Να γιατί η πλειοψηφία των ανθρώπων είναι δεξιόχειρες - Η απάντηση κρύβεται στον εγκέφαλο

Ωστόσο, το γιατί οι περισσότερες ανθρώπινες κοινωνίες προτιμούν το δεξί χέρι παρέμενε για χρόνια ένα επιστημονικό μυστήριο.

Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έρχεται τώρα να δώσει απαντήσεις, υποστηρίζοντας ότι η δεξιοχειρία συνδέεται με τον τρόπο που εξελίχθηκε ο ανθρώπινος εγκέφαλος και, πιο συγκεκριμένα, με την ανάπτυξη της όρθιας βάδισης.

Αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει στοιχεία κυριαρχίας του δεξιού χεριού ήδη από τη Νεολιθική εποχή, ενώ ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι το φαινόμενο υπήρχε ακόμη νωρίτερα. Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η προτίμηση στο ένα χέρι σχετίζεται με συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, οι οποίες εξελίχθηκαν όταν ο άνθρωπος άρχισε να περπατά όρθιος.

Όταν οι άνθρωποι υιοθέτησαν τη δίποδη βάδιση, παρουσίασαν πολύ πιο έντονη προτίμηση στο ένα χέρι σε σύγκριση με άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά, τα οποία εμφανίζουν πιο «ισορροπημένη» χρήση και των δύο χεριών.

Στους ανθρώπους, η προτίμηση χεριού ξεκινά ήδη από την εμβρυϊκή ζωή και συνεχίζει να διαμορφώνεται μέχρι την εφηβεία. Παρότι υπάρχει βιολογική προδιάθεση, οι επιστήμονες σημειώνουν ότι περιβαλλοντικοί και αναπτυξιακοί παράγοντες παίζουν επίσης ρόλο.

Όσο περισσότερο χρησιμοποιεί κανείς το ένα χέρι από μικρή ηλικία, τόσο περισσότερο το σώμα προσαρμόζεται, δημιουργώντας διαφορές στη μορφή, την πυκνότητα και τη δύναμη των οστών.

Η μελέτη αποκαλύπτει επίσης ότι τα πρωτεύοντα με μικρότερο εγκέφαλο και λιγότερο όρθια στάση σώματος παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση των χεριών, σε αντίθεση με τον άνθρωπο που εμφανίζει έντονη κυριαρχία της μίας πλευράς.

«Είναι η πρώτη μελέτη που εξετάζει ταυτόχρονα τις βασικές θεωρίες για τη δεξιοχειρία σε ένα ενιαίο πλαίσιο», δήλωσε ο ερευνητής δρ. Τόμας Πίσελ.

Όπως εξήγησε, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με βασικά χαρακτηριστικά που κάνουν τον άνθρωπο μοναδικό, όπως η όρθια βάδιση και η εξέλιξη μεγαλύτερου εγκεφάλου.

Την ίδια στιγμή, οι νευροεπιστήμονες τονίζουν ότι η χρήση του «αδύναμου» χεριού μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να δημιουργήσει νέες νευρικές συνδέσεις, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται νευροπλαστικότητα.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η συστηματική εξάσκηση με το μη κυρίαρχο χέρι ενισχύει τις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την κίνηση και τον συντονισμό.

Οι ειδικοί εξηγούν ακόμη ότι το κυρίαρχο χέρι εξειδικεύεται κυρίως στις λεπτές και ακριβείς κινήσεις, ενώ το μη κυρίαρχο χέρι λειτουργεί καλύτερα στην υποστήριξη και τη σταθεροποίηση των κινήσεων.

Παρότι οι επιστήμονες βρίσκονται πλέον πιο κοντά στην κατανόηση του γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες, παραδέχονται ότι το φαινόμενο παραμένει πολύπλοκο και επηρεάζεται και από περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Όσο για τους αριστερόχειρες, πιθανότατα θα συνεχίσουν να κάνουν αυτό που έκαναν πάντα: να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο σχεδιασμένο κυρίως για δεξιόχειρες.