Ιστορικό «ναι» στην Ελβετία: Με 73% οι πολίτες κατοχυρώνουν στο Σύνταγμα το δικαίωμα στα μετρητά

Με το αποτέλεσμα αυτό διατυπώνεται σαφώς η πρόθεση να παραμείνει η φυσική μορφή του χρήματος —χαρτονομίσματα και κέρματα— προσβάσιμη στους πολίτες, ενώ εισάγεται ρητή προστασία στο Σύνταγμα απέναντι στο ενδεχόμενο πλήρους ψηφιοποίησης των πληρωμών.

Η πρωτοβουλία στηρίχθηκε από φορείς που εξέφρασαν ανησυχίες για ζητήματα ιδιωτικότητας και οικονομικής ασφάλειας. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη να αποφευχθεί ο ψηφιακός αποκλεισμός πολιτών που είτε δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών είτε δεν διαθέτουν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες. Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης τέθηκε η θέση ότι η τεχνολογική μετάβαση στις ψηφιακές συναλλαγές δεν πρέπει να στερεί από τους πολίτες το δικαίωμα χρήσης μετρητών.

Με βάση το αποτέλεσμα, οποιοδήποτε μελλοντικό ψηφιακό νόμισμα —ένα πιθανό «εικονικό φράγκο» που θα εκδίδεται ή θα υποστηρίζεται από την Swiss National Bank— θα πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως αντικατάσταση των παραδοσιακών μορφών πληρωμής. Η προτεινόμενη ρύθμιση στοχεύει στην επίσημη κατοχύρωση της συνύπαρξης των δύο μορφών χρήματος, καθιστώντας νομικά δεσμευτικό το δικαίωμα πρόσβασης σε φυσικό χρήμα.

Η απόφαση επηρεάζει όχι μόνο τη μελλοντική τεχνολογική πολιτική της κεντρικής τράπεζας, αλλά και τις στρατηγικές των τραπεζών και των παρόχων υποδομών πληρωμών. Αναμένεται να διαμορφώσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα γίνουν επενδύσεις σε ψηφιακά εργαλεία, διατηρώντας ταυτόχρονα τη συνεχή κυκλοφορία των μετρητών.

Σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, το αποτέλεσμα ανοίγει έναν νέο κύκλο συζητήσεων για το πώς θα συνυπάρξουν οι δύο μορφές χρήματος στη χώρα. Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας κάνουν λόγο για ενίσχυση της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και για διασφάλιση πρόσβασης στις πληρωμές για ευάλωτες ομάδες. Από την άλλη πλευρά, επικριτές εκφράζουν ανησυχίες ότι η συνταγματική κατοχύρωση ενδέχεται να επιβραδύνει την καινοτομία και την ταχύτερη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών στον τομέα των συναλλαγών.

Μετά την επικύρωση του αποτελέσματος, οι νομοθέτες και οι ρυθμιστικές αρχές της Ελβετία θα κληθούν να καθορίσουν το νομικό και τεχνικό πλαίσιο εφαρμογής της νέας συνταγματικής διάταξης. Στο επόμενο διάστημα θα εξεταστούν ζητήματα όπως η διασφάλιση πρόσβασης σε μετρητά σε περιπτώσεις διακοπής υπηρεσιών, η συνεργασία μεταξύ κεντρικής τράπεζας, εμπορικών τραπεζών και παρόχων πληρωμών, καθώς και οι απαιτήσεις ασφάλειας και προστασίας δεδομένων για πιθανές ψηφιακές λύσεις.

Ειδικοί εκτιμούν ότι η τεχνική υποδομή και η συμβατότητα των συστημάτων θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο πώς η νέα συνταγματική πρόβλεψη θα επηρεάσει την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Οι λεπτομέρειες των ρυθμίσεων αναμένεται να συζητηθούν στο κοινοβούλιο και στις αρμόδιες επιτροπές τους επόμενους μήνες, με το θέμα να παρακολουθείται στενά και από τη διεθνή κοινότητα που ασχολείται με τις εξελίξεις στα ψηφιακά νομίσματα.