Νέα στοιχεία για την παρουσία μικροπλαστικών στους ανθρώπινους πνεύμονες φέρνει στο φως μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η οποία έδειξε ότι τα μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού εντοπίζονται συχνότερα και σε μεγαλύτερο φορτίο στους πνεύμονες ασθενών που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Πνευμονολογίας 2026 (ERS Congress 2026) στη Βαρκελώνη και επιλέχθηκαν από την European Respiratory Society (ERS) για ειδική προβολή στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι η έρευνα καταγράφει μια συσχέτιση και δεν αποδεικνύει ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα.
Τι έδειξε η έρευνα σε 100 ασθενείς
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας και το Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με επιστημονικά υπεύθυνη την καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ζωή Δανιήλ. Συμμετείχαν 100 ενήλικες που υποβλήθηκαν σε διαγνωστική βρογχοσκόπηση στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας. Οι 50 είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα και οι άλλοι 50 δεν παρουσίαζαν κακοήθεια. Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 150 δείγματα βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος και πνευμονικού ιστού, εφαρμόζοντας ειδικές διαδικασίες για να περιοριστεί ο κίνδυνος επιμόλυνσης των δειγμάτων από πλαστικά του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με την European Respiratory Society, μικροπλαστικά ανιχνεύθηκαν σε τουλάχιστον ένα δείγμα στο 70% των ανθρώπων που συμμετείχαν στην έρευνα. Στα δείγματα βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος, μικροπλαστικά βρέθηκαν στο 66% των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, έναντι 46% των ασθενών χωρίς κακοήθεια. Οι ασθενείς με καρκίνο παρουσίαζαν παράλληλα υψηλότερο συνολικό φορτίο μικροπλαστικών. Η συσχέτιση παρέμεινε στατιστικά σημαντική ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και η έκθεση στο κάπνισμα.
Πολυπροπυλένιο και πολυαιθυλένιο τα συχνότερα
Στα δείγματα εντοπίστηκαν συνολικά 232 σωματίδια μικροπλαστικών. Τα συχνότερα υλικά ήταν το πολυπροπυλένιο και το πολυαιθυλένιο, δύο από τα πιο διαδεδομένα πλαστικά παγκοσμίως, τα οποία χρησιμοποιούνται σε συσκευασίες, υφάσματα και πολλά αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Τα μικροπλαστικά είναι πολύ μικρά σωματίδια πλαστικού, τα οποία μπορούν να δημιουργηθούν από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων ή να απελευθερωθούν από προϊόντα και υλικά κατά τη χρήση τους. Η παρουσία τους στο περιβάλλον είναι πλέον εκτεταμένη και προηγούμενες έρευνες έχουν εντοπίσει μικροπλαστικά σε διαφορετικά σημεία του ανθρώπινου οργανισμού.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκίνου»
Τη μελέτη παρουσίασε στο συνέδριο ο Ηλίας Δημέας, ερευνητής του University College Dublin και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να απαντήσουν ακόμη στο κρίσιμο ερώτημα εάν η παρουσία μικροπλαστικών συμμετέχει στην ανάπτυξη της νόσου. Μία από τις υποθέσεις που εξετάζονται είναι ότι τα σωματίδια μπορεί να εμπλέκονται σε φλεγμονώδεις ή άλλες βιολογικές διεργασίες. Υπάρχει όμως και μια διαφορετική πιθανότητα: οι πνεύμονες που έχουν ήδη προσβληθεί από νόσο να συγκρατούν τα εισπνεόμενα μικροπλαστικά διαφορετικά ή σε μεγαλύτερο βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι από τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δεν μπορεί να εξαχθεί σχέση αιτίου και αποτελέσματος ανάμεσα στα μικροπλαστικά και τον καρκίνο του πνεύμονα.
Τι λέει η European Respiratory Society
Η καθηγήτρια Barbara Hoffmann, επικεφαλής της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Υγείας της European Respiratory Society, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τα ευρήματα σημαντικά για την έρευνα γύρω από την επίδραση των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία. Όπως επισήμανε, τα μικροπλαστικά βρίσκονται πλέον παντού στο περιβάλλον και οι άνθρωποι εκτίθενται σε αυτά μέσω διαφορετικών οδών, μεταξύ των οποίων και η εισπνοή. Τόνισε παράλληλα ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα μικροπλαστικά παίζουν πράγματι ρόλο στην ανάπτυξη ή την εξέλιξη παθήσεων των πνευμόνων.
Διαβάστε Επίσης
Η έρευνα συνεχίζεται στη Λάρισα
Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας προχωρά ήδη στο επόμενο στάδιο της έρευνας. Οι επιστήμονες πραγματοποιούν εργαστηριακές μελέτες για να εξετάσουν με ποιον τρόπο τα μικροπλαστικά αλληλεπιδρούν με τα κύτταρα του πνεύμονα και εάν μπορούν να προκαλέσουν συγκεκριμένες κυτταρικές ή φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Παράλληλα, εξετάζονται δείγματα από ασθενείς με χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, ώστε να διερευνηθεί εάν η αυξημένη παρουσία μικροπλαστικών αποτελεί εύρημα που συνδέεται ειδικά με τον καρκίνο ή παρατηρείται και σε άλλες παθήσεις του αναπνευστικού.
