Με σχεδόν 400 εκατ. λίτρα πετρελαίου κίνησης να έχουν ήδη περάσει από τις εγκαταστάσεις του έως τα τέλη Αυγούστου 2026, ο VARDAX εξελίσσεται σε υποδομή στρατηγικής σημασίας για την τροφοδοσία των Βαλκανίων.
Η επιστροφή του αγωγού σε εμπορική λειτουργία, ύστερα από 13 χρόνια αδράνειας, δημιουργεί μια απευθείας ενεργειακή διαδρομή από τις Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης της HELLENiQ ENERGY προς τα Σκόπια και, από εκεί, προς γειτονικές αγορές. Ταυτόχρονα, ενισχύει την εξαγωγική δυναμική της ελληνικής παραγωγής και τοποθετεί τη Θεσσαλονίκη σε κομβική θέση στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο αγωγός έχει συνολικό μήκος 213,5 χιλιομέτρων. Από αυτά, τα 69,7 χιλιόμετρα βρίσκονται στην Ελλάδα και τα υπόλοιπα 143,8 χιλιόμετρα στη Βόρεια Μακεδονία. Η ετήσια δυναμικότητά του φτάνει έως τους 2,5 εκατ. τόνους, προσφέροντας μια υψηλής χωρητικότητας εναλλακτική λύση έναντι της μεταφοράς καυσίμων με βυτιοφόρα.
Η συνολική επένδυση για την κατασκευή, τον εκσυγχρονισμό και την επανεκκίνηση του VARDAX έχει ξεπεράσει τα 130 εκατ. ευρώ. Ιδιοκτήτρια του αγωγού είναι η VARDAX Α.Ε., στην οποία η HELLENiQ ENERGY συμμετέχει με ποσοστό 80%, ενώ το υπόλοιπο 20% ανήκει στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.
Η επιστροφή έπειτα από 13 χρόνια
Ο VARDAX κατασκευάστηκε και τέθηκε σε λειτουργία το 2002 για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από τη Θεσσαλονίκη προς το τότε διυλιστήριο της ΟΚΤΑ. Το 2013 η λειτουργία της ΟΚΤΑ ως διυλιστηρίου κρίθηκε οικονομικά ασύμφορη και διακόπηκε. Ακολούθησαν επενδύσεις για τη μετατροπή του αγωγού σε υποδομή μεταφοράς διυλισμένων προϊόντων, ωστόσο διοικητικές και οικονομικές εκκρεμότητες διατήρησαν το έργο σε αδράνεια μέχρι την επανεκκίνησή του στις αρχές του 2026.
Σήμερα ο αγωγός βρίσκεται σε κανονική εμπορική λειτουργία, μεταφέροντας πετρέλαιο κίνησης. Η λειτουργία του παρακολουθείται διαρκώς μέσω συστήματος SCADA, το οποίο ελέγχει σε πραγματικό χρόνο την πίεση, τη θερμοκρασία και τη ροή. Διαθέτει επίσης σύστημα ανίχνευσης διαρροών, δυνατότητα έκτακτης διακοπής, καθοδική προστασία, 15 σταθμούς βαλβίδων και δύο κέντρα επιχειρησιακού ελέγχου, στη Θεσσαλονίκη και στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ.
Λιγότερα βυτιοφόρα, χαμηλότερες εκπομπές
Η επαναλειτουργία του VARDAX έχει περιορίσει σημαντικά την οδική μεταφορά καυσίμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της HELLENiQ ENERGY, έως τα τέλη Αυγούστου 2026 ο αγωγός υπολογίζεται ότι είχε αντικαταστήσει περίπου 12.108 διαδρομές βυτιοφόρων. Η αντίστοιχη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις οδικές μεταφορές αποτιμάται σε 5.475 τόνους.
Παράλληλα, έχουν δρομολογηθεί νέες επενδύσεις για την αύξηση των ποσοτήτων προϊόντων διύλισης που θα διακινούνται από τη Θεσσαλονίκη. Στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ σχεδιάζεται επίσης γραμμή σιδηροδρομικής φόρτωσης, η οποία θα διευκολύνει την περαιτέρω προώθηση καυσίμων προς τις γειτονικές χώρες.
Με την επαναλειτουργία του VARDAX, η Θεσσαλονίκη ενισχύει τη θέση της ως ενεργειακός κόμβος, ενώ η Ελλάδα αποκτά ισχυρότερο ρόλο στον εφοδιασμό και στην ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
