Αντιμέτωπη με μία από τις σημαντικότερες δικαστικές δοκιμασίες στην ιστορία της βρίσκεται η Meta στις ΗΠΑ. Η εταιρεία κατηγορείται ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram με χαρακτηριστικά που ενισχύουν τη χρήση από ανηλίκους και ενδέχεται να επιβαρύνουν την ψυχική τους υγεία.
Η υπόθεση εκδικάζεται στο Όκλαντ της Καλιφόρνια, έπειτα από προσφυγή στην οποία συμμετέχουν 29 αμερικανικές πολιτείες. Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες, με τις Αρχές να ζητούν, μεταξύ άλλων, αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των δημοφιλών πλατφορμών.
Στο επίκεντρο ο σχεδιασμός των πλατφορμών
Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η Meta γνώριζε πως μεγάλος αριθμός παιδιών, ακόμη και ηλικίας 11 και 12 ετών, χρησιμοποιούσε το Instagram, χωρίς να λαμβάνει επαρκή μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασής τους.
Βασικό στοιχείο της υπόθεσης αποτελούν εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας, τα οποία σύμφωνα με τους κατηγόρους δείχνουν ότι η Meta είχε επίγνωση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει η παρατεταμένη χρήση των εφαρμογών στους ανήλικους.
People hold a picture and a placard with names of young people, as parents of children and young adults whose deaths were allegedly related to social media use hold a press conference, as Meta faces a landmark trial in federal court over claims from 29 states that the company illegally collected and used children’s data in violation of federal law, allegedly designed its social media platforms to keep young users hooked and misled consumers about their safety, in Oakland, California, U.S., August 18, 2026. REUTERS/Manuel Orbegozo REFILE – CHANGING FROM “RELATED” TO “ALLEGEDLY RELATED”. ADDING INFORMATION “AND YOUNG ADULTS”. TPX IMAGES OF THE DAY
Τι υποστηρίζει η Meta
Η εταιρεία απορρίπτει τις κατηγορίες περί εθιστικού σχεδιασμού και υποστηρίζει ότι η εικόνα που παρουσιάζουν οι Αρχές είναι μονομερής. Σύμφωνα με τη Meta, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να προσφέρουν στους εφήβους και θετικές εμπειρίες, όπως επικοινωνία και κοινωνική σύνδεση.
Η δικαστική απόφαση αναμένεται να έχει ευρύτερες συνέπειες για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν το Facebook και το Instagram, αλλά και για τη σχέση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών με τους ανήλικους χρήστες.
Διαβάστε Επίσης
Από την πλευρά της, η Meta αμφισβητεί την εικόνα που παρουσιάζουν οι πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι ο αριθμός των χρηστών για τους οποίους εντοπίστηκε το συγκεκριμένο ζήτημα ήταν λίγο πάνω από 100.000. Παράλληλα, η εταιρεία επιμένει ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένος «εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η πλευρά της Καλιφόρνιας υποστηρίζει, αντίθετα, ότι η Meta γνώριζε εδώ και χρόνια τις πιθανές επιπτώσεις των πλατφορμών της στην ψυχική υγεία των εφήβων. Οι δικηγόροι της εταιρείας απαντούν πως η συγκεκριμένη προσέγγιση αγνοεί τα εκατομμύρια νέων που δηλώνουν ότι έχουν θετική εμπειρία από τη χρήση των εφαρμογών.
Η δικαστική υπόθεση ξεκίνησε από αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από 29 πολιτείες των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη. Οι πολιτείες κατηγορούν τη Meta για παραβιάσεις της ομοσπονδιακής και πολιτειακής νομοθεσίας που αφορά την προστασία των παιδιών και των προσωπικών τους δεδομένων.
Οι ενάγουσες πολιτείες ζητούν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία του Facebook και του Instagram, αλλά και οικονομικές κυρώσεις που μπορεί να φτάσουν σε δισεκατομμύρια δολάρια. Στις προτάσεις τους περιλαμβάνονται αλλαγές σε λειτουργίες όπως η εμφάνιση των «like» και το ατελείωτο σκρολάρισμα (infinite scroll).
Attorney Paul W. Schmidt arrives before opening statements as Meta faces a landmark trial in federal court over claims from 29 states that the company illegally collected and used children’s data in violation of federal law, allegedly designed its social media platforms to keep young users hooked and misled consumers about their safety, in Oakland, California, U.S., August 18, 2026. REUTERS/Manuel Orbegozo
Γονείς και ακτιβιστές έξω από το δικαστήριο
Την ώρα που άρχισαν οι πρώτες τοποθετήσεις των δύο πλευρών στο δικαστήριο του Όκλαντ, γονείς και ακτιβιστές συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο, ζητώντας μεγαλύτερη προστασία των ανηλίκων από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Για αρκετούς από τους συμμετέχοντες, η συγκεκριμένη δίκη αποτελεί αποτέλεσμα μιας πολυετούς προσπάθειας να αναγκαστούν οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες που μπορεί να έχει η χρήση των προϊόντων τους από παιδιά.
