ally called a snap election to cling to power. Students who spent 2 yrs in the streets crushed him.
Moscow spent a decade buying influence with cheap gas & political cover.
Europe didn’t oust him. Serbians did. https://t.co/gud7prIz2w
— (@Tweet4AnnaNAFO) October 26, 2026
Από το Βελιγράδι μέχρι το Νόβι Σαντ και τη Νις, το κλίμα ήταν πανηγυρικό, καθώς οι υποστηρικτές συγκεντρώθηκαν στα κέντρα των πόλεων ή μπροστά στα κεντρικά γραφεία της Φοιτητικής Λίστας. Σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι φοιτητές κήρυξαν ότι «η Σερβία είναι ελεύθερη».
Το πιο συμβολικό απ’ όλα ήταν η πτώση του αποκαλούμενου Τσατσίλαντ (Ćaciland), ενός καταυλισμού με σκηνές υπέρ του Βούτσιτς που είχε στηθεί πριν από 18 μήνες στο Πάρκο των Πρωτοπόρων στο κέντρο του Βελιγραδίου, μπροστά από το σερβικό κοινοβούλιο. Μεταλλικοί φράχτες γκρεμίστηκαν εν μέσω ζητωκραυγών ότι «ο Βούτσιτς φεύγει».
Από τις διαμαρτυρίες στην άμεση αμφισβήτηση του Βούτσιτς
Υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας πανηγυρίζουν για τη νίκη στις εκλογές στη Σερβία. REUTERS/Uros Arsic
Αυτό που ξεκίνησε ως εβδομαδιαίες φοιτητικές διαμαρτυρίες που ζητούσαν δικαιοσύνη στα πανεπιστημιακά campus και τους δρόμους των πόλεων, σύντομα έγινε ένα εθνικό κίνημα, συχνά σε τοπικό επίπεδο, το οποίο αγκάλιασε πολύ περισσότερα τμήματα της σερβικής κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων αγροτών, ηθοποιών και δικαστών.
Το SNS του Βούτσιτς κλονίστηκε εμφανώς και μέχρι τον Ιανουάριο του 2025 ο πρωθυπουργός του είχε παραιτηθεί «για να αποκλιμακώσει τις εντάσεις». Τον Μάρτιο του 2025 το Βελιγράδι είδε τη μεγαλύτερη αντικυβερνητική διαμαρτυρία στην ιστορία της Σερβίας και, καθώς το φοιτητικό κίνημα δυνάμωνε, οργανώθηκαν μέσα από φοιτητικές συνελεύσεις ή ολομέλειες.
Μέχρι τη στιγμή που ο Βούτσιτς ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές τον περασμένο μήνα, ήταν έτοιμοι.
Αρχικά ο Βούτσιτς προσπάθησε να επαινέσει τους διαδηλωτές ως «καλοπροαίρετους», αλλά ενόψει των εκλογών τους κατηγορούσε ότι προσπαθούν να «γκρεμίσουν» τη Σερβία. Ακόμη και μετά την παραδοχή της νίκης το βράδυ της Κυριακής (25/10), διατύπωσε τον αβάσιμο ισχυρισμό ότι είχαν την υποστήριξη ανώνυμων «ευρωπαϊκών χωρών και του αμερικανικού βαθέος κράτους».
Ποιος θα κυβερνήσει τώρα τη Σερβία
Ο Ντέγιαν Μποντιρόγκα εξελέγη με τη Φοιτητική Λίστα. REUTERS/Marko Djurica
Όσον αφορά στο ποιος θα κυβερνήσει τώρα τη Σερβία, ένα πράγμα είναι σαφές: Δεν θα είναι οι φοιτητές, καθώς δεν ήταν υποψήφιοι στις εκλογές κι αυτό μάλλον δεν έγινε τυχαία, καθώς εκτιμήθηκε πως το εκλογικό σώμα πιθανότατα δεν θα είχε ψηφίσει μια λίστα υποψηφίων με ελάχιστη εμπειρία ζωής.
Αν και ο κορυφαίος υποψήφιός τους ήταν ο Ίλιγια Σρντανόβιτς, καθηγητής καρδιολογίας στο Νόβι Σαντ, δεν θεωρείται πραγματικά ως πιθανός πρωθυπουργός, σύμφωνα με το BBC.
