Η προεκλογική μάχη για τις ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα πραγματοποιηθούν στις 3 Νοεμβρίου, περνά πλέον στην τελευταία και πιο κρίσιμη φάση της.
Μετά τις προχθεσινές προκριματικές αναμετρήσεις στη Φλόριντα, την Αλάσκα και το Γουαϊόμινγκ, το πρόγραμμα των primaries συνεχίζεται έως τις 15 Σεπτεμβρίου, οπότε και ολοκληρώνεται η σχετική διαδικασία.
Πριν από την τελική ευθεία του Νοεμβρίου, απομένουν ακόμη αρκετές σημαντικές αναμετρήσεις. Στις 25 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί ο δεύτερος γύρος των προκριματικών στην Οκλαχόμα, μέσω της διαδικασίας του runoff. Θα ακολουθήσουν την 1η Σεπτεμβρίου οι προκριματικές στη Μασαχουσέτη, στις 8 Σεπτεμβρίου οι αναμετρήσεις στο Νιου Χάμσαϊρ και το Ρόουντ Άιλαντ και, τέλος, στις 15 Σεπτεμβρίου, οι προκριματικές στο Ντέλαγουερ.
Τα primaries δεν προεξοφλούν το αποτέλεσμα του Νοεμβρίου
Παρά το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν οι προκριματικές, τα αποτελέσματά τους δεν μπορούν να θεωρηθούν ασφαλής οδηγός για το τι θα συμβεί στις ενδιάμεσες εκλογές. Άλλωστε, στις αμερικανικές εκλογές για το Κογκρέσο υπάρχει διαχρονικά η τάση το κόμμα που δεν βρίσκεται στον Λευκό Οίκο να ενισχύεται στις ενδιάμεσες κάλπες.
Ιδιαίτερη προσοχή έχει προκαλέσει η συμμετοχή των Δημοκρατικών στις μέχρι τώρα προκριματικές. Η κινητοποίηση της κομματικής βάσης εμφανίζεται αυξημένη, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι οι ίδιοι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες τον Νοέμβριο.
Παράλληλα, οι επιτυχίες υποψηφίων της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών, όπως ο υποψήφιος γερουσιαστής Αμπντούλ Αλ Σαγέντ στο Μίσιγκαν και η Άντζι Νίξον στη Φλόριντα, έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για την ιδεολογική κατεύθυνση του κόμματος. Ωστόσο, από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα δεν προκύπτει ότι οι Δημοκρατικοί συνολικά μετακινούνται προς τα αριστερά.
Διαβάστε Επίσης
Στο Ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο, η εικόνα είναι επίσης σύνθετη. Υποψήφιοι που είχαν την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ κατάφεραν να επικρατήσουν σε ορισμένες προκριματικές, ενώ άλλοι ηττήθηκαν. Παρά τις επιμέρους αποτυχίες, πάντως, ο πρώην πρόεδρος εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.
Η ανατροπή στη Φλόριντα και η νίκη της Άντζι Νίξον
Ένα από τα αποτελέσματα που ξεχώρισαν ήταν η επικράτηση της Δημοκρατικής Άντζι Νίξον στη Φλόριντα. Η Νίξον, μέλος της πολιτειακής Βουλής της Φλόριντας και ιδιαίτερα ενεργή εκπρόσωπος της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών, κέρδισε το χρίσμα του κόμματος για τη διεκδίκηση της θέσης στη Γερουσία.
Η σημασία της νίκης της γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθούν υπόψη οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι της προεκλογικής της εκστρατείας. Η υποψήφια δεν διέθετε τα χρήματα ώστε να προβάλει ούτε μία τηλεοπτική διαφήμιση, γεγονός που καθιστά την επικράτησή της απέναντι σε έναν πολύ ισχυρότερο οικονομικά αντίπαλο ακόμη πιο αξιοσημείωτη.
Η βάση κόντρα στο κομματικό κατεστημένο
Η Νίξον, που είναι μαύρη, επικράτησε απέναντι στον λευκό Άλεξ Βάιντμαν, ο οποίος είχε τη στήριξη του κομματικού κατεστημένου των Δημοκρατικών. Η οικονομική διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων ήταν τεράστια.
