ΗΠΑ: Δύο εθνικά μνημεία της Γιούτα συρρικνώνονται δραματικά με υπογραφή Τραμπ

Έτσι το Εθνικό Μνημείο Bears Ears από 1,36 εκατομμύρια στρέμματα, μειώνεται σε 121.100 στρέμματα, ενώ το Εθνικό Μνημείο Grand Staircase-Escalante συρρικνώνεται σε 181.500 στρέμματα από 1,87 εκατομμύρια στρέμματα.

«Κάνουμε κάτι πολύ δραστικό και πολύ σημαντικό για τους ανθρώπους της Γιούτα, αλλά και για τους ανθρώπους της χώρας μας, επειδή πολλοί το χρησιμοποιούν», δήλωσε ο Τραμπ από το Οβάλ Γραφείο, περιστοιχιζόμενος από τον κυβερνήτη της Γιούτα Σπένσερ Κοξ, και τους δύο γερουσιαστές των ΗΠΑ από την ίδια πολιτεία, τους Μάικ Λι και Τζον Κέρτις, όλοι τους Ρεπουμπλικάνοι.

Ωστόσο η περιβαλλοντική οργάνωση Earthjustice δήλωσε ότι θα κινηθεί νομικά «για να διατηρήσει την προστασία αυτών των πολύτιμων τοπίων».

Αυτή δεν είναι η πρώτο φορά που ο Τραμπ μειώνει το μέγεθος αμερικανικών μνημείων. Το είχε κάνει και κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, αλλά επί προεδρίας Μπάιντεν τα μνημεία επανήλθαν στην πρότερη έκτασή τους, παρά την αντίθεση των αξιωματούχων της πολιτείας της Γιούτα.

Ωστόσο αυτή τη φορά οι περικοπές είναι πολύ πιο δραστικές από ό,τι το 2017, όταν ο Τραμπ είχε καταργήσει σχεδόν το μισό Grand Staircase-Escalante και το 85% του Bears Ears, σε αυτή που ήταν τότε η μεγαλύτερη μείωση της προστασίας ομοσπονδιακών γαιών στην ιστορία των ΗΠΑ.

Οι συγκεκριμένες περικοπές δεν έπεσαν σαν κεραυνός εν αιθρία, καθώς αναμένονταν από πέρυσι, όταν ο Τραμπ έδωσε εντολή στην κυβέρνησή του να εντοπίσει δημόσιες εκτάσεις για την επέκταση των γεωτρήσεων και των εξορύξεων στις δυτικές Πολιτείες.

Το Bears Ears ιδρύθηκε από τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα το 2016 για να διοικείται σε συνεργασία με αυτόχθονες φυλές κοντά στην περιοχή Four Corners. Το μνημείο, που πήρε το όνομά του από τους δίδυμους λόφους που μοιάζουν με κεφάλι αρκούδας στον ορίζοντα, φιλοξενεί πολιτιστικούς και αρχαιολογικούς χώρους που είναι ιεροί για αρκετές φυλές ιθαγενών της Αμερικής.

Το Grand Staircase-Escalante, το μεγαλύτερο εθνικό μνημείο των ΗΠΑ που είχε υπάρξει ποτέ, ιδρύθηκε το 1996 από τον πρώην πρόεδρο Μπιλ Κλίντον. Πολυάριθμα απολιθώματα δεινοσαύρων έχουν βρεθεί στο μνημείο, το οποίο είναι γνωστό για τους πολύχρωμους βραχώδεις σχηματισμούς του, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπογράφει εκτελεστικό διάταγμα σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές της Γιούτα στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου. REUTERS/Kylie Cooper

Ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει στο παρελθόν τη σημασία των έργων περιβαλλοντικής και πολιτιστικής διατήρησης.

Ο γερουσιαστής Μάρτιν Χάινριχ, Δημοκρατικός από την πολιτεία του Νέου Μεξικού, η οποία συνορεύει με τη νότια Γιούτα, επέκρινε την κίνηση του προέδρου. «Για ακόμα μια φορά, αυτή η κυβέρνηση έθεσε τα συμφέροντα των δισεκατομμυριούχων και των ισχυρών βιομηχανιών πάνω από τη δημόσια γη της Αμερικής και τους ανθρώπους στους οποίους ανήκει», ανέφερε ο Χάινριχ σε δήλωσή του, σύμφωνα με το Reuters.

