Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο γλυκαντικό, το οποίο συναντάται σε προϊόντα όπως τσίχλες, οδοντόκρεμες, μαρμελάδες, γιαούρτια και παγωτά, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, εμφράγματος και θανάτου, σύμφωνα με νέα μεγάλη επιστημονική μελέτη.
Πρόκειται για την ξυλιτόλη (xylitol), μια σακχαροαλκοόλη που υπάρχει σε πολύ μικρές ποσότητες και σε ορισμένες φυσικές τροφές όπως αναφέρει ο Guardian. Ωστόσο, χρησιμοποιείται ευρέως ως τεχνητό γλυκαντικό σε τρόφιμα, ποτά και προϊόντα στοματικής υγιεινής, όπου οι ποσότητές της μπορεί να είναι ακόμη και 1.000 φορές μεγαλύτερες από εκείνες που συναντώνται φυσικά.
Παρά την ολοένα μεγαλύτερη χρήση της, οι πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ξυλιτόλης στην υγεία δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς.
Στη μεγαλύτερη έρευνα του είδους της μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Μόναχο, στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC).
Τι έδειξε η μελέτη σε 17.710 ανθρώπους
Οι ερευνητές εξέτασαν συνολικά 17.710 άτομα, συγκρίνοντας το 25% των συμμετεχόντων που είχαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις ξυλιτόλης στο αίμα με το 25% που εμφάνιζε τις χαμηλότερες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις παρουσίαζαν 57% μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν ή να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο μέσα σε διάστημα έξι ετών, σε σύγκριση με εκείνους που είχαν τις χαμηλότερες.
Ακόμη και σε βάθος 30 ετών, η συγκεκριμένη ομάδα εμφάνιζε 18% υψηλότερη πιθανότητα να έχει υποστεί ένα από αυτά τα σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα.
Σε συνδυασμό με τα στοιχεία από τις ενδιάμεσες ομάδες των συμμετεχόντων, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια σχέση που φαινόταν να εξαρτάται από τη συγκέντρωση: όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα, τόσο μεγαλύτερη ήταν η συχνότητα καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Η συγκεκριμένη συσχέτιση παρέμενε ανεξάρτητα από βασικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων, όπως η ηλικία και το φύλο.
Παράλληλα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα αποτελέσματα δεν εξηγούνταν από άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να αυξήσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ή να οδηγήσουν κάποιον στην επιλογή προϊόντων χαμηλών θερμίδων, όπως ο δείκτης μάζας σώματος, η υπέρταση, ο διαβήτης και τα επίπεδα λιπιδίων.
«Μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους»
Ο επικεφαλής της μελέτης, δρ Μάρκο Βιτκόφσκι από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, εξήγησε ότι τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες έρευνες που είχαν προκαλέσει προβληματισμό γύρω από την ξυλιτόλη.
«Σε προηγούμενες μελέτες δείξαμε ότι η ξυλιτόλη μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους», ανέφερε.
Ο ίδιος και οι συνεργάτες του είχαν επίσης διαπιστώσει ότι υψηλές συγκεντρώσεις ξυλιτόλης στο αίμα συνδέονταν με ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάντα σε άτομα υψηλού κινδύνου σε χρονικό ορίζοντα τριών ετών.
«Τα τεχνητά γλυκαντικά καταναλώνονται από ανθρώπους που πιστεύουν ότι είναι πιο υγιεινά από τη ζάχαρη και γενικά θεωρούνται ασφαλή από τις ρυθμιστικές αρχές», σημείωσε ο δρ Βιτκόφσκι.
Όπως πρόσθεσε, τα μακροχρόνια ευρήματα στον γενικό πληθυσμό αναδεικνύουν πόσο περιορισμένες παραμένουν οι γνώσεις για την καρδιαγγειακή ασφάλεια της ξυλιτόλης και υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, ιδιαίτερα καθώς αυξάνεται η ποσότητά της σε διάφορα προϊόντα.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν: Δεν έχει αποδειχθεί σχέση αιτίας και αποτελέσματος
Ο καθηγητής Νταν Άταρ, μέλος της επιτροπής επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, τόνισε ότι τα τεχνητά γλυκαντικά χρησιμοποιούνται ευρέως και έχουν λάβει θετικές αξιολογήσεις ασφαλείας από τις αρμόδιες αρχές.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη παρατηρητική μελέτη δείχνει ότι η ξυλιτόλη ενδέχεται να σχετίζεται με αρνητικές μακροπρόθεσμες καρδιαγγειακές επιπτώσεις στον γενικό πληθυσμό. Υπογράμμισε, πάντως, ότι αυτού του είδους οι μελέτες δεν μπορούν από μόνες τους να αποδείξουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος, γι’ αυτό και απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Ντελ Στάνφορντ, ανώτερη διαιτολόγος στο British Heart Foundation. Όπως επισήμανε, πολλοί άνθρωποι μπορεί να θεωρούν προϊόντα με γλυκαντικά όπως η ξυλιτόλη πιο υγιεινή επιλογή και, ως αποτέλεσμα, να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες από όσες αντιλαμβάνονται.
Η ίδια υπογράμμισε ότι τα νέα στοιχεία δεν αποδεικνύουν πως η ξυλιτόλη προκαλεί άμεσα εμφράγματα ή εγκεφαλικά, αλλά προστίθενται στις ενδείξεις ότι τα τεχνητά γλυκαντικά ενδέχεται να επηρεάζουν την υγεία.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι τα ευρήματα δεν αποτελούν λόγο για μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης. Αντίθετα, η σύσταση παραμένει ο περιορισμός τόσο των ελεύθερων σακχάρων όσο και των επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών που περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή γλυκαντικών, με έμφαση σε μια ισορροπημένη διατροφή για την προστασία της καρδιαγγειακής υγείας.
