Η νέα κυβέρνηση της Σερβίας, υπό την ηγεσία της Φοιτητικής Λίστας (Student List), σχεδιάζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ένταξη στην Ε.Ε..
Αφού προηγουμένως υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου και τα μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με τα νεοεκλεγέντα μέλη του Κοινοβουλίου, Αννα Ντιμιτρίεβιτς και Αλεξάντερ Μπάουτσαλ. Το κίνημα βάσης, το οποίο ανέτρεψε το κόμμα SNS του πρώην προέδρου Αλεξάντερ Βούτσιτς τον Οκτώβριο, δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα προτείνει επίσημα την ψήφο υπέρ της ένταξης («Ναι»), αν και οι βασικές του αρχές ευθυγραμμίζονται με τις θεμελιώδεις αξίες της Ε.Ε. Η υποστήριξη για την ένταξη κυμαίνεται στο 45%. Παράλληλα, η νέα κυβέρνηση εξακολουθεί να αρνείται την επιβολή άμεσων κυρώσεων κατά της Ρωσίας και να θεωρεί το Κόσοβο ως σερβικό έδαφος (ζητήματα που αποτελούν σημαντικά εμπόδια για την ένταξη στην Ε.Ε.).
Επειτα από χρόνια στασιμότητας στις διαπραγματεύσεις ένταξης, η νέα μεταρρυθμιστική κοινοβουλευτική πλειοψηφία της Σερβίας σχεδιάζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σχετικά με την προσχώρηση στην Ε.Ε.
«Θα πρέπει να διεξάγουμε δημοψήφισμα. Θα πρέπει να ρωτήσουμε τον λαό», δήλωσε χθες στις Βρυξέλλες η Ντιμιτρίεβιτς, η οποία πρόκειται να αναλάβει καθήκοντα βουλευτή με τη Φοιτητική Λίστα. Η καθηγήτρια Αγγλικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είχε, τις τελευταίες εβδομάδες, σειρά συναντήσεων με αξιωματούχους της Ε.Ε., συνοδευόμενη από άλλα ηγετικά στελέχη της νέας κυρίαρχης πολιτικής δύναμης της Σερβίας. Οι Βρυξέλλες έχουν ενημερωθεί για την προοπτική διεξαγωγής δημοψηφίσματος σχετικά με την Ε.Ε. «Το έχουμε αναφέρει επανειλημμένα στις συναντήσεις που πραγματοποιήσαμε», δήλωσε η Ντιμιτρίεβιτς. Σε μια ανατροπή-σταθμό στις 25 Οκτωβρίου, το κίνημα βάσης Φοιτητική Λίστα κατάφερε να εκτοπίσει το κυβερνών κόμμα SNS που κυβέρνησε σχεδόν μία δεκαετία, από το 2017.
Η χώρα υπέβαλε αίτηση ένταξης το 2009 και απέκτησε επίσημα το καθεστώς υποψήφιας χώρας το 2012. Κατά τη διάρκεια της θητείας του Βούτσιτς, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Σερβίας με την Ε.Ε. «πάγωσαν», καθώς οι Βρυξέλλες εξέφραζαν αυξανόμενη ανησυχία για την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας και τις επιθέσεις κατά της ελευθερίας των μέσων μαζικής επικοινωνίας.
Η Φοιτητική Λίστα (Student List) δεν κάνει καμία αναφορά στην ένταξη στην Ε.Ε. στο πρόγραμμά της για τις εξωτερικές υποθέσεις, το οποίο δημοσιεύθηκε πριν από τις εκλογές. Ωστόσο, ο νέος συνασπισμός ενδέχεται να στραφεί προς μια κατεύθυνση φιλική προς την Ε.Ε., εκτιμά ο Αλεξάντερ Μπάουτσαλ.
Σε πορεία μετάβασης
Ο καθηγητής Ψυχολογίας επιλέχθηκε -όπως και η Ντιμιτρίεβιτς- από τους Σέρβους φοιτητές για να εκπροσωπήσει το κίνημα στο Κοινοβούλιο. Το κίνημα βρίσκεται πλέον στη διαδικασία μετάβασης από ένα αποκεντρωμένο κίνημα διαμαρτυρίας σε μια κυβερνητική κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Πιθανότατα αυτό θα συμβεί κατά τη διάρκεια της παρούσας θητείας. Η Ντιμιτρίεβιτς εμφανίζεται επίσης επιφυλακτική ως προς τον καθορισμό συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος. «Δύο χρόνια, τρία χρόνια – δεν ξέρω», ανέφερε. «Αλλά και πάλι, δεν θα είμαστε σε θέση να ενταχθούμε στην Ε.Ε.», πρόσθεσε, αναφερόμενη στον τεράστιο όγκο νομοθετικών μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την ευθυγράμμιση με την Ενωση και την ένταξη σε αυτήν. «Υπάρχει μια δυναμική αυτή τη στιγμή. Θα ήταν καλό να προλάβουμε αυτό το τρένο».
Αλλαγές για κράτους δικαίου
Η Ντιμιτρίεβιτς, ούσα φιλοευρωπαία, ελπίζει ότι η Σερβία θα ταχθεί υπέρ της ένταξης, ωστόσο το κίνημα βάσης δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα προτείνει την ένταξη στην Ε.Ε. «Δεν γνωρίζω, καθώς δεν έχουμε συζητήσει το θέμα», δήλωσε. «Αυτή τη στιγμή, αυτό που μας ενώνει είναι η επιθυμία για ένα κράτος και μια κοινωνία που να λειτουργούν φυσιολογικά». Οι μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου, τις οποίες έχει υποσχεθεί η Φοιτητική Λίστα ενδέχεται «παρεμπιπτόντως» να φέρουν τη Σερβία πιο κοντά στην Ε.Ε., σημείωσε η Ντιμιτρίεβιτς.
«Ολες οι βασικές αρχές του προγράμματος των φοιτητών αποτελούν, στην πραγματικότητα, θεμελιώδεις αρχές της Ε.Ε.», τόνισε. «Στην ουσία, επιθυμούμε να υλοποιήσουμε αυτές τις αρχές στη χώρα μας, ανεξάρτητα από το αν βρισκόμαστε σε πορεία ένταξης στην Ε.Ε. ή όχι».





