Parents who say their children were harmed by social media spoke outside court as a landmark trial began over allegations that Meta intentionally designed Facebook and Instagram to addict young users, contributing to depression, anxiety and suicide https://t.co/UHi2NJ8GN6 pic.twitter.com/ZQlfB1Qzka
— Reuters (@Reuters) August 18, 2026
Η Έιμι Νέβιλ, μητέρα του 14χρονου Αλεξάντερ Νέβιλ, ο οποίος πέθανε από δηλητηρίαση από φαιντανύλη αφού εξαπατήθηκε από διακινητές ναρκωτικών που δραστηριοποιούνταν στο Snapchat, δήλωσε:
«Αν μπορούμε να συνεχίσουμε να τους καθιστούμε υπεύθυνους ξανά και ξανά, κάτι πρέπει να αλλάξει, και δεν θέλω να σταματήσουμε να το κάνουμε αυτό μέχρι να κάνουν τα προϊόντα τους ασφαλή από σχεδιασμού»
Στη δίκη αναμένεται να παρακολουθήσει στενά και ο Τζον ΝτεΜέι, ο γιος του οποίου, Τζόρνταν, έβαλε τέλος στη ζωή του σε ηλικία 17 ετών, αφού είχε πέσει θύμα κυκλώματος σεξουαλικού εκβιασμού (sextortion) μέσω Instagram.
Shannon Heacock, mother of Elijah Heacock, speaks next to Lennon Torres, director of movement partnerships at the Heat Initiative, as parents of children whose deaths were allegedly related to social media use hold a press conference, while Meta faces a landmark trial in federal court over claims from 29 states that the company illegally collected and used children’s data in violation of federal law, allegedly designed its social media platforms to keep young users hooked and misled consumers about their safety, in Oakland, California, U.S., August 18, 2026. REUTERS/Manuel Orbegozo REFILE – CORRECTING SPELLING FROM “HEACOK” TO “HEACOCK”.
«Καθώς αυτές οι πληροφορίες αρχίζουν να αποκαλύπτονται όλο και περισσότερο, ο αμερικανικός λαός, οι Αμερικανίδες μητέρες και οι Αμερικανοί πατέρες που δεν βλέπουν αυτά τα πράγματα κάθε μέρα μπορούν να τα δουν και να πουν: “Θεέ μου, αυτό είναι κάτι που πραγματικά συμβαίνει“»
People hold pictures of children and young adults whose deaths were related to social media use, as Meta faces a landmark trial in federal court over claims from 29 states that the company illegally collected and used children’s data in violation of federal law, allegedly designed its social media platforms to keep young users hooked and misled consumers about their safety, in Oakland, California, U.S., August 18, 2026. REUTERS/Manuel Orbegozo
Στο ίδιο κλίμα, η Λόρι Σοτ απευθύνθηκε στη Meta, στον Μαρκ Ζούκερμπεργκ και στον επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, λέγοντας:
«Τα κέρδη δεν διαγράφουν την ευθύνη των Big Tech και καμία εταιρεία —όσο πλούσια, όσο επιδραστική, όσο ανέγγιχτη κι αν νιώθει— δεν θα πρέπει να στέκεται πάνω από την αλήθεια, τον νόμο και τα παιδιά μας»
Οι γονείς που συμμετέχουν στην κινητοποίηση εμφανίζονται αποφασισμένοι να συνεχίσουν την πίεση. Η Έριν Πόπολο, η κόρη της οποίας, Έμιλι Μουρίλο, αυτοκτόνησε έπειτα από έντονο διαδικτυακό εκφοβισμό, δήλωσε:
«Πιστεύω ότι πρόκειται να γράψουμε ιστορία εδώ»
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Λένον Τόρες της οργάνωσης Heat Initiative ανέφερε:
«Η δικαιοσύνη πρόκειται να αποδοθεί»
Και πρόσθεσε:
«Οι πόρτες της αίθουσας του δικαστηρίου είναι ανοιχτές και είναι ώρα το κοινό να δει αυτό που τα στελέχη της Meta γνώριζαν όλη την ώρα: ότι τα προϊόντα τους είναι σχεδιασμένα για να εθίζουν και να βλάπτουν τα παιδιά»
Οι κατηγορίες για «εθισμό και συγκάλυψη»
Στην εισαγωγική της αγόρευση, η επικεφαλής δικηγόρος της Καλιφόρνιας, Μέγκαν Ο’Νιλ, παρουσίασε στους ενόρκους στοιχεία από εκατομμύρια έγγραφα που παραδόθηκαν στο πλαίσιο της υπόθεσης.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται εσωτερικές μελέτες, ηλεκτρονική αλληλογραφία εργαζομένων και συνομιλίες στελεχών, οι οποίες, σύμφωνα με την πολιτεία, φτάνουν μέχρι τον ίδιο τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ.
