Ο Τραμπ λέει ότι «δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα» στον πόλεμο με το Ιράν, ενώ η κρίση στο Ορμούζ «μπλοκάρει» τις διαπραγματεύσεις

Η κατάσταση της εκεχειρίας που είχε ξεκινήσει πριν από δύο εβδομάδες και επρόκειτο να λήξει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα παρέμεινε ασαφής. Σε μια απότομη ανατροπή λίγες ώρες μετά την απειλή για νέα βία, ο Τραμπ έκανε μια ανακοίνωση που φαινόταν μονομερής την Τρίτη (21/04), σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ παρατείνουν την εκεχειρία έως ότου συζητήσουν μια ιρανική πρόταση στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί δύο μήνες.

Ωστόσο, οι ιρανικές αρχές δεν δήλωσαν ότι είχαν συμφωνήσει σε οποιαδήποτε παράταση της εκεχειρίας και επέκριναν την απόφαση του Τραμπ να διατηρήσει τον αποκλεισμό του ιρανικού εμπορίου δια θαλάσσης από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, ο οποίος θεωρείται από το Ιράν ως πράξη πολέμου.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής των διαπραγματεύσεων Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι μια πλήρης εκεχειρία θα είχε νόημα μόνο αν αρθεί ο αποκλεισμός. Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, του στενού περάσματος που διακινούσε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου πριν από τον πόλεμο, ήταν αδύνατη με μια τέτοια «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας», δήλωσε ο Γκαλιμπάφ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Δεν πετύχατε τους στόχους σας μέσω της στρατιωτικής επιθετικότητας και δεν θα τους πετύχετε ούτε με εκφοβισμούς», έγραψε στην πρώτη του απάντηση στην ανακοίνωση του Τραμπ. «Ο μόνος τρόπος είναι η αναγνώριση των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού».

Σε μια ακόμη ανακατάταξη στο Πεντάγωνο εν μέσω πολέμου, ο υπουργός Ναυτικού Τζον Φέλαν αποχώρησε από τα καθήκοντά του, όπως ανέφεραν στο Reuters ένας Αμερικανός αξιωματούχος και ένα πρόσωπο που έχει γνώση του θέματος. Η κίνηση αυτή ήρθε μόλις λίγες εβδομάδες αφότου ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απέλυσε τον ανώτατο στρατηγό του Στρατού Ξηράς.

Το Πεντάγωνο δήλωσε ότι ο Φέλαν αποχωρεί από την κυβέρνηση «με άμεση ισχύ», αλλά δεν έδωσε λόγο ούτε διευκρίνισε αν η αποχώρηση ήταν δική του απόφαση.

Ο Τραμπ υπαναχώρησε και πάλι από τις επανειλημμένες απειλές του να βομβαρδίσει τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν και άλλες υποδομές πολιτικής χρήσης, κάτι που, όπως προειδοποιούν τα Ηνωμένα Έθνη και άλλοι, θα παραβίαζε το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Ωστόσο, έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος στην προσπάθεια τερματισμού του πολέμου που ξεκίνησε με τις κοινές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Αυτό αφήνει τις δύο πλευρές σε κατάσταση αναμονής, με τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, επιβαρύνοντας τις οικονομίες σε όλο τον κόσμο. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, όπου η μαχητική ομάδα της Χεζμπολάχ, σύμμαχος του Ιράν, εντάχθηκε στις μάχες εναντίον του Ισραήλ.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης κατάσχεσε δύο πλοία και τα συνόδευσε στις ιρανικές ακτές, σύμφωνα με δηλώσεις των ναυτιλιακών εταιρειών και του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων Tasnim.

Οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τα πλοία που κατάσχεσαν, το Epaminondas υπό σημαία Λιβερίας και το MSC Francesca υπό σημαία Παναμά, ότι λειτουργούσαν χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και ότι είχαν παραβιάσει τα συστήματα πλοήγησής τους. Ένα τρίτο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων υπό σημαία Λιβερίας δέχτηκε πυρά στην ίδια περιοχή, αλλά δεν υπέστη ζημιές και συνέχισε την πλεύση του, σύμφωνα με πηγές της ναυτιλιακής ασφάλειας.

Η Λέβιτ δήλωσε σε συνέντευξή της στο Fox News ότι, δεδομένου ότι τα πλοία δεν ήταν αμερικανικά ή ισραηλινά, η κατάσχεση δεν αποτελούσε παραβίαση της εκεχειρίας. Την χαρακτήρισε πράξη «πειρατείας».

Ο αμερικανικός στρατός δήλωσε την Τετάρτη (22/04) ότι μέχρι στιγμής είχε διατάξει περισσότερα από 30 πλοία να κάνουν αναστροφή ή να επιστρέψουν στο λιμάνι, στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν. Πολύ πέρα από τον Κόλπο, ο αμερικανικός στρατός έχει αναχαιτίσει τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια υπό ιρανική σημαία σε ασιατικά ύδατα, σύμφωνα με πηγές, ανακατευθύνοντάς τα μακριά από τις θέσεις τους κοντά στην Ινδία, τη Μαλαισία και τη Σρι Λάνκα.

Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, παρέμεινε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές συναλλαγές την Πέμπτη, έχοντας ξεπεράσει τα 100 δολάρια την προηγούμενη μέρα για πρώτη φορά τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Κανένα χρονοδιάγραμμα για τον πόλεμο στο Ιράν

Στην ανακοίνωσή του την Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει σε ένα αίτημα των πακιστανών μεσολαβητών «να αναστείλουν την επίθεσή τους κατά του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί τους καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση… και οι συζητήσεις ολοκληρωθούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Δεν έχει ορίσει καμία προθεσμία για την πρόταση ή τις συζητήσεις, δήλωσε στους δημοσιογράφους η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ.

Πηγή: REUTERS/Evelyn Hockstein/File Photo

Το Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, εξακολουθεί να προσπαθεί να φέρει κοντά τις δύο πλευρές, αφού και οι δύο απουσίασαν από τις προσωρινά προγραμματισμένες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ την Τρίτη (21/04), πριν από τη λήξη της εκεχειρίας που είχε διαρκέσει δύο εβδομάδες. Η πρώτη σειρά ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ στο Ισλαμαμπάντ πριν από 11 ημέρες δεν οδήγησε σε συμφωνία.

Ο Τραμπ θέλει το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο και να παραιτηθεί από περαιτέρω εμπλουτισμό, προκειμένου να αποτραπεί η κατασκευή πυρηνικού όπλου. Το Ιράν δηλώνει ότι διαθέτει μόνο ένα ειρηνικό, μη στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα και ζητά την άρση των κυρώσεων, αποζημίωση για τις ζημίες και αναγνώριση του ελέγχου του επί των Στενών.

Το Ιράν έθεσε επίσης ως προϋπόθεση για τις ειρηνευτικές συνομιλίες την κατάπαυση του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και της μαχητικής οργάνωσης Χεζμπολάχ του Λιβάνου. Την Τετάρτη (22/04), ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στο Λίβανο σκότωσαν τουλάχιστον πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων και τη λιβανέζα δημοσιογράφο Αμάλ Χαλίλ.

Ήταν η πιο αιματηρή μέρα από την ανακοίνωση της 10ήμερης εκεχειρίας στις 16 Απριλίου μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Το Ιράν εκτέλεσε έναν άνδρα που είχε καταδικαστεί για συνδέσεις τόσο με μια εξόριστη ομάδα της αντιπολίτευσης όσο και με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, σύμφωνα με αναφορές ιρανικών μέσων ενημέρωσης την Πέμπτη (23/04).