Ιράν: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, πιθανός διάδοχος του Αγιατολάχ, φέρεται να είναι ζωντανός

«Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του Ανώτατου Ηγέτη, είναι πλήρως υγιής», ανέφερε το Mehr.

Το μέσο πρόσθεσε ότι ο Μοτζτάμπα εξετάζει επίσης «σημαντικά ζητήματα» που σχετίζονται με τη χώρα, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.

Ο Μοτζτάμπα, ο δεύτερος γιος του Ανώτατου Ηγέτη , θεωρείται ευρέως ότι ασκεί επιρροή στο παρασκήνιο, με στενούς δεσμούς με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), την πιο ισχυρή στρατιωτική δύναμη στο Ιράν, καθώς και με την Μπασίτζ, το εθελοντικό παραστρατιωτικό δίκτυό της.

Ωστόσο, οποιαδήποτε κίνηση προς μια διαδοχή από πατέρα σε γιο θα συγκρούονταν με πολιτικές και θρησκευτικές ευαισθησίες στο εσωτερικό του Ιράν. Η μεταβίβαση εξουσίας σε δυναστικό τύπο είναι αποδοκιμασμένη εντός της σιιτικής κληρικής παράδοσης, και ιδιαίτερα σε ένα σύστημα που γεννήθηκε από μια επανάσταση που ανέτρεψε μια μοναρχία.

Υπάρχουν επίσης πρακτικά εμπόδια: Ο Μοτζτάμπα δεν είναι ευρέως γνωστός ως υψηλόβαθμος κληρικός και δεν κατέχει καμία επίσημη κυβερνητική θέση. Του επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2019.

Διαδοχή Χαμενεΐ: Τα φαβορί και τα αουτσάιντερ [εικόνες]

Προς το παρόν, δεν υπάρχει σαφώς καθορισμένη «νέα ηγεσία» στην Τεχεράνη. Ο επίσημος μηχανισμός συνταγματικής μετάβασης βρίσκεται σε κίνηση, αλλά η πραγματική εξουσία παραμένει συγκεντρωμένη στα καθιερωμένα δίκτυα ασφαλείας και κληρικών.

Παρά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ στο Atlantic, παραμένει ασαφές τι αποτελεί τη «νέα ιρανική ηγεσία» μετά την εξολόθρευση του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Το Ιράν ούτε έχει επιλέξει ούτε έχει ανακοινώσει επίσημα νέο ανώτατο ηγέτη. Ο νυν πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, και ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, παραμένουν στο αξίωμά τους, ενώ και οι διπλωματικοί συνομιλητές φαίνονται αμετάβλητοι. Η πραγματική επιχειρησιακή εξουσία επί του μηχανισμού ασφαλείας και του στρατιωτικού συστήματος φέρεται να έχει συγκεντρωθεί περισσότερο σε πρόσωπα που συνδέονται στενά με το σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και τον στενό κύκλο του εκλιπόντος αγιατολάχ.

Ο Αλί Λαριτζανί

Στην πραγματικότητα, η διακυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από τους ορατούς πολιτικούς θεσμούς προς τους εδραιωμένους παράγοντες ασφαλείας με υπόβαθρο στους IRGC. Τους τελευταίους μήνες, η καθημερινή διαχείριση του καθεστώτος έχει μετατοπιστεί ολοένα και περισσότερο στον Αλί Λαριτζανί, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (SNSC), ο οποίος επιβλέπει τα επιχειρησιακά θέματα εκ μέρους του Χαμενεΐ.

Το προσωρινό Συμβούλιο Ηγεσίας, το οποίο έχει αναλάβει συνταγματικά την κάλυψη του μεταβατικού κενού, αποτελείται από τρία πρόσωπα με σημαντικά διαφορετικούς προσανατολισμούς: τον πρόεδρο Πεσκεσιάν, ο οποίος θεωρείται σχετικά μετριοπαθής, έναν επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας γνωστό για τις υπερσυντηρητικές θέσεις του και έναν ακαδημαϊκό κληρικό που πρόσφατα διορίστηκε από το Συμβούλιο Σκοπιμότητας.

Αυτές οι ιδεολογικές διαφορές θα δυσκολέψουν τα τρία μέλη να καταλήξουν σε συναίνεση για οποιεσδήποτε σημαντικές αποφάσεις, όπως η επανέναρξη διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον Λαριτζανί, ο οποίος, υπό την ιδιότητά του ως επιβλέπων του SNSC και διαχειριζόμενος τις καθημερινές υποθέσεις ασφαλείας, λειτουργεί εντός μιας πιο ενοποιημένης αλυσίδας διοίκησης.

