Μετωπική Ισραήλ – Τουρκίας στο Κέρας της Αφρικής

Ομως, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης στο Κέρας της Αφρικής και με την Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία διατηρεί ισχυρή ναυτική και στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία.

Αναλυτές σημειώνουν ότι η διπλωματική ευθυγράμμιση της Σομαλιλάνδης με το Ισραήλ τον Ιανουάριο του 2026 καταδικάστηκε ευρέως από τον μουσουλμανικό και αραβικό κόσμο, αλλά κρίθηκε απαραίτητη, εν μέρει, από την ανάγκη ελέγχου του αυξανόμενου στρατιωτικού αποτυπώματος της Τουρκίας στη Σομαλία.

Γαϊτανάκι

Η Σομαλιλάνδη θέλει το Ισραήλ να παρέχει συστήματα αεράμυνας για να αντιμετωπίσει τη συσσώρευση τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πολεμικών αεροσκαφών στη διπλανή πόρτα, δήλωσαν αξιωματούχοι στη Χαργκέισα, την πρωτεύουσα της Σομαλιλάνδης, η οποία αναγνωρίζεται μόνο από το Ισραήλ.

Η Τουρκία διατηρεί F-16 στο Μογκαντίσου και θέλει να κατασκευάσει βάση drones στη Σομαλία. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Σομαλία, υποστηριζόμενη από τον στρατό της Τουρκίας, μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω στενότερων δεσμών ασφαλείας της Σομαλιλάνδης με το Ισραήλ.

Οι αφίσες του προέδρου Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλαχί που έδινε τα χέρια με τον Ισραηλινό ομόλογό του Ισαάκ Χέρτζογκ εξακολουθούσαν να είναι ορατές στην πρωτεύουσα, εβδομάδες μετά την επίσκεψη του προέδρου της Σομαλιλάνδης στην Ιερουσαλήμ. Πολλοί απλοί ντόπιοι είναι επιφυλακτικοί για αυτούς τους δεσμούς, αλλά όταν ανακοινώθηκε η αναγνώριση από το Ισραήλ, υπήρξαν δημόσιοι πανηγυρισμοί και όχι διαμαρτυρίες.

Κοινός εχθρός

Η Σομαλιλάνδη βρίσκεται στον Κόλπο του Αντεν. Πολλοί αναλυτές βλέπουν ένα αντάλλαγμα να αναπτύσσεται, στο οποίο η αναγνώριση του Ισραήλ επιτρέπει την πρόσβαση στη στρατηγική ακτογραμμή της Σομαλιλάνδης για να κινηθεί ενδεχομένως εναντίον των Χούθι. Οι ντόπιοι λένε ότι ο κοινός εχθρός που μοιράζονται με το Ισραήλ είναι η Τουρκία.

Το Ισραήλ και η Τουρκία παλεύουν για τον έλεγχο σε διαφορετικές σφαίρες της Μέσης Ανατολής στον απόηχο του αποτυχημένου αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν. Η διαμάχη τους κλιμακώνεται σε hot-spots, όπως η Συρία, όπου το Ισραήλ έχει ακολουθήσει ατζέντα επέκτασης μετά την πτώση του Ασαντ.

Το ρήγμα της Σομαλιλάνδης με τη Σομαλία προηγείται της διαμάχης, αλλά η εμπλοκή του υπογραμμίζει τον περίπλοκο ιστό συμμαχιών και αντιπαλοτήτων που αναδιαμορφώνουν την ευρύτερη Ερυθρά Θάλασσα. Ενας σημαντικός λόγος για τον οποίο το Ισραήλ έχει προσεγγίσει τη Σομαλιλάνδη είναι η Τουρκία.

Συμμαχίες

Στο κλασικό ψυχροπολεμικό βιβλίο «War Clouds in the Horn of Africa», ο Αμερικανός ακαδημαϊκός Τομ Φάρερ συνόψισε πώς η περιοχή προσφέρεται για τέτοιο ανταγωνισμό, όταν το Κέρας της Αφρικής ήταν πεδίο μάχης μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ενωσης.