«Και για άλλη μια φορά, αγνοούν τις φωνές των φυλών, παραμερίζουν τις τοπικές κοινότητες και απειλούν μέρη που ανήκουν σε κάθε Αμερικανό».

Τι κρύβουν τα εδάφη σε αυτά τα μνημεία

Παρόλο που ορισμένα οικόπεδα είχαν προταθεί για μισθώσεις γεωτρήσεων προτού ο Μπάιντεν επαναφέρει τα αρχικά όρια του Bears Ears, αξιωματούχοι της Γιούτα έχουν δηλώσει ότι υπάρχει «πολύ μικρό ενεργειακό δυναμικό» στο μνημείο.

Η εξόρυξη ουρανίου είναι πιο ρεαλιστική, σύμφωνα με το Axios. Ο Τραμπ αρχικά συρρίκνωσε το Bears Ears μετά από πιέσεις της βιομηχανίας, και περιβαλλοντικές οργανώσεις αναφέρουν ότι ένα ορυχείο ουρανίου επαναλειτούργησε εντός των ορίων του μνημείου.

Ένα μεγάλο κοίτασμα άνθρακα υπάρχει εντός των αρχικών ορίων του Grand Staircase-Escalante. Ωστόσο, η εξόρυξη εκεί δεν θεωρήθηκε αρκετά κερδοφόρα ώστε οι εταιρείες να προχωρήσουν σε εκσκαφές αφού ο Τραμπ «άναψε το πράσινο φως» κατά την πρώτη του θητεία.

Προστατευόμενες εκτάσεις

Η είσοδος του Εθνικού Μνημείου Grand Staircase-Escalante, έξω από την πόλη Escalante της Γιούτα, στις ΗΠΑ. REUTERS/Bob Strong

Δεν είναι όλες οι εκτάσεις που αφαιρέθηκαν από τα μνημεία εντελώς απροστάτευτες. Ορισμένες τοποθεσίες παραμένουν εντός ομοσπονδιακών Περιοχών Μελέτης Άγριας Φύσης (WSAs) και Περιοχών Περιβαλλοντικού Ενδιαφέροντος —χαρακτηρισμοί που τις προστατεύουν από την ανάπτυξη, τουλάχιστον προς το παρόν.

Το υπουργείο Εσωτερικών του Τραμπ ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα μια αναθεώρηση των πολιτικών γύρω από τις WSAs, κάτι που οι περιβαλλοντικές οργανώσεις λένε ότι θα μπορούσε να αποδυναμώσει την προστασία που προσφέρουν.

Τα εθνικά μνημεία δημιουργούνται με προεδρική διακήρυξη βάσει του Νόμου περί Αρχαιοτήτων για την προστασία περιοχών ιστορικού, προϊστορικού ή επιστημονικού ενδιαφέροντος. Αντίθετα, τα εθνικά πάρκα δημιουργούνται από το Κογκρέσο.

Οι τελευταίες περικοπές πιθανότατα θα αναζωπυρώσουν τα επιχειρήματα από μια αγωγή του 2017, η οποία ισχυρίζεται ότι ο Τραμπ δεν είχε καμία εξουσία να ακυρώσει ένα μνημείο.

Μια παρόμοια διαμάχη βρίσκεται σε εξέλιξη σε μια αγωγή που κατέθεσαν αξιωματούχοι της Γιούτα το 2022 για να σταματήσουν την επαναφορά της έκτασης των μνημείων από τον Μπάιντεν. Ένας ομοσπονδιακός δικαστής την απέρριψε το 2023, αλλά ένα εφετείο την επανέφερε τον περασμένο μήνα. Είναι ασαφές πώς θα εξελιχθεί αυτή η υπόθεση τώρα που ο Τραμπ ουσιαστικά προσέφερε το αποτέλεσμα που επιδίωκε η αγωγή.