Explainer: Γιατί οι εκεχειρίες του Τραμπ αποτυγχάνουν να σταματήσουν τη βία στη Μέση Ανατολή

10 λεπτά
Explainer: Γιατί οι εκεχειρίες του Τραμπ αποτυγχάνουν να σταματήσουν τη βία στη Μέση Ανατολή
Ισραηλινός βομβαρδισμός στη Βηρυτό. Πηγή: REUTERS/Amr Abdallah Dalsh TPX IMAGES OF THE DAY

Οι κάτοικοι της Γάζας, του νοτίου Λιβάνου, του βορείου Ισραήλ και του Κουβέιτ βρέθηκαν όλοι υπό τα πυρά αυτή την εβδομάδα, παρά τις εκεχειρίες που έχουν διευθετηθεί από τις ΗΠΑ και υποτίθεται ότι βρίσκονται σε ισχύ στις περιοχές τους.

Ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν τη Γάζα και τον Λίβανο, με τις ισραηλινές δυνάμεις να παραμένουν ενεργά ανεπτυγμένες και στα δύο μέρη. Ρουκέτες της Χεζμπολάχ έπληξαν το βόρειο Ισραήλ, ενώ ιρανικές επιθέσεις στόχευσαν το διεθνές αεροδρόμιο του Κουβέιτ.

Η συνεχιζόμενη βία ώθησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να σχολιάσει την Τετάρτη (03/06) ότι οι εκεχειρίες στη Μέση Ανατολή περιλαμβάνουν «πυρά με πιο μετριοπαθή τρόπο» παρά μια πλήρη παύση των εχθροπραξιών.

Τρεις ανακωχές που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνησή του είχαν ως στόχο να σταματήσουν τον πόλεμο. Όμως, αν και οι μεγάλες συγκρούσεις έχουν μειωθεί σημαντικά, τα πυρά συνεχίζουν να πέφτουν και άνθρωποι εξακολουθούν να πεθαίνουν.

Δείτε πώς εξελίσσονται οι εκεχειρίες –και οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις– στο πεδίο

Τι συμβαίνει με την εκεχειρία στη Γάζα

Εσωτερική εικόνα άρθρου

Φωτιά σε διαμέρισμα στη Γάζα μετά από επίθεση του Ισραήλ. REUTERS/Dawoud Abu Alkas

Οι Ηνωμένες Πολιτείες μεσολάβησαν για μια εκεχειρία μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς στις 10 Οκτωβρίου 2025, τερματίζοντας τις μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις.

Η συμφωνία εκεχειρίας περιλάμβανε παύση όλων των μαχών, απελευθέρωση από τη Χαμάς όλων των εναπομεινάντων ομήρων της στη Γάζα, απελευθέρωση Παλαιστινίων κρατουμένων από το Ισραήλ, σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ, εντατικοποίηση της ανθρωπιστικής βοήθειας και το άνοιγμα ενός περάσματος προς την Αίγυπτο.

Ένα σχέδιο του Τραμπ για την επέκταση της εκεχειρίας είχε ως στόχο να περιλάβει συμφωνίες για τον αφοπλισμό της Χαμάς, μια νέα κυβέρνηση στη Γάζα χωρίς τη συμμετοχή της οργάνωσης, την ανοικοδόμηση της Γάζας και την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ.

Ωστόσο, ενώ όλοι οι όμηροι απελευθερώθηκαν, οι δύο πλευρές διαφωνούν για το πόση βοήθεια έχει επιτρέψει το Ισραήλ να εισέλθει. Η Χαμάς δεν έχει συμφωνήσει να αφοπλιστεί. Καμία σημαντική ανοικοδόμηση δεν έχει ξεκινήσει, και το Ισραήλ δηλώνει ότι θέλει να επεκτείνει τα εδάφη που ελέγχει στη Γάζα.

Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στη Γάζα συνεχίζονται, έχοντας κοστίσει τη ζωή σε περισσότερους από 900 Παλαιστίνιους από την έναρξη της ανακωχής, συμπεριλαμβανομένων εννέα ατόμων την Πέμπτη (04/06). Σποραδικές επιθέσεις Παλαιστινίων μαχητών έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες στη Γάζα.

Γιατί συνεχίζονται οι εχθροπραξίες στον Λίβανο

Εσωτερική εικόνα άρθρου

Το Ισραήλ κλιμακώνει την επίθεση στον Λίβανο. REUTERS/Stringer

Μετά τις συγκρούσεις του 2024, η εκεχειρία μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ του Λιβάνου εφαρμόστηκε μόνο εν μέρει, με τις δύο πλευρές να κατηγορούν η μία την άλλη για παραβιάσεις.

Ο ανοιχτός πόλεμος ξεκίνησε ξανά τον Μάρτιο μετά το ξέσπασμα του πολέμου κατά του Ιράν, με τη Χεζμπολάχ να βάλλει κατά του Ισραήλ και τις ισραηλινές δυνάμεις να καταλαμβάνουν εκτάσεις του νοτίου Λιβάνου και να σφυροκοπούν άλλες περιοχές με αεροπορικές επιδρομές.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε μια εκεχειρία 10 ημερών στον Λίβανο στις 16 Απριλίου, μετά από σπάνιες επαφές μεταξύ εκπροσώπων των κυβερνήσεων του Ισραήλ και του Λιβάνου. Οι σφοδρές μάχες συνεχίστηκαν στον νότο, αλλά το Ισραήλ απέφυγε σε μεγάλο βαθμό να πλήξει τη Βηρυτό.