Πόλεμος φθοράς

Ο Λαριτζανί έχει την εντολή να διαμορφώσει ή να διευκολύνει οποιαδήποτε πιθανή μελλοντική εμπλοκή με τις ΗΠΑ σχετικά με την αποκλιμάκωση ή την έμμεση διπλωματία. Πιθανότατα μάλιστα, θα επιδιώξει να συνεχίσει τη στρατηγική της Τεχεράνης για τη διατήρηση ενός πολέμου φθοράς, αυξάνοντας σταθερά το στρατιωτικό και πολιτικό κόστος για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ο στόχος είναι πιθανό να αυξήσει την πίεση προς την αποκλιμάκωση, καθιστώντας τη συνεχιζόμενη σύγκρουση ολοένα και πιο δαπανηρή. Στρατηγικά, αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε αποτέλεσμα που διατηρεί το σύστημα, είτε μέσω εκεχειρίας και συμφωνίας αποκλιμάκωσης είτε μέσω διπλωματικής αποκλιμάκωσης, μπορεί να θεωρηθεί εσωτερικά από το καθεστώς ως νίκη. Το όργανο που είναι τελικά υπεύθυνο για τον διορισμό του επόμενου ανώτατου ηγέτη είναι η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, ένα κληρικό σώμα 88 μελών που εκλέγεται από το κοινό αλλά ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το Συμβούλιο των IRGC.

Ωστόσο, παρά τις συγκεκριμένες συνταγματικές διαδικασίες για την επιλογή ενός νέου ανώτατου ηγέτη, η ιρανική εσωτερική πολιτική δεν εξελίσσεται πάντα όπως αναμένεται. Η de facto δυναμική εξουσίας και οι προτιμήσεις εντός των IRGC, των ανώτερων κληρικών δικτύων και των εγχώριων υπηρεσιών ασφαλείας συχνά επηρεάζουν τα αποτελέσματα περισσότερο από τη γραπτή διαδικασία, κάτι που μπορεί επίσης να ισχύει για τον διορισμό του επόμενου αγιατολάχ.

ΤΑ 5 ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ

ΜΟΤΖΤΑΜΠΑ ΧΑΜΕΝΕΪ

Ο δευτερότοκος γιος του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη, θεωρείται κορυφαίος υποψήφιος. Αναφέρεται ότι ασκεί σημαντική επιρροή τόσο στους κληρικούς όσο και στους IRGC. Εντούτοις, η κληρονομική διαδοχή είναι βαθιά αμφιλεγόμενη εντός του καθεστώτος.

ΑΛΙΡΕΖΑ ΑΡΑΦΙ

Εχει υπηρετήσει στο Συμβούλιο των IRGC και διαθέτει μεγάλη επιρροή στο Σεμινάριο Qom, το οποίο είναι πιο ισχυρό ακαδημαϊκό κέντρο των Σιιτών στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Πρόσφατα, διορίστηκε ως νομικό μέλος του προσωρινού Συμβουλίου Ηγεσίας.

ΜΟΧΣΕΝΙ ΕΤΖΕΪ

Ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας έχει διατελέσει υπουργός Πληροφοριών και γενικός εισαγγελέας. Διατηρεί στενούς δεσμούς με τη συντηρητική πτέρυγα του καθεστώτος και με το κατεστημένο ασφαλείας και γι’ αυτό ίσως να μην απολαμβάνει ευρείας απήχησης.

ΜΕΧΝΤΙ ΜΙΡΜΠΑΓΚΕΡΙ

Ενας εξαιρετικά σκληροπυρηνικός κληρικός και μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων, γνωστός για την έντονα αντιδυτική κοσμοθεωρία του και την ηγεσία της Ακαδημίας Ισλαμικών Επιστημών στο Qom. Είναι ο πιο ριζοσπαστικός υποψήφιος.

ΧΑΣΑΝ ΧΟΜΕΪΝΙ

Ο εγγονός του Ρουχολάχ Χομεϊνί θεωρείται πιο μεταρρυθμιστικός, δεν κατέχει κυβερνητική θέση, ενώ το 2016 αποκλείστηκε η υποψηφιότητά του για τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων. Η εκλογή του θα αντιπροσώπευε μια πιο ήπια ιδεολογική στροφή.