Η Νίξον συγκέντρωσε περίπου 975.000 δολάρια για την εκστρατεία της, την ώρα που ο Βάιντμαν συγκέντρωσε περισσότερα από 16,3 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 16 φορές περισσότερα χρήματα.
Η ίδια αυτοπροσδιορίζεται ως Δημοκρατική Σοσιαλίστρια, ενώ τον Ιούνιο έγινε μέλος των Democratic Socialists of America (DSA). Η επικράτησή της προστίθεται έτσι στις πρόσφατες επιτυχίες της προοδευτικής πτέρυγας του Δημοκρατικού κόμματος.
Το αποτέλεσμα δείχνει, παράλληλα, τη δυναμική που μπορεί να αποκτήσει η κομματική βάση όταν κινητοποιείται, ακόμη και σε μια πολιτεία όπου το χρήμα θεωρείται παραδοσιακά καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία μιας προεκλογικής εκστρατείας.
Η κινητοποίηση των ψηφοφόρων αποδείχθηκε καθοριστική
Η Νίξον προσπάθησε να αντισταθμίσει το τεράστιο οικονομικό μειονέκτημά της με διαφορετικά εργαλεία. Βασίστηκε στο δίκτυο εθελοντών, στην άμεση επαφή με τους ψηφοφόρους και στην ενεργοποίηση της κομματικής βάσης.
Παράλληλα, αξιοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκειμένου να φτάσει στους ψηφοφόρους και να επικοινωνήσει τις θέσεις της, χωρίς να χρειάζεται τις δαπανηρές τηλεοπτικές καμπάνιες των αντιπάλων της.
Η στρατηγική αυτή φαίνεται ότι λειτούργησε και έχει ιδιαίτερη σημασία στη Φλόριντα, την τρίτη πολυπληθέστερη πολιτεία των ΗΠΑ.
Η Φλόριντα δεν έγινε, πάντως, προοδευτική μέσα σε μία νύχτα
Η νίκη της Νίξον δεν σημαίνει ότι η αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών επικράτησε συνολικά στις προκριματικές της Φλόριντα.
Οι Δημοκρατικοί βουλευτές Ντέμπι Ουάσερμαν Σουλτς και Τζάρεντ Μόσκοβιτς, που ανήκουν στη μετριοπαθή πτέρυγα και τάσσονται υπέρ του Ισραήλ, κατάφεραν να κερδίσουν τις εσωκομματικές τους αναμετρήσεις.
Οι δύο βουλευτές είχαν επιπλέον να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της αναδιάταξης των εκλογικών περιφερειών από τους Ρεπουμπλικανούς, το γνωστό gerrymandering, που είχε προηγηθεί μερικούς μήνες νωρίτερα. Ως αποτέλεσμα, χρειάστηκε να διεκδικήσουν την επανεκλογή τους σε νέες περιφέρειες.
Η Ουάσερμαν Σουλτς, η οποία βρίσκεται στη Βουλή των Αντιπροσώπων επί 11 θητείες, επικράτησε παρά τη δυσαρέσκεια που εξέφραζαν μαύροι Δημοκρατικοί ψηφοφόροι, οι οποίοι δεν επιθυμούσαν την εκλογή μιας λευκής υποψηφίου σε μια ιστορικά μαύρη εκλογική περιφέρεια.
Αντίστοιχα, ο Μόσκοβιτς επικράτησε απέναντι σε υποψήφιο που αυτοπροσδιοριζόταν ως δημοκρατικός σοσιαλιστής. Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εικόνα στο εσωτερικό των Δημοκρατικών είναι σαφώς πιο σύνθετη από μια απλή μετατόπιση προς τα αριστερά.
Η Αλάσκα δίνει προβάδισμα στη Μαίρη Πελτόλα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα αποτελέσματα από την Αλάσκα. Εκεί η διαδικασία διαφέρει από τις κλασικές κομματικές προκριματικές, καθώς όλοι οι υποψήφιοι συμμετέχουν στο ίδιο ψηφοδέλτιο, ανεξάρτητα από κομματική προέλευση.
Οι τέσσερις υποψήφιοι που συγκεντρώνουν τις περισσότερες ψήφους προκρίνονται στην τελική αναμέτρηση του Νοεμβρίου.