Από τις 16 Απριλίου, τα ισραηλινά πλήγματα έχουν σκοτώσει εκατοντάδες ανθρώπους, ανεβάζοντας τον συνολικό απολογισμό σε περισσότερους από 3.500 από τις 2 Μαρτίου, σύμφωνα με τις λιβανέζικες Αρχές, των οποίων τα δεδομένα δεν διακρίνουν μεταξύ αμάχων και μαχητών. Το Ισραήλ αναφέρει ότι 26 στρατιώτες του και τέσσερις πολίτες έχουν σκοτωθεί σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ από τον Μάρτιο.

Το Ιράν επιθυμεί η εκεχειρία στον Λίβανο να αποτελέσει μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου του με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, καθώς και για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Την Τετάρτη (03/06), ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο Λίβανος και το Ισραήλ συμφώνησαν να εφαρμόσουν μια νέα εκεχειρία, υπό την προϋπόθεση ότι η Χεζμπολάχ θα αποχωρήσει από τις νότιες περιοχές. Η οργάνωση απέρριψε αυτό το σχέδιο και οι μάχες συνεχίστηκαν.

Θα κρατήσει η εκεχειρία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν;

Εσωτερική εικόνα άρθρου

Ένα F/A-18E Super Hornet απονηώνεται από το κατάστρωμα πτήσεων του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln της κλάσης Nimitz του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Epic Fury» εναντίον του Ιράν. Πηγή: U.S. Navy/Handout via REUTERS

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, επιδιώκοντας να καταστρέψουν τα προγράμματα πυρηνικών και βαλλιστικών πυραύλων του. Και οι δύο χώρες εξέφρασαν την ελπίδα ότι το κυβερνών θεοκρατικό καθεστώς θα ανατραπεί.

Αυτό ακολούθησε έναν πόλεμο 12 ημερών πέρυσι, κατά τον οποίο το Ισραήλ, με τη μεταγενέστερη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, έπληξε πολλές από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τους στρατιωτικούς ηγέτες του Ιράν.

Παρά το γεγονός ότι πολλές από τις κορυφαίες προσωπικότητες του Ιράν σκοτώθηκαν, η Τεχεράνη κατάφερε να αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ, στραγγαλίζοντας τις εξαγωγές ενέργειας του Κόλπου και πλήττοντας την παγκόσμια οικονομία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν εκεχειρία με το Ιράν στις αρχές Απριλίου, με συνομιλίες που θα ακολουθούσαν για έναν μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών, την επαναλειτουργία του Ορμούζ, τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και μια πορεία προς διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ωστόσο, παρά τους επαναλαμβανόμενους γύρους έμμεσων συνομιλιών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, δεν έχει υπάρξει ακόμη μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία. Μια διευθέτηση θα μετέθετε πιθανότατα τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα σε μεταγενέστερο στάδιο.

Στο μεταξύ, οι πλευρές έχουν ανταλλάξει επανειλημμένα πυρά, με το Ιράν να στοχεύει επίσης κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Κουβέιτ αυτή την εβδομάδα.

Γιατί δεν είναι αποτελεσματικές οι εκεχειρίες

Εσωτερική εικόνα άρθρου

Καπνός υψώνεται στον Λίβανο μετά από αεροπορική επιδρομή, όπως φαίνεται από την ισραηλινή πλευρά των συνόρων Ισραήλ-Λιβάνου, 1 Ιουνίου 2026. REUTERS/Amir Cohen

Και οι τρεις συμφωνίες έχουν βαλτώσει στην πρώτη τους φάση, με τις ενδιάμεσες διευθετήσεις να αποτυγχάνουν να οδηγήσουν προς πιο μόνιμες εκεχειρίες.

Σε κάθε περίπτωση, οι εμπόλεμοι εμφανίζονται απρόθυμοι να αποδεχθούν τις επώδυνες παραχωρήσεις που απαιτούνται για να προχωρήσουν πέρα από την πρώτη φάση των μεταβατικών εκεχειριών. Κατά περιόδους, έχουν καταφύγει σε στρατιωτική δράση προκειμένου να προσπαθήσουν να προωθήσουν στόχους που έπρεπε να είχαν αφήσει στην άκρη όταν συμφωνήθηκαν οι ανακωχές ή για να δοκιμάσουν τα όρια των συμφωνιών.

«Όταν δεν υπάρχει κινητικότητα και δεν υπάρχει πολιτικός ορίζοντας, είναι πολύ δύσκολο να κρατηθεί μια εκεχειρία, επειδή δεν υπάρχει πραγματικό κίνητρο για τα μέρη της εκεχειρίας αυτής να συνεχίσουν να την τηρούν, εάν αυτή δεν οδηγεί πραγματικά σε κάποιες αλλαγές», δήλωσε στο Reuters ο Άρμπαν Κόνινγχαμ (Urban Coningham), ερευνητής στο Βασιλικό Ινστιτούτο Ηνωμένων Υπηρεσιών (RUSI) στο Λονδίνο.

Η φθίνουσα επιρροή των διεθνών οργανισμών, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, και η αυξανόμενη διεκδικητικότητα των περιφερειακών δυνάμεων έχουν επίσης καταστήσει δυσκολότερη τη διατήρηση μακροπρόθεσμων συμφωνιών, πρόσθεσε ο ίδιος.

Ειδήσεις Σήμερα
Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Exit mobile version