Η NXIVM ιδρύθηκε το 1998 από τον Κιθ Ρανιέρι και τη Νάνσι Σάλτσμαν ως πρόγραμμα προσωπικής ανάπτυξης με το όνομα Executive Success Programs.
Οι συμμετέχοντες πλήρωναν χιλιάδες δολάρια για σεμινάρια ηγεσίας και αυτοπειθαρχίας, ενώ η οργάνωση παρουσίαζε μεθόδους συμβουλευτικής που παραπέμπουν σε τεχνικές life coaching. Παρά την επιφανειακή διάσταση αυτοβελτίωσης, πρώην μέλη περιγράφουν πρακτικές συστηματικού ελέγχου και υποταγής.
Ο Ρανιέρι αναδείχθηκε σε κεντρική μορφή της δομής, γνωστή εντός της οργάνωσης ως Vanguard (Πρωτοπόρος), και η λειτουργία είχε πυραμιδική λογική: η προαγωγή στην ιεραρχία εξαρτιόταν από τη στρατολόγηση νέων «μαθητών». Η γλώσσα και οι μέθοδοι ενισχύονταν με τεχνικές που καλλιεργούσαν εξάρτηση και εσωτερική πειθαρχία, ενώ καταγγελίες αναφέρουν εξευτελισμό και ψυχολογική πίεση ως μέσα διατήρησης της συμμόρφωσης.
Η πιο σκοτεινή παράμετρος ήταν η DOS (Dominus Obsequious Sororium), υπο-ομάδα που εμφανίστηκε γύρω στο 2015 και παρουσιαζόταν ως «αδελφότητα γυναικών». Σύμφωνα με καταθέσεις, λειτουργούσε ως πυρήνας σεξουαλικής εκμετάλλευσης: τα μέλη παρέδιδαν «collateral» — προσωπικές φωτογραφίες, ερωτικές επιστολές ή βίντεο — ως μέσο εκβιασμού προς τους «μέντορες». Ανάμεσα στους συνεργάτες που έχουν αναφερθεί είναι η ηθοποιός Άλισον Μακ. Η αποκάλυψη της δομής προέκυψε από μαρτυρίες, δημοσιογραφικές έρευνες και νομική πίεση, διαδικασίες που οδήγησαν στη νομική και οργανωτική αποσύνθεση του δικτύου.