Στη μάχη για τη μοναδική έδρα της Αλάσκας στη Γερουσία, οι δύο βασικοί διεκδικητές που προκρίθηκαν είναι ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Νταν Σάλιβαν και η πρώην Δημοκρατική βουλευτής της πολιτείας, Μαίρη Πελτόλα. Η Πελτόλα βρέθηκε πρώτη στην καταμέτρηση, ενώ ο Σάλιβαν ακολούθησε στη δεύτερη θέση.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Πελτόλα είχε πετύχει το 2022 μια απρόσμενη εκλογική νίκη, κερδίζοντας τη μοναδική έδρα της Αλάσκας στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Με αυτόν τον τρόπο έγινε η πρώτη Δημοκρατική εδώ και δεκαετίες που εκπροσώπησε την πολιτεία στη Βουλή.
Η υποψηφιότητα που προκάλεσε σύγχυση
Η εκλογική μάχη στην Αλάσκα είχε ακόμη μία ιδιαιτερότητα. Στο ψηφοδέλτιο υπήρχε και δεύτερος υποψήφιος με το όνομα Νταν Σάλιβαν, συνταξιούχος εκπαιδευτικός.
Οι Ρεπουμπλικανοί υποστήριξαν ότι επρόκειτο για «φυτευτό» υποψήφιο των Δημοκρατικών, ο οποίος είχε ως στόχο να προκαλέσει σύγχυση στους ψηφοφόρους και να αφαιρέσει ψήφους από τον εν ενεργεία γερουσιαστή που είχε το ίδιο όνομα.
Η υπόθεση προκάλεσε έντονη αντιπαράθεση και οδήγησε ακόμη και σε έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης, προκειμένου να εξεταστεί εάν η υποψηφιότητα είχε πράγματι ως σκοπό να μπερδέψει το εκλογικό σώμα. Ο ίδιος ο δεύτερος Νταν Σάλιβαν αρνείται την κατηγορία.
Η μάχη της 3ης Νοεμβρίου μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες στη Γερουσία
Η τελική αναμέτρηση στην Αλάσκα θα πραγματοποιηθεί στις 3 Νοεμβρίου, την ίδια ημέρα με τις ενδιάμεσες εκλογές. Τότε θα εφαρμοστεί το σύστημα της ψηφοφορίας κατάταξης, γνωστό ως ranked-choice voting.
Από τους τέσσερις υποψηφίους που προκρίθηκαν από την αρχική διαδικασία, νικητής θα αναδειχθεί εκείνος που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους σύμφωνα με το συγκεκριμένο σύστημα.
Εάν τελικά επικρατήσει η Πελτόλα, οι Δημοκρατικοί θα έχουν τη δυνατότητα να αποσπάσουν μία έδρα από τους Ρεπουμπλικανούς. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα αφορά μόνο την Αλάσκα, αλλά θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά τον συσχετισμό δυνάμεων στη Γερουσία.
Το κρίσιμο αριθμητικό παιχνίδι της Γερουσίας
Σήμερα οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν 53 έδρες στη Γερουσία, έναντι 47 των Δημοκρατικών, στους οποίους περιλαμβάνονται 45 Δημοκρατικοί και δύο ανεξάρτητοι γερουσιαστές.
Για την επίτευξη απλής πλειοψηφίας απαιτούνται 51 ψήφοι. Με τους 53 γερουσιαστές που διαθέτουν σήμερα, οι Ρεπουμπλικανοί έχουν ένα περιθώριο δύο εδρών πάνω από το απαιτούμενο όριο.
Για να αλλάξουν αυτή την ισορροπία, οι Δημοκρατικοί θα χρειαστούν στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών, ώστε να φτάσουν στις 51 και να ανακτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας.
Έτσι, όσο πλησιάζει η ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών, οι επιμέρους αναμετρήσεις αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Η Φλόριντα και η Αλάσκα προσφέρουν ήδη ενδείξεις για τη δυναμική των δύο κομμάτων, χωρίς όμως να μπορούν από μόνες τους να προεξοφλήσουν το τελικό αποτέλεσμα.
Το πραγματικό στοίχημα θα κριθεί τον Νοέμβριο, όταν η συμμετοχή και η σύνθεση του εκλογικού σώματος θα είναι διαφορετικές από εκείνες των προκριματικών.