Σε μία από τις εσωτερικές έρευνες που αφορούσε το Instagram αναφερόταν:
«Οι έφηβοι έχουν μια αφήγηση εθισμένου σχετικά με τη χρήση».
Σε διαφορετική εσωτερική μελέτη, η Meta φέρεται να είχε διαπιστώσει:
«τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που είναι σχεδιασμένα για να αυξάνουν τον χρόνο που δαπανάται είναι εγγενώς σε αντίθεση με την ευημερία και αφαιρούν από την ικανότητα των ανθρώπων να εστιάζουν σε δραστηριότητες που προσθέτουν αξία στη ζωή τους».
Η Ο’Νιλ υποστήριξε ότι, παρά τα συγκεκριμένα ευρήματα, η Meta συνέχισε να επιδιώκει την προσέλκυση νεότερων χρηστών. Κατά την ίδια, η εταιρεία προσπάθησε παράλληλα να δημιουργήσει προς τα έξω την εικόνα ότι τα προϊόντα της είναι ασφαλή για παιδιά και εφήβους.
Η δικηγόρος συνόψισε την επιχειρηματική λογική που αποδίδει στη Meta ως εξής:
«Εθίστε τους χρήστες, κρατήστε τους για όσο περισσότερο μπορείτε, συλλέξτε τα δεδομένα τους, κρύψτε την αλήθεια από το κοινό όταν κάνετε δημόσιες δηλώσεις»
Σύμφωνα με την ίδια, κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας θα παρουσιαστούν στοιχεία που θα δείχνουν διαφορές ανάμεσα στις δημόσιες τοποθετήσεις της Meta και στα συμπεράσματα των εσωτερικών της ερευνών.
Όπως υποστήριξε:
«Η Meta δήλωσε ότι έθετε την ασφάλεια πάνω από τα κέρδη, αλλά απέκρυψε την πραγματικότητα ότι, ξανά και ξανά, όταν ερχόταν η ώρα να ληφθεί μια απόφαση, τα κέρδη υπερίσχυαν».
Η απάντηση της Meta
Ο επικεφαλής δικηγόρος της Meta, Πολ Σμιτ, επιχείρησε να αντικρούσει την επιχειρηματολογία της πολιτείας, επικαλούμενος και ο ίδιος στοιχεία από τις εσωτερικές έρευνες της εταιρείας.
Αναφέρθηκε σε έγγραφο που παρουσίασε η Ο’Νιλ, σύμφωνα με το οποίο:
«1 στους 5 εφήβους λέει ότι το Instagram τον κάνει να νιώθει χειρότερα».
Ο Σμιτ σχολίασε:
«Αυτό ακούγεται αρκετά κακό»
Στη συνέχεια, όμως, στάθηκε και στα υπόλοιπα στοιχεία της ίδιας έρευνας:
«Τι άλλο λέει το έγγραφο; Ότι το 41% των εφήβων δήλωσε ότι τους έκανε να νιώθουν καλύτερα και ένα άλλο 41% δήλωσε ότι δεν είχε καμία επίδραση».
Η Meta απορρίπτει επίσης την κατηγορία ότι απέτυχε να εμποδίσει συστηματικά παιδιά κάτω των 13 ετών να αποκτούν πρόσβαση στις υπηρεσίες της ή ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες με στόχο να προκαλούν εξάρτηση.
Για το ζήτημα της επαλήθευσης ηλικίας, ο Σμιτ υποστήριξε ότι η εταιρεία βρέθηκε αντιμέτωπη με περιορισμούς που προκύπτουν από τους ίδιους τους νόμους περί προστασίας της ιδιωτικότητας, καθώς δεν μπορούσε να αποθηκεύει και να αξιοποιεί όλα τα δεδομένα που θα απαιτούνταν για τον αποτελεσματικό εντοπισμό ανήλικων χρηστών.
Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση της Meta ότι ο «εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένη κατάσταση.
«Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η Meta έχει αναγνωρίσει πως οι άνθρωποι δυσκολεύονται, ή μπορούν να δυσκολευτούν, με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και έχει αναπτύξει εργαλεία για να προσπαθήσει να το αντιμετωπίσει αυτό»
Ο Σμιτ επικαλέστηκε επίσης παλαιότερες δηλώσεις του Μαρκ Ζούκερμπεργκ και του Άνταμ Μοσέρι, σύμφωνα με τις οποίες το Facebook και το Instagram δεν δημιουργήθηκαν με σκοπό να προκαλούν εθισμό.
Τέλος, υποστήριξε ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει έρευνα που να αποδεικνύει ότι είναι δυνατό να αναπτυχθεί εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
