Η Ρωσία έχει εκτοξεύσει επανειλημμένα drones και πυραύλους σε τροχιά πτήσης κοντά στον εγκαταλελειμμένο πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ κατά τη διάρκεια των επιθέσεων εναντίον της Ουκρανίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρού ατυχήματος.

Αυτό δήλωσε στο Reuters ο γενικός εισαγγελέας Ουκρανίας Ρουσλάν Κραβτσένκο, περιγράφοντας λεπτομερώς τη ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ουκρανίας, η οποία δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως, καθώς η Ουκρανία προετοιμάζεται να τιμήσει την Κυριακή (26/04) την 40ή επέτειο της καταστροφής του Τσερνόμπιλ το 1986.

Εκτός από τον παροπλισμένο πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ, η Ουκρανία διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, ο οποίος βρίσκεται στη νότια περιοχή Ζαπορίζια και έχει καταληφθεί από ρωσικές δυνάμεις αμέσως μετά την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.

Τόσο η εγκατάσταση του Τσερνόμπιλ όσο και ο πυρηνικός σταθμός Χμελνίτσκι με τους δύο αντιδραστήρες στη δυτική Ουκρανία βρίσκονται στη διαδρομή πτήσης των ρωσικών υπερηχητικών πυραύλων Kinzhal από την εισβολή, δήλωσε ο Κραβτσένκο.

Τριάντα πέντε πύραυλοι Kinzhal έχουν εντοπιστεί σε διάφορες αποστάσεις, σε ακτίνα περίπου 20 χλμ. από τις εγκαταστάσεις του Τσερνόμπιλ ή του σταθμού του Χμελνίτσκι, ανέφερε. Από αυτούς, 18 πέρασαν σε απόσταση περίπου 20 χλμ. και από τις δύο εγκαταστάσεις κατά την ίδια πτήση, πρόσθεσε.

«Τέτοιες απογειώσεις δεν μπορούν να δικαιολογηθούν από καμία στρατιωτική άποψη. Είναι προφανές ότι οι πτήσεις πάνω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις πραγματοποιούνται αποκλειστικά με σκοπό τον εκφοβισμό και τον τρόμο», δήλωσε. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.

Ο οργανισμός εποπτείας της Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) δήλωσε ότι αναφέρθηκε συχνά σε στρατιωτικές δραστηριότητες στην περιοχή των πυρηνικών σταθμών και σε επιθέσεις σε ηλεκτρικούς υποσταθμούς που είναι ζωτικής σημασίας για την πυρηνική ασφάλεια.

«Ο Γενικός Διευθυντής της ΔΟΑΕ (Ραφαέλ) Γκρόσι έχει εκφράσει επανειλημμένα τη βαθιά ανησυχία του για τους κινδύνους και τις απειλές που ενέχουν αυτές οι στρατιωτικές δραστηριότητες για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία», ανέφερε. «Ο Γενικός Διευθυντής έχει επίσης ζητήσει επανειλημμένα τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος».

🗓️ On April 26, 1986 the accident at the Chernobyl nuclear power plant occured

☢️ Destruction of fourth power unit led to extensive release of radioactive substances into environment

🇺🇳 UN General Assembly proclaimed April 26 the International Chernobyl Disaster Remembrance Day pic.twitter.com/AQDM3JEe7B

— Russian Mission Vienna (@mission_rf) April 26, 2024

Πύραυλοι στο έδαφος

Ο Kinzhal είναι ένας υπερηχητικός πύραυλος που εκτοξεύεται από τον αέρα, μπορεί να μεταφέρει κεφαλή 500 κιλών και έχει «διαφημιστεί» από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Όταν ταξιδεύει με ταχύτητα 6.500 χλμ. την ώρα, καλύπτει 5 χλμ. σε λίγα δευτερόλεπτα.

Σε τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις, ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι πύραυλοι «Kinzhal» έπεσαν στο έδαφος κατά τη διάρκεια της πτήσης τους και προσγειώθηκαν σε απόσταση περίπου 10 χλμ. από τον πυρηνικό σταθμό του Χμελνίτσκι. Δεν ήταν σαφές για ποιο λόγο έπεσαν οι πύραυλοι, αλλά ο Κραβτσένκο δήλωσε ότι τα συντρίμμια δεν έφεραν ενδείξεις ότι είχαν αναχαιτιστεί.

Μια έκρηξη στο Τσερνόμπιλ προκάλεσε διαρροή ραδιενέργειας σε όλη την Ευρώπη το 1986 και ώθησε τις σοβιετικές Αρχές να κινητοποιήσουν τεράστιο αριθμό προσωπικού και εξοπλισμού για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του ατυχήματος. Ο τελευταίος λειτουργικός αντιδραστήρας του σταθμού έκλεισε το 2000.

