Σχεδόν έναν αιώνα αφότου ο Πικάσο αποτύπωσε στον καμβά τη φρίκη του πολέμου λίγες εβδομάδες μετά τον βομβαρδισμό της Γκερνίκα κατά τον ισπανικό εμφύλιο, ένας νέος «εμφύλιος» έχει ξεσπάσει στην Ισπανία για τη στέγη του έργου.
Ο ζωγράφος είχε απαγορεύσει να μεταφερθεί η «Γκερνίκα» του στην Ισπανία πριν αποκατασταθεί η δημοκρατία. Ο πίνακας έφτασε στη Μαδρίτη, τελικά, από τη Νέα Υόρκη το 1981. Αρχικά εκτέθηκε στο Prado και στη συνέχεια στο μουσείο Reina Sofia, όπου παραμένει μέχρι σήμερα.
Η πόλη που ενέπνευσε ένα από τα πιο δυνατά αντιπολεμικά μηνύματα στην ιστορία της Τέχνης διεκδικεί χρόνια το αριστούργημα. Του χρόνου συμπληρώνονται 90 χρόνια από την ισοπέδωση της Γκερνίκα από γερμανικά και ιταλικά αεροσκάφη στο πλευρό του Φράνκο και τη δημιουργία του πίνακα. Η Χώρα των Βάσκων ζητά πλέον επιτακτικά από τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ τη μεταφορά του έργου στο μουσείο Guggenheim του Μπιλμπάο- έστω προσωρινά.
Η συμβολική επιστροφή της «Γκερνίκα» του Πάμπλο στις ρίζες θα στείλει ένα ηχηρό μήνυμα ανά τον πλανήτη να σιγήσουν τα όπλα, επιχειρηματολογούν οι Βάσκοι. Το έργο είναι πολύ εύθραυστο για να μετακινηθεί, αντιτείνει το Reina Sofia.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός καλείται να παίξει σκάκι σε ένα πολιτικό ναρκοπέδιο. Η εύθραυστη κυβέρνησή του εξαρτάται από τις ψήφους δύο βασκικών κομμάτων στη βουλή. Διαμηνύουν πως «τυχόν άρνηση να εξεταστεί σοβαρά το αίτημα θα συνιστούσε σοβαρό πολιτικό λάθος». Σε κάθε περίπτωση είναι ειρωνικό ένα έργο-κραυγή ενάντια στη βίαιη σύγκρουση να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σφοδρής αντιπαράθεσης.
