Την έναρξη ποινικής έρευνας για τον θάνατο της πεντάχρονης Χιντ Ρατζάμπ, που έπεσε νεκρή στη Γάζα το 2024, καθώς και 15 εργαζομένων σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, ανακοίνωσε την Τετάρτη (19/08) ο στρατός του Ισραήλ.
Οι αποφάσεις για έρευνα, σύμφωνα με τον στρατό, ελήφθησαν έπειτα από πορίσματα του Μηχανισμού Εξέτασης και Διερεύνησης Γεγονότων, σχετικά με πέντε περιστατικά που αφορούσαν θανάτους Παλαιστινίων και χαρακτηρίστηκαν «ασυνήθιστα περιστατικά που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια μαχών» στον παλαιστινιακό θύλακα.
«Έπειτα από εξέταση των ευρημάτων (της προκαταρκτικής έρευνας) και λόγω των φερόμενων παραλείψεων στον συντονισμό της μετακίνησης του ασθενοφόρου της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισέληνου, αποφασίστηκε η έναρξη ποινικής έρευνας», αναφέρει ο ισραηλινός στρατός.
Αυτά περιλάμβαναν εξέταση για τη δολοφονία επτά εργαζομένων σε ανθρωπιστική οργάνωση της World Central Kitchen τον Απρίλιο του 2024. Για το περιστατικό αυτό, ο στρατός δήλωσε ότι δεν υπήρχε «καμία εύλογη υποψία εγκληματικής παράβασης που θα δικαιολογούσε την έναρξη ποινικής έρευνας».
Ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι οι έρευνες για εγκληματικές παραβάσεις από ισραηλινούς στρατιώτες σχετικά με τη δολοφονία Παλαιστινίων σπάνια καταλήγουν σε καταδίκες.
Ο Νταν Όουεν, ερευνητής στην οργάνωση δικαιωμάτων Yesh Din, δήλωσε στο Reuters ότι την τελευταία δεκαετία μόνο ένα «πολύ μικρό» ποσοστό των ερευνών είχε ως αποτέλεσμα την απαγγελία κατηγοριών, ενώ η αυξανόμενη πολιτική πίεση «αποτρέπει περαιτέρω τις ισραηλινές αρχές επιβολής του νόμου από το να αποδώσουν ευθύνες στους υπεύθυνους, ακόμη και όταν υπάρχουν σαφή στοιχεία».
Διαβάστε Επίσης
Κατά τη διάρκεια της ισραηλινής επίθεσης, ως απάντηση στην επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, η οποία πυροδότησε τον πόλεμο στη Γάζα, η Χιντ Ρατζάμπ εγκλωβίστηκε σε ένα αυτοκίνητο για ώρες, εκλιπαρώντας μέσω κινητού τηλεφώνου μέλη της παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισέληνου να στείλουν βοήθεια, ενώ η θεία της, ο θείος της και τρία ξαδέρφια της ήταν ήδη νεκροί. Όταν έφτασε ένα ασθενοφόρο, χάθηκε η επαφή με το κορίτσι και τους ίδιους τους διασώστες. Δώδεκα ημέρες αργότερα, τα πτώματα του κοριτσιού, των συγγενών της και δύο εργαζομένων σε ασθενοφόρο ανασύρθηκαν από την περιοχή. Η 5χρονη βρέθηκε νεκρή μέσα σε ένα όχημα που είχε δεχθεί καταιγισμό πυρών.
Οι συνθήκες του θανάτου του μικρού κοριτσιού προκάλεσαν διεθνή κατακραυγή και εκκλήσεις για την έναρξη μιας ανεξάρτητης έρευνας.
Οι πρωτότυπες ηχογραφήσεις της κλήσης της στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης συμπεριελήφθησαν στο ντοκιμαντέρ «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ», το οποίο είχε προταθεί για βραβείο Όσκαρ.
Σύμφωνα με τον στρατό, η διερεύνηση των γεγονότων δείχνει ότι οι στρατιώτες «άνοιξαν πυρ εναντίον ενός οχήματος που τους προσέγγιζε κυκλοφορώντας σε αντίθεση με τις προηγούμενες συστάσεις» που είχαν δοθεί σε κατοίκους της περιοχής.
«Έπειτα από πυρά, πέντε επιβάτες σκοτώθηκαν και δύο επέζησαν: η Χιντ Ρατζάμπ και η ξαδέλφη της Λαγιάν Χαμαντά», αναφέρεται.
Μετά την τηλεφωνική κλήση στις υπηρεσίες διάσωσης, υπήρξε συντονισμός για την αποστολή ενός ασθενοφόρου της Ερυθράς Ημισέληνου προκειμένου να απομακρυνθούν τα θύματα, συνεχίζει ο στρατός.
«Εντούτοις, κατά την άφιξη του ασθενοφόρου στην περιοχή, μια οβίδα ερίφθη προς την κατεύθυνσή του, προκαλώντας το θάνατο δύο μελών του πληρώματος του ασθενοφόρου που επέβαιναν σε αυτό».
Οι σοροί, μεταξύ άλλων της Χιντ Ρατζάμπ εντοπίστηκαν δέκα ημέρες αργότερα, μόλις τα ισραηλινά άρματα μάχης αποχώρησαν από την περιοχή.
Πειθαρχικά μέτρα
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε επίσης την έναρξη μιας ποινικής έρευνας για τον θάνατο 15 Παλαιστινίων τον Μάρτιο του 2025, μεταξύ αυτών ενός υγειονομικού και ενός εργαζόμενου του ΟΗΕ στο Ταλ αλ Σουλτάν, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας.