Η Ρωσία κατέλαβε τον σταθμό του Τσερνόμπιλ για περισσότερο από ένα μήνα κατά τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής της στην Ουκρανία, καθώς οι δυνάμεις της προσπάθησαν αρχικά να προωθηθούν προς την πρωτεύουσα Κίεβο, πριν αποσυρθούν.

Από τον Ιούλιο του 2024, όταν η Ρωσία ξεκίνησε έντονες επιθέσεις με drones κατά της Ουκρανίας, ο Κραβτσένκο δήλωσε ότι τα ραντάρ είχαν εντοπίσει τουλάχιστον 92 ρωσικά drones που πέταξαν σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων από την ασπίδα ακτινοβολίας του σταθμού του Τσερνόμπιλ.

Η ασπίδα συγκράτησης εγκαταστάθηκε για να αποτρέψει τη διαρροή ραδιενέργειας από τον αντιδραστήρα αριθ. 4, ο οποίος εξερράγη στις 26 Απριλίου 1986, προκαλώντας τεράστια πυρκαγιά.

Ο πραγματικός αριθμός των πτήσεων, όπως ανέφερε ο Κραβτσένκο, ήταν σχεδόν σίγουρα πολύ υψηλότερος από 92, καθώς τα ίχνη που είναι ορατά στα στρατιωτικά ραντάρ της Ουκρανίας μπορεί να υποδηλώνουν την παρουσία περισσότερων από ενός drone, ενώ μερικές φορές τα drone δεν εμφανίζονται καθόλου.

«Οι σκόπιμες πτήσεις (drone) με ισχυρή κεφαλή πάνω από μια πυρηνική εγκατάσταση είναι τουλάχιστον εξαιρετικά ανεύθυνες και υποδηλώνουν πλήρη αδιαφορία… για την ασφάλεια των αμάχων, όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη», είπε.

Μη αναστρέψιμη διάβρωση στην εγκατάσταση του Τσερνόμπιλ

Τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, ένα αντικείμενο που αναγνωρίστηκε από την Ουκρανία ως ρωσικό drone επίθεσης μακράς εμβέλειας χτύπησε την εγκατάσταση του Τσερνόμπιλ, διαπερνώντας την ασπίδα συγκράτησης της ακτινοβολίας.

Το Κρεμλίνο αρνήθηκε τότε τη ρωσική εμπλοκή, λέγοντας ότι οι δυνάμεις του δεν στοχεύουν πυρηνικές υποδομές και ότι η Ουκρανία είχε πιθανώς πραγματοποιήσει η ίδια την επίθεση ως «προβοκάτσια».

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης έχει εκτιμήσει ότι η αποκατάσταση των ζημιών θα κοστίσει τουλάχιστον 500 εκατομμύρια ευρώ και ότι χωρίς αυτές τις εργασίες θα αρχίσει «μη αναστρέψιμη διάβρωση» της δομής σε τέσσερα χρόνια.

Μια έρευνα που διεξήχθη από τους ουκρανούς εισαγγελείς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ρωσική επίθεση ήταν πιθανώς σκόπιμη, δήλωσε ο Κραβτσένκο.

Η εκτίμηση, όπως είπε, βασίστηκε στη μεγάλη γωνία υπό την οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, το drone προσέκρουσε στην προστατευτική ασπίδα. Στην τελική φάση της πορείας τους, τα drone επίθεσης μίας χρήσης που μεταφέρουν εκρηκτικά συνήθως καταδύονται προς τον στόχο τους και επιταχύνουν μέχρι τη σύγκρουση.

Ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι ο ρωσικός στρατός πιθανότατα χρησιμοποιούσε το Τσερνόμπιλ ως διαδρομή επίθεσης για τα drone, προκειμένου να παρακάμψει τις πυκνές περιοχές κάλυψης της ουκρανικής αεροπορικής άμυνας.

Η Ουκρανία, η οποία διαθέτει περιορισμένα μέσα αεροπορικής άμυνας για την προστασία μιας έκτασης διπλάσιας από την Ιταλία, τα συγκεντρώνει κοντά σε κατοικημένες περιοχές και σημαντικές υποδομές, προκειμένου να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά τους έναντι των ρωσικών επιθέσεων.

Η εγκατάσταση του Τσερνόμπιλ, η οποία βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 10 χλμ. από τα σύνορα με τη Λευκορωσία και περίπου 100 χλμ. από το Κίεβο, περιβάλλεται από μια ζώνη αποκλεισμού με μολυσμένη άγρια φύση.