Εκείνη την εποχή, η Σομαλιλάνδη ήταν ενωμένη με τη Σομαλία, η οποία μόλις είχε αντιμετωπίσει έναν βάναυσο πόλεμο με τη γειτονική Αιθιοπία. Αυτή η σύγκρουση προκάλεσε μία από τις θεαματικότερες αλλαγές στην παγκόσμια ιστορία, όταν η Μόσχα απέσυρε την υποστήριξή της προς το Μογκαντίσου στρεφόμενη υπέρ της Αντίς Αμπέμπα και οι Ηνωμένες Πολιτείες ανταπέδωσαν.

Η Σομαλιλάνδη ευθυγραμμίζεται με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία επεκτείνουν τις αεροπορικές και ναυτικές βάσεις τους στην πόλη-λιμάνι Μπερμπέρα της Σομαλιλάνδης, όπου το κράτος του Κόλπου έχει επίσης το πλειοψηφικό μερίδιο σε εμπορικό λιμάνι. Οι στενοί δεσμοί της Σομαλιλάνδης με τα ΗΑΕ την καθιστούν λογικό εταίρο για το Ισραήλ.

Το Ισραήλ και τα ΗΑΕ έχουν εμβαθύνει τη συνεργασία τους στον απόηχο του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν. Από την αντίθετη πλευρά, η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και η Τουρκία έχουν υπογράψει κοινή αμυντική συμφωνία που κρίνεται εχθρική από το μπλοκ των μικρότερων γειτονικών τους κρατών.

ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΠΑΝΤΟΥ

Εχει ρίξει… Αγκυρα στο Μογκαντίσου

Η Τουρκία έχει αναδειχθεί ως ο σημαντικότερος εξωτερικός υποστηρικτής της Σομαλίας. Η σχέση χρονολογείται από το 2011, όταν ο τότε πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έγινε ο πρώτος μη Αφροαμερικανός ηγέτης που επισκέφθηκε τη Σομαλία έπειτα από δύο δεκαετίες κατά τη διάρκεια μιας καταστροφικής ξηρασίας.

Η Τουρκία άρχισε να κατασκευάζει νοσοκομεία, δρόμους, ακόμη και να καθαρίζει σκουπίδια στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο κράτος. Καθώς η σχέση ωρίμαζε, η Αγκυρα απέκτησε υπερμεγέθη επιρροή στην οικονομία και τους θεσμούς ασφαλείας της Σομαλίας, η οποία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη υπερπόντια τουρκική βάση. Επί δύο δεκαετίες, η σχετική σταθερότητα της Σομαλιλάνδης, ακόμη και οι ελεύθερες εκλογές, έρχονται σε αντίθεση με την αστάθεια στη Σομαλία. Αλλά αυτό αρχίζει να αλλάζει και, μακροπρόθεσμα, θα μπορούσε να περιπλέξει την προσπάθεια της Σομαλιλάνδης για παγκόσμια αναγνώριση. Η στροφή της τύχης της Σομαλίας έχει έρθει με την Τουρκία να περιχαρακώνεται στους φορείς ασφάλειας και άμυνας της φτωχότερης χώρας.

Συντονισμός

Η Αγκυρα εκπαιδεύει Σομαλούς κομάντος και συντονίζει χτυπήματα κατά της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Σαμπάμπ με την τοπική υπηρεσία πληροφοριών. Επίσης, η Τουρκία έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη TB2 Bayraktar, μαχητικά αεροσκάφη F-16 και επιθετικά ελικόπτερα ATAK.

Το 2024, η Τουρκία υπέγραψε δεκαετές αμυντικό σχέδιο για την κατασκευή και την εκπαίδευση του Πολεμικού Ναυτικού της Σομαλίας. Η συμφωνία τοποθετεί τα χωρικά ύδατα της Σομαλίας -τα οποία περιλαμβάνουν τη μη αναγνωρισμένη Σομαλιλάνδη- υπό την ομπρέλα ασφαλείας της Τουρκίας.

Η Αγκυρα έχει εικοσαετή μίσθωση για τη διαχείριση του λιμανιού και του αεροδρομίου της πρωτεύουσας Μογκαντίσου. Επιπλέον, η Σομαλία παραχωρεί στην Τουρκία το 30% των εσόδων από τυχόν θαλάσσιους πόρους που βρίσκονται στην ΑΟΖ της. Η Αγκυρα έχει θέση στην αλιεία της Σομαλίας και ερευνά για πετρέλαιο, ενώ η συμφωνία δίνει στην Αγκυρα την επιλογή να εκμεταλλευθεί τα ύδατα που η Σομαλιλάνδη θεωρεί δικά της.