Το 14 σημείων Μνημόνιο Συνεννόησης (MoU) του Ισλαμαμπάντ, κήρυξε τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για τα εμπορικά πλοία. Ωστόσο, η ασαφής διατύπωσή του σε κάποια από τα βασικά σημεία, καθώς και το γεγονός ότι τα δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, παραπέμφθηκαν για συζήτηση σε μία δεύτερη φάση διαπραγματεύσεων, απομακρύνουν τις πιθανότητες για την εξασφάλιση διαρκούς ειρήνης στην περιοχή.
Την περασμένη εβδομάδα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε πως η συμφωνία δεν ισχύει πια, σημειώνοντας πως οι Ιρανοί αξιωματούχοι δεν τηρούσαν τις συμφωνίες που διαπραγματεύτηκαν. Τη Δευτέρα (13/07), ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Από την άλλη, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαέι, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι οδηγεί το Μνημόνιο «σε κρίση», λέγοντας ότι η Ουάσιγκτον παραβιάζει συνεχώς τις δεσμεύσεις της.
Το Πακιστάν, σε ρόλο μεσολαβητή, κάλεσε όλες τις πλευρές να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.
Ποιο είναι το διακύβευμα στα Στενά του Ορμούζ
Μετά την έναρξη του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία μεταφερόταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Σαββατοκύριακο το Ιράν κήρυξε κλειστό το Ορμούζ, την ώρα που το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακών Πληροφοριών του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ ανακοίνωνε ότι μια νότια διαδρομή μέσω των Στενών παραμένει διαθέσιμη και έχει διευρυνθεί για να εξυπηρετεί την αμφίδρομη κυκλοφορία.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ενίσχυσε αργότερα αυτό το μήνυμα, δηλώνοντας ότι η θαλάσσια οδός ήταν «ανοιχτή σε όλα τα σκάφη», ενώ επέμεινε ότι το Ιράν «δεν ελέγχει τα Στενά».
Το ίδιο έκανε και ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος δήλωσε στο CNN ότι το στρατηγικό σημείο ήταν «ανοιχτό, όσον αφορά εμάς». Αργότερα ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα γίνουν «φύλακες» των Στενών – αλλά μόνο έναντι αμοιβής.
Οι ιρανικές Αρχές επιβεβαίωσαν επίσης τη θέση τους, αναφέροντας ότι η διέλευση πλοίων «δεν είναι δυνατή» λόγω των πρόσφατων κινήσεων των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.
Χθες (13/07), ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού δήλωσε ότι ο στρατός της χώρας δεν θα υποχωρήσει «ούτε στο ελάχιστο όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ», σύμφωνα με τον ιρανικό κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα IRIB.
Τι ισχύει με την εξαίρεση στις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου
Το Άρθρο 10 αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον θα εκδώσει εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και όλων των σχετικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών συναλλαγών, της ασφάλισης και της μεταφοράς.
Αυτό ήταν μια μεγάλη νίκη για το Ιράν, η οικονομία του οποίου ασφυκτιούσε επί χρόνια λόγω των κυρώσεων.
Ωστόσο, στις 7 Ιουλίου, οι ΗΠΑ ανακάλεσαν την άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο, προειδοποιώντας ότι οι ενέργειες της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ ήταν «εντελώς απαράδεκτες» και θα είχαν συνέπειες.
Η Τεχεράνη το καταδίκασε αυτό ως παραβίαση του Μνημονίου.
Τι ισχύει με τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν
Το Άρθρο 11 αναφέρει ότι οι ΗΠΑ «δεσμεύονται να καταστήσουν πλήρως διαθέσιμα προς χρήση τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία» του Ιράν, και ότι η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον θα συμφωνήσουν σε διαδικασίες σχετικά με την αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης.
Τα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνουν 6 δισεκατομμύρια δολάρια που τηρούνται σε λογαριασμούς στο Κατάρ. Το Κατάρ δήλωσε στις 30 Ιουνίου ότι δεν έχει μεταφέρει αυτά τα κεφάλαια στην Τεχεράνη.
Στις 22 Ιουνίου, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και το Κατάρ θα έχουν τον έλεγχο των κεφαλαίων όταν αυτά αποδεσμευτούν, και ότι τα χρήματα θα μπορούσαν να δαπανηθούν για την αγορά αμερικανικού καλαμποκιού, σόγιας και σιταριού.
Σε απάντηση, ο Αλί Μπαχρεϊνί, πρεσβευτής του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη, δήλωσε ότι το Ιράν και μόνο θα αποφασίσει πώς θα χρησιμοποιήσει τα αποδεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία.
Η εμπλοκή του Λιβάνου
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, χαρακτήρισε στις 8 Ιουλίου τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ως παραβίαση του Μνημονίου.
Ο Λίβανος παρασύρθηκε στη σύγκρουση όταν η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ άνοιξε πυρ κατά του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου, οδηγώντας σε ισραηλινή επίθεση και εισβολή στον νότο.
Το Ιράν είχε δηλώσει ότι το Ισραήλ πρέπει να κηρύξει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο ως μέρος της συμφωνίας.
Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις
Το Μνημόνιο αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη δεσμεύονται να διαπραγματευτούν μια τελική συμφωνία σε διάστημα το πολύ 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης. Όμως, με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ να αμφισβητείται, οι πλευρές δεν έχουν ορίσει καμία ημερομηνία για περαιτέρω συνομιλίες.
Χρειάστηκαν χρόνια για να διαπραγματευτεί το Ιράν την πυρηνική συμφωνία του 2015 με τις παγκόσμιες δυνάμεις. Ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από αυτή τη συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.
«Το Μνημόνιο βρίσκεται σε κρίση και πλέον χρειάζεται μια δευτερεύουσα συμφωνία για την αποκατάστασή του, εάν πρόκειται να αποτελέσει τη βάση για την επαναφορά της ηρεμίας», δήλωσε στο Reuters ο Μοχάναντ Χατζ Άλι από το think tank Carnegie Middle East Center. «Η ασάφεια αντανακλούσε τη δυσκολία των ζητημάτων και την ευθραυστότητα της συμφωνίας».
Ειδήσεις Σήμερα
- Στενά του Ορμούζ: Νέα επίθεση σε τρία πλοία – Νεκρός ένας ναυτικός – Φόβοι για γενικευμένη κρίση στις θαλάσσιες μεταφορές
- Βαστίλη 2026-LIVE: Η Ελλάδα στην εντυπωσιακή παρέλαση του Παρισιού – Το μήνυμα Μακρόν για την Ουκρανία
- Σε κατάσταση συναγερμού η Μέση Ανατολή: Νεκρός από επίθεση σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ – Νέοι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ
Ροή Ειδήσεων 
