houston we have a problem

Τεχνικό πρόβλημα στο σκάφος Juno της NASA

20/10/16 • 09:12 | UPD 20/10/16 • 09:12

Η μικρή διαστημοσυσκευή «Σκιαπαρέλι» (Schiaparelli) προσεδαφίστηκε χθες στην επιφάνεια του Άρη στην πρώτη επιτυχημένη για την Ευρώπη προσεδάφιση μιας διαστημοσυσκευής στον κόκκινο πλανήτη έπειτα την «ηρωική αποτυχία» το 2003 του βρετανικής κατασκευής Beagle-2 που δεν κατάφερε να επικοινωνήσει ξανά με τη Γη.

Οι επιστήμονες πλέον αναμένουν νέα δεδομένα από το «Σκιαπαρέλι», ανέφερε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).

Το «Σκιαπαρέλι» είναι μια σχετικά μικρή στατική συσκευή επίδειξης, η οποία θα βοηθήσει τους ευρωπαίους και τους ρώσους επιστήμονες να ελέγξουν τις τεχνολογίες της ελεγχόμενης καθόδου και προσεδάφισης, ενόψει των μελλοντικών αποστολών, με πρώτη την αποστολή του ρόβερ ExoMars το 2020, το οποίο θα αναζητήσει ίχνη ζωής στον ‘Αρη. Μεταξύ άλλων, θα δοκιμασθούν η «ασπίδα» θερμότητας, το επιβραδυντικό αλεξίπτωτο, το σύστημα προώθησης και το σύστημα πρόσκρουσης.

robot-prosedafisi-aris-diastima-13000

Πρόκειται για την κοινή αποστολή ExoMars της Ευρώπης (ESA) και της Ρωσίας (Roscosmos), η οποία περιλαμβάνει δύο διαστημοσυσκευές που κινούνται πλέον ξεχωριστά η μία από την άλλη.

Εκτός από τις ΗΠΑ και την πρώην ΕΣΣΔ, καθώς και τη σημερινή Ρωσία, καμία άλλη χώρα δεν έχει μέχρι σήμερα προσεδαφίσει κάποια συσκευή στον ‘Αρη – η οποία να καταφέρει να λειτουργήσει τουλάχιστον.

Το Schiaparelli επίσης μεταφέρει ένα μικρό επιστημονικό όργανο, που θα καταγράφει την ταχύτητα του αέρα, την υγρασία, την πίεση και την θερμοκρασία στο σημείο προσεδάφισής του, ενώ θα πραγματοποιήσει και τις πρώτες μετρήσεις των ηλεκτρικών πεδίων στην επιφάνεια του ‘Αρη, που ίσως δώσουν στοιχεία για το πώς ενεργοποιούνται οι καταιγίδες σκόνης στον πλανήτη. Πάντως η συσκευή δεν θα ζήσει για πάνω από δύο μέρες στον ‘Αρη, καθώς θα ξεμείνει από μπαταρίες.

Δεν ήταν όμως μια καλή μέρα για τις διαστημικές αποστολές

Μετά τα προβλήματα με την ευρω-ρωσική διαστημοσυσκευή «Σκιαπαρέλι», που παραμένει σιωπηλή και παραμένει άγνωστο αν όντως έφθασε σώα στον Άρη και λειτουργεί κανονικά, η NASA ανακοίνωσε ότι το σκάφος της Juno, που κινείται σε τροχιά γύρω από τον Δία, αντιμετώπισε απροσδιόριστο τεχνικό πρόβλημα χθες το βράδυ.

Αυτό είχε ως συνέπεια, ο υπολογιστής του σκάφους να τεθεί προσωρινά εκτός κανονικής λειτουργίας (σε κατάσταση «ασφαλούς λειτουργίας» safe mode), με αποτέλεσμα να απενεργοποιηθούν η κάμερα και τα επιστημονικά όργανα, 13 μόνο ώρες πριν το Juno κάνει ένα κοντινό πέρασμα από τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Χάθηκαν έτσι, σε αυτό το κρίσιμο διάστημα, πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα που θα είχαν προκύψει από τις παρατηρήσεις.

juno-diastima-nasa-1300

Πάντως, η NASA έκανε γνωστό ότι ο υπολογιστής του σκάφους έκανε κανονική επανεκκίνηση και το Juno είναι «υγιές». Η αιτία του προβλήματος στον υπολογιστή διερευνάται. Το επόμενο κοντινό πέρασμα από το Δία θα γίνει στις 11 Δεκεμβρίου.

Είχε προηγηθεί την προηγούμενη εβδομάδα ένα άλλο άσχετο πρόβλημα (σε δύο βαλβίδες του συστήματος προώθησης), το οποίο είχε ανάγκασε την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία να μην δώσει εντολή στο σκάφος να κινηθεί σε πιο κοντινή τροχιά γύρω από τον Δία, όπως είχε αρχικά προγραμματισθεί (η τροχιά 53 ημερών να συντομευθεί σε μια τροχιά 14 ημερών). Και αυτό το πρόβλημα βρίσκεται υπό διερεύνηση.