Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Η ήττα των Ρεπουμπλικάνων μπορεί να επηρεάσει την Ευρώπη; – Τα 5 σενάρια και οι διεθνείς αντιδράσεις

Από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη συνοχή του ΝΑΤΟ μέχρι τις τιμές της ενέργειας, οι αποφάσεις της Ουάσινγκτον αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα και την Ευρώπη, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Politico.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικάνων μπορεί να οδηγήσει τον Αμερικανό πρόεδρο σε ακόμη πιο πιεστική στάση απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους, καθώς θα επιχειρήσει να διατηρήσει τον έλεγχο της πολιτικής ατζέντας και να προωθήσει τις επιλογές του.

People vote at a polling station in the Brooklyn Museum during the US midterm elections in Brooklyn, New York, US, on November 3, 2026. REUTERS/David Dee Delgado

Τα 5 σενάρια του Politico

Περισσότερη πίεση προς την Ευρώπη

Την εκτίμηση ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένες απαιτήσεις από την Ουάσινγκτον διατυπώνει ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, Γερμανός διπλωμάτης και πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.

«Πρέπει να προετοιμαστούμε για περισσότερη πικρία και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποιεί.

Η ανάκτηση του ελέγχου της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς δίνει στο κόμμα περισσότερα εργαλεία για να ελέγξει τις κινήσεις του Λευκού Οίκου. Μέσα από τις διαδικασίες έγκρισης των κρατικών δαπανών, τις κοινοβουλευτικές ακροάσεις και τις έρευνες, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να ασκούν μεγαλύτερη πίεση στον πρόεδρο, αλλά και να θέτουν αυστηρότερους όρους στην προώθηση της νομοθετικής του ατζέντας.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο Τραμπ χάνει τον έλεγχο σε κρίσιμους τομείς. Ο πρόεδρος διατηρεί σημαντικές αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική, τη διπλωματία, την εθνική ασφάλεια και το εμπόριο. Έχει, μάλιστα, καταστήσει σαφές ότι προτίθεται να αξιοποιήσει το δικαίωμα του βέτο, προκειμένου να εμποδίσει πρωτοβουλίες που δεν συμφωνούν με τις επιλογές του.

Παράλληλα, έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν εκτελεστικά διατάγματα για να προωθήσει πολιτικές χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, ενώ έχει καταφύγει και σε αμφιλεγόμενες νομικές ερμηνείες. Το αποτέλεσμα είναι πιθανό να οδηγήσει σε εντονότερη πολιτική σύγκρουση στην Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με αναλυτές, ο Τραμπ ενδέχεται να επιταχύνει τις κινήσεις του, επιχειρώντας να δείξει ότι εξακολουθεί να καθορίζει τις εξελίξεις.

Η Ευρώπη βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης με την αμερικανική κυβέρνηση. Αξιωματούχοι της Ουάσινγκτον έχουν εκφράσει επανειλημμένα την άποψη ότι η ευρωπαϊκή ήπειρος χρειάζεται ριζικές αλλαγές. Όπως εκτιμούν αναλυτές, με ορίζοντα τις επόμενες δύο χρονιές, η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να εντείνει την πίεση για την προώθηση αυτής της ατζέντας.

Ουκρανία: Περισσότερη βοήθεια, αλλά όχι άμεσα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αποτέλεσμα των εκλογών για την Ουκρανία. Οι περισσότεροι Δημοκρατικοί έχουν ταχθεί υπέρ της συνέχισης της οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο, αντιμετωπίζοντας τη στήριξη της χώρας ως ζήτημα υπεράσπισης της δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου.

Η ενισχυμένη παρουσία τους στο Κογκρέσο ενδέχεται να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την προώθηση νέων πακέτων βοήθειας. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ουκρανία θα λάβει άμεσα την ενίσχυση που χρειάζεται.

Η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια του βρετανικού ερευνητικού κέντρου Chatham House, προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να αναμένονται γρήγορες εξελίξεις υπέρ του Κιέβου. Όπως εξηγεί, ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να προωθήσουν περισσότερη οικονομική και στρατιωτική βοήθεια, η διαδικασία έγκρισης και υλοποίησης μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες της Ουκρανίας είναι άμεσες. Η ενίσχυση της αεράμυνας, με συστήματα και πυραύλους Patriot, θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη ενόψει του χειμώνα και των συνεχιζόμενων ρωσικών επιθέσεων.

Το σχέδιο Τραμπ για τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ

Ο τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία αποτελεί μία από τις βασικές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει ο Ντόναλντ Τραμπ. Το ζητούμενο, όμως, είναι με ποιον τρόπο θα επιχειρήσει να πετύχει μια συμφωνία και ποιες παραχωρήσεις θα είναι διατεθειμένος να κάνει.

Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ ενδέχεται να προχωρήσει σε κινήσεις που θα προκαλέσουν αντιδράσεις στο Κίεβο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και η επανέναρξη εμπορικών και ενεργειακών συνεργασιών με τη Μόσχα.

Όπως αναφέρει, ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και μονομερώς, δίνοντας εντολή στο υπουργείο Οικονομικών να περιορίσει την εφαρμογή των κυρώσεων. Παράλληλα, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων στη ρωσική αγορά.

Αβεβαιότητα υπάρχει και για τη μελλοντική στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ. Παρά τις κατά καιρούς απειλές του Τραμπ για περιορισμό της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, ο Βόλκερ δεν θεωρεί πιθανή μια αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία ή μια σημαντική μείωση των δυνάμεών τους.

Όπως επισημαίνει, μια τέτοια κίνηση δεν φαίνεται να συγκεντρώνει υποστήριξη στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ούτε μεταξύ των Δημοκρατικών ούτε μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων, ενώ δεν έχει τη στήριξη του Κογκρέσου.

Η ενεργειακή κρίση και οι δύσκολες αποφάσεις για το Ιράν

Ένα ακόμη ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την Ευρώπη είναι η πορεία των τιμών της ενέργειας. Παρά την υποχώρηση που κατέγραψαν οι τιμές του πετρελαίου, το Brent εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται σε υψηλά επίπεδα, περίπου στα 108 δολάρια το βαρέλι.

Η ενεργειακή κρίση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την ένταση στη Μέση Ανατολή και την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Χωρίς συμφωνία με την Τεχεράνη για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας, οι πιέσεις στις αγορές ενδέχεται να συνεχιστούν, επιβαρύνοντας το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και διαβίωσης στην Ευρώπη.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα νοικοκυριά. Ο κλάδος των αερομεταφορών βρίσκεται επίσης αντιμέτωπος με σοβαρές προκλήσεις, καθώς το αυξημένο κόστος καυσίμων απειλεί να επιβαρύνει περαιτέρω τις εταιρείες. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, έχει προειδοποιήσει ότι, εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ο κλάδος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με πραγματική κρίση έως τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο.

Για τον Τραμπ, το Ιράν αποτελεί πλέον ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό και διπλωματικό μέτωπο. Οι επιλογές του είναι περιορισμένες: μπορεί να προχωρήσει σε νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, να επιδιώξει συμφωνία με την Τεχεράνη ή να αποσυρθεί, αφήνοντας την προσπάθεια επίλυσης της κρίσης σε ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες.

Κάθε επιλογή συνοδεύεται από σημαντικό κόστος. Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας, εξέλιξη που δύσκολα θα γινόταν αποδεκτή από τους Αμερικανούς καταναλωτές. Από την άλλη πλευρά, μια υποχώρηση θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποτυχία της αμερικανικής πολιτικής.

FILE PHOTO: A 3D printed miniature of U.S. President Donald Trump and Iranian flag are seen in this illustration taken January 9, 2026. REUTERS/Dado Ruvic/Illustration/File Photo

Η επόμενη μέρα για Τραμπ και Δημοκρατικούς

Την ίδια ώρα, η εντεινόμενη αντιπαράθεση μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου ενδέχεται να απορροφήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής ενέργειας στην Ουάσινγκτον. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, τόσο ο Τραμπ όσο και οι Δημοκρατικοί μπορεί να δυσκολευτούν να επικεντρωθούν στις διεθνείς κρίσεις που απαιτούν άμεσες αποφάσεις.

Η πρώην αντιπρόεδρος Καμάλα Χάρις έχει ήδη προειδοποιήσει το κόμμα της να μην επαναλάβει την προσπάθεια παραπομπής του Τραμπ μέσω διαδικασίας μομφής, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια κίνηση κακή επιλογή.

Αντίθετα, ο πρώην δήμαρχος του Σικάγου, Ραμ Εμμανουέλ, καλεί τους Δημοκρατικούς να δώσουν προτεραιότητα σε ζητήματα που απασχολούν άμεσα τους πολίτες. Μεταξύ αυτών είναι η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής, η αύξηση του κατώτατου μισθού των ομοσπονδιακών υπαλλήλων και η θέσπιση αυστηρότερων κανόνων δεοντολογίας για την κυβέρνηση.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό και για τα δύο μεγάλα αμερικανικά κόμματα. Όπως επισημαίνει ο Τζον Φ. Χάρις του Politico, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι καλούνται να αποφασίσουν πώς θα διαμορφώσουν την πολιτική τους ταυτότητα και τις προτεραιότητές τους στη μετα-Τραμπ εποχή.