Λίγοι υποψήφιοι ξεχωρίζουν ως πιθανοί ηγέτες. Σύμφωνα με εκτίμηση των ανεξάρτητων δημοσκοπικών ομάδων CeSID και Ipsos, 140 άτομα από τη λίστα έχουν κερδίσει έδρες στο κοινοβούλιο. Μεταξύ αυτών είναι ο πρώην αστέρας του μπάσκετ Ντέγιαν Μποντιρόγκα (24ος στη λίστα), ο καταξιωμένος ηθοποιός Τιχόμιρ Στάνιτς (8ος), ο λυρικός τραγουδιστής Νίκολα Μίκιτς (46ος), ο πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας Ντεγιάν Σόσκιτς (27ος) και ένας μάλλον μεγάλος αριθμός καθηγητών.
Το όνομα του Σόσκιτς έχει ακουστεί για την κορυφαία θέση. Ο ίδιος έχει μιλήσει ανοιχτά για τις μεταρρυθμίσεις που θα έκανε στην οικονομία και έχει δεχθεί σφοδρή κριτική στα φιλικά προς την κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης.
Ποιο είναι το πρόγραμμα της Φοιτητικής Λίστας
Ο Ίλιγια Σρντάνοβιτς. επικεφαλής της Φοιτητικής Λίστας πανηγυρίζει για τη νίκη στις εκλογές στη Σερβία. REUTERS/Marko Djurica
Οι εκλεγμένοι βουλευτές θα έχουν το καθήκον να εκπληρώσουν αυτό που είναι ουσιαστικά ένα μανιφέστο. Σύμφωνα με τα λόγια των ίδιων των φοιτητών, αναζητούσαν ανθρώπους που θα μπορούσαν να εισέλθουν στους θεσμούς, «να κάνουν τη δουλειά τους υπεύθυνα και να μην ξεχνούν γιατί βρίσκονται εκεί».
- Στο πλαίσιο ενός προγράμματος 11 σημείων, το φοιτητικό κίνημα θέλει:
- Να εξαλείψει τη διαφθορά σχηματίζοντας μια αστυνομική μονάδα για τη σύλληψη των υπευθύνων γι’ αυτήν
- Να απομακρύνει τους αξιωματούχους στο υπουργείο Εσωτερικών που παραβίασαν τους κανόνες σχετικά με την καταστολή των διαδηλωτών, ή συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα.
- Να μεταρρυθμίσει το στρεβλό μιντιακό τοπίο της Σερβίας και να απελευθερώσει τη δημόσια ραδιοτηλεόραση από τον πολιτικό έλεγχο.
- Να σταματήσει να στρατολογεί κομματικούς πιστούς για να ηγηθούν δημόσιων επιχειρήσεων.
Ο Βούτσιτς και το κόμμα SNS αρνούνται τη διαφθορά και την προσπάθεια επιρροής των μέσων ενημέρωσης.
Φοιτητικό κίνημα, χωρίς φοιτητές
Μέλη του κινήματος Φοιτητική Λίστα πανηγυρίζουν τη νίκη τους στις εκλογές της Σερβίας. REUTERS/Marko Djurica
Αν και δεν έχουν εκλεγεί, οι φοιτητές είναι αυτοί που έδωσαν υποσχέσεις στον σερβικό λαό και θα δεχθούν πίεση να τηρήσουν το μανιφέστο τους.
Οι απλοί Σέρβοι πολίτες που επέλεξαν για να εκπροσωπήσουν το κίνημά τους «έχουν επιφορτιστεί με τη μεταφορά ενός μέρους του αγώνα που δίνουμε στους δρόμους τον τελευταίο χρόνο μέσα στους θεσμούς», λένε οι φοιτητές.
Στην ομιλία του το βράδυ της Κυριακής (25/10), ο Βούτσιτς είπε στους υποστηρικτές του κόμματος ότι οι φοιτητές είχαν καταστρέψει δύο χρόνια ζωής στη Σερβία και ότι θα ηττηθούν «γρηγορότερα απ’ όσο νομίζουν».
