Το Ένστικτο του Ρυθμού: Πώς ανακαλύφθηκε στον εγκέφαλο των πρόωρων μωρών

Μέχρι σήμερα, πιστεύαμε ότι η ικανότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου να αντιλαμβάνεται τον ρυθμό, όχι απλώς ως έναν ήχο, αλλά ως ένα ερέθισμα για κίνηση, αναπτύσσεται σταδιακά μετά τη γέννηση. Μια νέα έρευνα, όμως, έρχεται να ανατρέψει αυτή την αντίληψη, αποδεικνύοντας ότι συμβαίνει πολύ νωρίτερα και με έναν τρόπο που εξέπληξε τους επιστήμονες.

Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό iScience, μια διεθνής ερευνητική ομάδα από το University Hospital of Amiens, το University of Picardy και το McMaster University μελέτησε τον εγκέφαλο πρόωρων νεογνών ενώ κοιμόντουσαν, μέσω μιας προηγμένης τεχνικής απεικόνισης (fNIRS). Οι ερευνητές παρουσίασαν στα μωρά δύο ειδών ηχητικές ακολουθίες: κάποιες είχαν σταθερό, επαναλαμβανόμενο ρυθμό, ενώ άλλες ήταν αρρυθμικές.
Όπως ήταν αναμενόμενο, οι ακουστικές περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιήθηκαν και στις δύο περιπτώσεις.

Το εύρημα όμως που πραγματικά αλλάζει τα δεδομένα αφορούσε αποκλειστικά τις ρυθμικές ακολουθίες. Ο Δρ. Αλέξανδρος Σταματιάδης, μέλος της ερευνητικής ομάδας, εξηγεί: “Όταν τα μωρά άκουγαν έναν σταθερό παλμό, παρατηρήσαμε έντονη δραστηριότητα και στις αισθητικοκινητικές και προκινητικές περιοχές του εγκεφάλου. Πρόκειται για τα νευρωνικά κυκλώματα που στους ενήλικες είναι υπεύθυνα για το σχεδιασμό και την εκτέλεση της κίνησης, όπως το να χτυπάμε ρυθμικά το πόδι μας ακούγοντας μουσική.”
Αυτό που αποκαλύπτει η έρευνα είναι ότι η νευρωνική δομή που συνδέει την ακοή με την κίνηση είναι ενεργή πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε.

Ο εγκέφαλος των πρόωρων μωρών δεν καταγράφει απλώς έναν ήχο, αλλά αναγνωρίζει την ύπαρξη ενός ρυθμικού μοτίβου και το μεταφράζει αμέσως σε ένα σήμα για κίνηση. Είναι μια έμφυτη προετοιμασία για «χορό», που λαμβάνει χώρα αποκλειστικά σε νευρωνικό επίπεδο, μήνες πριν το σώμα του μωρού μπορεί να ανταποκριθεί.

Η νέα αυτή ανακάλυψη αλλάζει την κατανόησή μας για την πρώιμη ανάπτυξη, αποκαλύπτοντας ότι ο εγκέφαλος είναι «καλωδιωμένος» για το ρυθμό καθώς ενεργοποιεί εξειδικευμένες περιοχές που θεωρούσαμε ότι ωριμάζουν σε μεταγενέστερο στάδιο. Ουσιαστικά, ο εγκέφαλος του νεογνού δε βρίσκεται απλώς σε μια φάση αναμονής, αλλά εκτελεί ήδη πολύπλοκες κινητικές λειτουργίες, βιώνοντας σιωπηλά τα θεμέλια της μουσικής