Η χθεσινή διπλή πρόταση της Επιτροπής που εντάσσεται στο πλαίσιο εντολής που έλαβε από τους Ευρωπαίους ηγέτες τον Οκτώβριο λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους και έχει στόχο να ξεπεραστούν σε κάθε περίπτωση οι διαφωνίες σε επίπεδο «27».

Υπενθυμίζεται ότι η Κομισιόν είχε προτείνει τη χρήση περίπου 140 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως εγγύηση για ένα δάνειο «αποζημιώσεων» προς την Ουκρανία, το οποίο θα καλύψει τις οικονομικές και στρατιωτικές ανάγκες του Κιέβου για τα επόμενα δύο χρόνια. Το Κίεβο θα χρειαστεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο αφού η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσε στην Ουκρανία.

Το μεγάλο μέρος από τα 180 δισ. ευρώ των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας στην Ε.Ε. κατέχονται από το Euroclear, έναν κεντρικό θεματοφύλακα τίτλων στις Βρυξέλλες.

Συνεπώς το Βέλγιο είναι εκτεθειμένο στις απειλές της Μόσχας και για τον λόγο αυτόν ο πρωθυπουργός, Μπαρτ ντε Βέβερ, αρνείται να συναινέσει σε μια ομόφωνη απόφαση της Ε.Ε., φοβούμενος ότι η Ρωσία θα προχωρήσει σε αντίποινα εναντίον του Βελγίου. Ζητάει σε περίπτωση που η χώρα του αναγκαστεί να επιστρέψει τα περιουσιακά στοιχεία, η ευθύνη θα μοιραστεί μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε.

Αρνητική στη χρησιμοποίηση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων είναι και η ΕΚΤ, η οποία φοβάται ότι μια τέτοια ενέργεια μπορεί να πλήξει την αξιοπιστία του ευρώ παγκοσμίως, οδηγώντας σε μαζικές αποσύρσεις καταθέσεων τρίτων χωρών στην Ευρώπη.

Χθες η Κομισιόν πρότεινε δύο λύσεις που υποστηρίζονται από ένα ολοκληρωμένο σύνολο πέντε νομικών προτάσεων. Με αυτές τις νομικές προτάσεις, η Επιτροπή προτείνει δύο πιθανές λύσεις: Δανεισμός της Ε.Ε., ο οποίος θα βασίζεται στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. («περιθώριο»), και δάνειο αποζημιώσεων, το οποίο θα εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να δανείζεται ταμειακά υπόλοιπα από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Ε.Ε. που κατέχουν ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας.

Οι προτάσεις αυτές θεσπίζουν ορισμένες διασφαλίσεις για την προστασία των κρατών- μελών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από πιθανά μέτρα αντιποίνων εντός της Ρωσίας και από παράνομες απαλλοτριώσεις εκτός Ρωσίας, ιδίως σε φιλικές προς τη Ρωσία χώρες και δικαιοδοσίες. Για την κάλυψη τυχόν υπολειπόμενου κινδύνου, η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει έναν ισχυρό μηχανισμό αλληλεγγύης που υποστηρίζεται από διμερείς εθνικές εγγυήσεις ή από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε.

Πώς θα γίνει η χρηματοδότηση

Η δέσμη μέτρων αποτελείται από:

• πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση δανείου αποζημιώσεων,
• πρόταση για την απαγόρευση κάθε μεταβίβασης ακινητοποιημένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στη Ρωσία,
• δύο προτάσεις που θεσπίζουν σημαντικές διασφαλίσεις για το δάνειο αποζημιώσεων, με σκοπό την προστασία των κρατών-μελών της Ε.Ε. και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από πιθανά μέτρα αντιποίνων,
• τροποποίηση του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της περιόδου 2021-2027, ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση του προϋπολογισμού της Ε.Ε. για τη στήριξη δανείου προς την Ουκρανία, η οποία θα μπορούσε να εξυπηρετήσει και τις δύο προτεινόμενες λύσεις.