Ερντογάν: «Έχω την υπόσχεση Τραμπ για τα F-35» – Ανοίγει η πόρτα για την Αίγυπτο στη συμφωνία της Μέκκας

Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε στη συμφωνία της Μέκκας και υποστήριξε ότι αποτελεί ένα σημαντικό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα.

Τι προβλέπει η συμφωνία της Μέκκας

Η συμφωνία υπεγράφη στη Μέκκα την περασμένη Παρασκευή από τον Ερντογάν, τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ.

Βασική πρόβλεψη της συμφωνίας είναι ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των υπόλοιπων. Πρόκειται ουσιαστικά για ρήτρα συλλογικής αποτροπής, η οποία έχει οδηγήσει ορισμένους αναλυτές σε συγκρίσεις με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, αξιωματούχοι στο Πακιστάν έχουν προσπαθήσει να χαμηλώσουν τους τόνους, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία δεν αποτελεί ένα αντίστοιχο του ΝΑΤΟ και δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας.

Αποστάσεις της Άγκυρας από την ευρωπαϊκή προοπτική

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε και στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως υποστήριξε, δεν διαπιστώνει πλέον την απαραίτητη πολιτική βούληση από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ένταξη της Τουρκίας.

Παράλληλα, τόνισε ότι η ευρωπαϊκή προοπτική δεν αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για την Άγκυρα. Ο Τούρκος πρόεδρος εκτίμησε μάλιστα ότι τελικά η Ευρώπη θα είναι εκείνη που θα βγει «χαμένη» από αυτή την εξέλιξη.

Η υπόσχεση Τραμπ για τα F-35

Στο επίκεντρο βρέθηκε και το ζήτημα των αμερικανικών μαχητικών F-35. Ο Ερντογάν επανέλαβε ότι έχει λάβει υπόσχεση από τον Ντόναλντ Τραμπ για την απόκτηση των αεροσκαφών και δήλωσε ότι περιμένει να υλοποιηθεί.

Η Τουρκία είχε απομακρυνθεί από το πολυεθνικό πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.

Το αγκάθι των S-400

Η Ουάσιγκτον είχε τότε υποστηρίξει ότι η ταυτόχρονη παρουσία των S-400 και των F-35 θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο κρίσιμα στοιχεία της τεχνολογίας stealth των αμερικανικών μαχητικών.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει την άρση των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία βάσει της νομοθεσίας CAATSA.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Παραμένουν τα εμπόδια από το αμερικανικό Κογκρέσο

Παρά τις δηλώσεις αυτές, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα δεν θεωρείται δεδομένη. Η πώληση των F-35 εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ισχυρές αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο.

Παράλληλα, αμερικανική νομοθεσία του 2020 απαγορεύει στο Πεντάγωνο να μεταφέρει F-35 στην Τουρκία όσο η Άγκυρα διατηρεί στο οπλοστάσιό της τα ρωσικά συστήματα S-400.

Προτεραιότητα για την Άγκυρα τα στενά του Ορμούζ

Ο Ερντογάν χαρακτήρισε επίσης προτεραιότητα για την Τουρκία την επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ. Όπως ανέφερε, η παρατεταμένη διακοπή της λειτουργίας τους δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα καμίας πλευράς.

Παράλληλα, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο του Κατάρ στις προσπάθειες διαμεσολάβησης και στις διεργασίες για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στην ευρύτερη περιοχή.

Το μήνυμα για Συρία, Γάζα και Λίβανο

Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να αφήσει τους γείτονές της χωρίς στήριξη, αναφέροντας συγκεκριμένα τη Συρία, τη Γάζα και τον Λίβανο.

Για τη Συρία, υποστήριξε ότι η Άγκυρα θα κάνει ό,τι μπορεί για να συμβάλει στη σταθερότητα της χώρας και αποκάλυψε ότι προτίθεται να την επισκεφθεί.

Παράλληλα, ανέφερε ότι και οι Κούρδοι της Συρίας θα πρέπει να έχουν «μερίδιο στην ειρήνη και τη σταθερότητα». Όπως είπε, η Τουρκία θα συνεχίσει να ενισχύει τις σχέσεις της με τις κουρδικές κοινότητες και να υποστηρίζει τα δικαιώματά τους στην περιοχή.

Η θέση του Ερντογάν για τη Γάζα

Αναφερόμενος στη Γάζα, ο Ερντογάν επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να παραμείνει αμέτοχη. Δήλωσε ότι η Άγκυρα θα προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για τη στήριξη της περιοχής.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Χαμάς τηρεί τις δεσμεύσεις της «καλή τη πίστει», ενώ το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ανησυχία για τις εξελίξεις στον Λίβανο

Για τον Λίβανο, ο Τούρκος πρόεδρος εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις. Όπως αποκάλυψε, έθεσε το ζήτημα στον Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στην Τουρκία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να σταματήσουν οι εχθροπραξίες.

Ο Ερντογάν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ουάσιγκτον στην προσπάθεια για τερματισμό της σύγκρουσης.

Στήριξη στο Σουδάν και σχέσεις με τη Λιβύη

Ο Ερντογάν διαβεβαίωσε ακόμη ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει το Σουδάν. Χαρακτήρισε άριστες τις σχέσεις της Άγκυρας με τον επικεφαλής του Μεταβατικού Συμβουλίου Κυριαρχίας του Σουδάν, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν. Παράλληλα, χαρακτήρισε σταθερές τις διμερείς σχέσεις της Τουρκίας με τη Λιβύη.