Ο στρατός παραδέχθηκε, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ πως άνοιξε πυρ εναντίον ασθενοφόρων και οχημάτων διάσωσης που είχαν κριθεί πως ήταν «ύποπτα».
Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ, OCHA, είχε, εκείνη την εποχή, επιβεβαιώσει πως μετά τον θάνατο των πρώτων διασωστών, άλλες ομάδες που είχαν σπεύσει αναζητώντας τους είχαν δεχθεί διαδοχικά πυρά.
Τα πτώματα είχαν βρεθεί θαμμένα κοντά στη Ράφα, στο νότιο τμήμα της Γάζας, σε αυτό που το OCHA είχε περιγράψει ως ομαδικό τάφο. Έξι από τα θύματα αναγνωρίστηκαν ως μέλη της Χαμάς, επιβεβαίωσε ο στρατός.
Σχετικά με τον θάνατο δύο μελών της μη κυβερνητικής οργάνωσης Γιατροί Χωρίς Σύνορα στη Χαν Γιούνις (νότια), τον Φεβρουάριο του 2024, αποφασίστηκε η επιβολή «πειθαρχικών μέτρων» σε βάρος των στρατιωτικών που ενεπλάκησαν.
«Διαπιστώθηκε ότι οι στρατιώτες άνοιξαν πυρ για στρατιωτικό σκοπό, εναντίον ενός στόχου τον οποίο, με βάση τα χαρακτηριστικά του και υπό τις περιγραφόμενες συνθήκες, θεωρούσαν στρατιωτικό στόχο», εξηγεί ο στρατός στην έκθεσή του, επισημαίνοντας ότι τη στιγμή της επίθεσης δεν γνώριζε πως «το κτίριο ήταν ένας γνωστός χώρος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (MSF)».
Ο στρατός, αντίθετα, έκλεισε άλλες δύο υποθέσεις, που αφορούσαν επιθέσεις οι οποίες κόστισαν τη ζωή σε δύο εργαζομένους των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (MSF), οι οποίοι κυκλοφορούσαν σε μια αυτοκινητοπομπή τον Νοέμβριο του 2023 στην πόλη της Γάζας, καθώς και σε επτά εργαζομένους της World Central Kitchen (WCK) τον Απρίλιο του 2024.
Οι προκαταρκτικές έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «δεν υπήρχαν εύλογες υπόνοιες εγκληματικής συμπεριφοράς που θα δικαιολογούσαν την έναρξη ποινικής έρευνας ή τη λήψη περαιτέρω μέτρων εις βάρος οποιουδήποτε από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα».
Οι ισραηλινές δυνάμεις δηλώνουν ότι ποτέ δεν στοχοποίησαν σκόπιμα αμάχους στον πόλεμο της Γάζας. Υποστηρίζουν ότι η παλαιστινιακή μαχητική οργάνωση Χαμάς θέτει σε κίνδυνο τις ζωές αυτών των ανθρώπων χρησιμοποιώντας τους ως ασπίδα.
«Το ασθενοφόρο δεν είναι στόχος»
Ο Εΐντ Αζίζ, διευθυντής επικοινωνίας της Ερυθράς Ημισελήνου, δήλωσε στο Reuters: «Πιο σημαντικό από το άνοιγμα της έρευνας είναι ότι αυτό θα έπρεπε να είχε αποτραπεί. Το έμβλημα της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο και το ιατρικό προσωπικό πρέπει να προστατεύεται, ειδικά όταν εκτελεί τα καθήκοντά του και το ανθρωπιστικό του έργο».
Ο Μουνθέρ Άμπεντ, Παλαιστίνιος τραυματιοφορέας που δήλωσε ότι ήταν παρών στο περιστατικό κατά το οποίο σκοτώθηκαν 15 συνάδελφοί του, δήλωσε ότι ελπίζει «όσοι σκότωσαν τους συναδέλφους μου, που ήταν σαν οικογένεια για μένα, να αντιμετωπίσουν τη δικαιοσύνη, την αληθινή δικαιοσύνη».
«Θέλω να πω σε όλο τον κόσμο ότι το ασθενοφόρο 101 δεν είναι στόχος και πρέπει να προστατεύεται», είπε, αναφερόμενος στον τριψήφιο αριθμό άμεσης κλήσης για την Υπηρεσία Ερυθράς Ημισελήνου στη Γάζα.
Πάνω από 73.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί
Περισσότεροι από 73.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί σε ισραηλινές επιθέσεις από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023, ενώ χιλιάδες άλλοι έχουν σκοτωθεί στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του στο νότιο Λίβανο. Στους νεκρούς περιλαμβάνονται πολλοί εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, γιατροί, δημοσιογράφοι και άλλοι.
Ο ισραηλινός στρατός, ο οποίος δηλώνει ότι οι επιθέσεις του στοχεύουν μαχητές της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, ξεκινά έρευνες για ορισμένες από τις επιθέσεις του, όταν αυτές αφορούν θανάτους αμάχων, συμπεριλαμβανομένων ιατρικού και ανθρωπιστικού προσωπικού ή δημοσιογράφων.
Η εκεχειρία στη Γάζα που κηρύχθηκε τον περασμένο Οκτώβριο μπορεί να ανέκοψε τις μεγάλες συγκρούσεις στη Γάζα, αλλά απέτυχε να τερματίσει τις ισραηλινές επιθέσεις. Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι τα συνεχιζόμενα πλήγματά του αποσκοπούν στην αποτροπή επικείμενων επιθέσεων από τη Χαμάς και άλλους μαχητές της Γάζας.
Περισσότεροι από 1.200 Παλαιστίνιοι και τέσσερις Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί από την κήρυξη της εκεχειρίας, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας και τον ισραηλινό στρατό.