The US Capitol building stands during the US midterm elections, in Washington, DC, US, November 3, 2026. REUTERS/Annabelle Gordon

Η νίκη των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις

Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ δεν αλλάζει την πολιτική ηγεσία της χώρας, στέλνει όμως μηνύματα που παρακολουθούν στενά οι διεθνείς σύμμαχοι και ανταγωνιστές της Ουάσινγκτον.

Γερμανία, Κίνα και Γαλλία εστιάζουν στη συνέχεια της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και στις σχέσεις τους με την κυβέρνηση Τραμπ, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ βλέπει στο αποτέλεσμα ένα μήνυμα υποχώρησης της ακροδεξιάς.

Γερμανία

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους συνεχάρη σήμερα τους Δημοκρατικούς στις ΗΠΑ για την “ιστορική τους νίκη” στο Κογκρέσο ενώ επισήμανε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα παραμείνει η ίδια και το Βερολίνο θα συνεχίσει να συνεργάζεται μαζί της με εμπιστοσύνη.

Μιλώντας στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Βερολίνου ο Πιστόριους πρόσθεσε ότι δεν γνωρίζει ποια θα είναι τα σχέδια του προέδρου Τραμπ για το εγγύς μέλλον, αλλά, όπως είπε, το Βερολίνο θα έχει επαφές τόσο με τους Δημοκρατικούς όσο και με τους Ρεπουμπλικανούς.

Ρωσία

Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε σήμερα ότι ελπίζει πως τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ δεν θα έχουν επίδραση στις, όπως τις περιέγραψε, “ειρηνευτικές προσπάθειες”, του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

“Ειλικρινά υπολογίζουμε στο ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει τις ειρηνευτικές του προσπάθειες”, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, σε δηλώσεις του που μεταδόθηκαν από ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Κίνα

Η Κίνα χαρακτήρισε σήμερα τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές «εσωτερική υπόθεση» και δήλωσε έτοιμη να συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ΗΠΑ.

«Οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν εσωτερικές υποθέσεις των ΗΠΑ», δήλωσε σε τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ.

«Η Κίνα είναι πρόθυμη να συνεχίσει να εργάζεται με τις ΗΠΑ για να διατηρηθεί και να τεθεί σε εφαρμογή η σημαντική συναίνεση που επιτεύχθηκε από τους ηγέτες των δύο χωρών, να ενισχυθεί η επικοινωνία και να γίνει η κατάλληλη διαχείριση των διαφορών», δήλωσε.

Γαλλία

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκύρ δήλωσε σήμερα ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παραμένει υπεύθυνος για τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής μετά τις ήττες που υπέστησαν οι Ρεπουμπλικανοί στις ενδιάμεσες εκλογές και είναι απρόβλεπτος.

“Είτε θα αποφασίσει να μείνει μακριά από συγκρούσεις-αναγνωρίζοντας ότι είναι απαραίτητες οι αλλαγές, κυρίως σε ό,τι αφορά τις τιμές των καυσίμων που επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες- και, θα προσέθετα, να ρίξει τους τόνους στην ανάμειξή του στις διεθνείς σχέσεις, είτε δεν θα το κάνει. Ειλικρινά, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να παρακολουθήσουμε τις επόμενες ημέρες”, δήλωσε ο Γάλλος υπουργός σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο της χώρας του BFM.

Ισπανία

«Το ακροδεξιό κύμα (…) καταρρέει», δήλωσε ο σοσιαλιστής ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ μετά τη μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, μερικές εβδομάδες πριν από τις πρόωρες εκλογές της 29ης Νοεμβρίου στην Ισπανία.

«Χθες, η αμερικανική κοινωνία ψήφισε εναντίον των πολιτικών που το μόνο που κάνουν είναι να οδηγούν στη φτώχια. Εναντίον του μίσους. Εναντίον του ματσισμού. Εναντίον της άρνησης της κλιματικής αλλαγής και εναντίον των προνομίων των ελίτ. Αυτό συνέβη στη Βραζιλία. Αυτό συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και αυτό θα συμβεί σύντομα στην Ισπανία», έγραψε στο X ο σοσιαλιστής ηγέτης.

«Το ακροδεξιό κύμα το οποίο έχουν δήθεν καβαλήσει ο Φεϊχόο και ο Αμπασκάλ δεν προχωράει πλέον: καταρρέει», κατέληξε.

Ιράν

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε σήμερα ότι οι Αμερικανοί είπαν “ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ” μετά τη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές.

“Είτε λόγω της συνείδησής τους, ​​είτε λόγω του κόστους ζωής, οι Αμερικανοί είπαν ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ, και εμείς στηρίζουμε αυτό το μήνυμα”, έγραψε ο κ. Γκαλιμπάφ σε ανάρτησή του στον λογαριασμό του στο X.

Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Το «μπλε τσουνάμι» που σάρωσε τον Τραμπ – Η ελληνική ομογένεια και οι μεγάλες ανατροπές