Τι κρύβεται πίσω από το παράδοξο αίτημα της Google να απελευθερώσει 32 εκατομμύρια κουνούπια

Ως μέρος του επιτυχημένου προγράμματός της «Debug», η Google αξιοποιεί την τεχνολογική της τεχνογνωσία για να συγκροτήσει μια στρατιά από στειρωμένα αρσενικά κουνούπια, προκειμένου να μειώσει τον αριθμό των εντόμων που μεταδίδουν ασθένειες.

Τα κουνούπια —το πιο θανατηφόρο ζώο στον κόσμο— σκοτώνουν κάθε χρόνο περισσότερους ανθρώπους από οποιοδήποτε άλλο πλάσμα στον πλανήτη, μεταδίδοντας θανατηφόρες ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο ιός Ζίκα, η τσικουνγκούνια και η ελονοσία.

Σημείωμα δείχνει ότι η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) εξετάζει το αίτημα της Google για την απελευθέρωση έως και 16 εκατομμυρίων κουνουπιών ετησίως, στη Φλόριντα και την Καλιφόρνια, σε διάστημα δύο ετών. Η EPA θα αποφασίσει εάν θα ανάψει το πράσινο φως στο αίτημα της Google για άδεια πειραματικής χρήσης μετά από μια περίοδο δημόσιας διαβούλευσης, η οποία λήγει στις 5 Ιουνίου.

Τα αρσενικά κουνούπια δεν τσιμπούν ούτε μεταφέρουν ασθένειες. Μία από τις κύριες προσεγγίσεις που δοκιμάζει η Google περιλαμβάνει την εκτροφή αρσενικών κουνουπιών με ένα φυσικό βακτήριο, που ονομάζεται wolbachia, το οποίο τα εμποδίζει να αποκτήσουν απογόνους με άγρια θηλυκά κουνούπια. Όταν ένα μολυσμένο αρσενικό προσπαθήσει να ζευγαρώσει με ένα άγριο θηλυκό, τα αυγά της δεν θα εκκολαφθούν. Η Google εξηγεί σε μια ανάρτηση στο ιστολόγιό της: «ο πληθυσμός μικραίνει με κάθε γενιά».

Αν και μπορεί να ακούγεται ασυνήθιστο για έναν κολοσσό της τεχνολογίας να εισέρχεται σε εργαστήρια και να εκτρέφει κουνούπια μολυσμένα με βακτήρια, η μητρική εταιρεία της Google —η Alphabet— δεν έχει άγνοια ως προς την επιστήμη. Η Verily Health, μια εταιρεία υγείας και τεχνητής νοημοσύνης που ξεκίνησε ως ένα πρωτοποριακό έργο στο εργαστήριο Google X, αποτελεί βασικό μοχλό πίσω από το πρόγραμμα Debug εδώ και χρόνια. Η Verily, θυγατρική της Alphabet μέχρι τις αρχές του τρέχοντος έτους, χρησιμοποιεί την τεχνολογία και την επιστήμη των δεδομένων για την καταπολέμηση ασθενειών και άλλων παγκόσμιων προβλημάτων υγείας. Από τον Δεκέμβριο του 2024, η Google εξαγόρασε πλήρως το Debug —αφαιρώντας το από το χαρτοφυλάκιο της Verily, ανέφερε η Verily στον Guardian.

Μια ανάρτηση σε ιστολόγιο του 2016 για το έργο Debug σημειώνει ότι το πρόγραμμα άρχισε να εξερευνά λύσεις βασισμένες στην τεχνολογία για την καταπολέμηση των θανατηφόρων κουνουπιών πριν από περίπου μια δεκαετία.

Η Google αναφέρει ότι άλλοι τρόποι καταπολέμησης των κουνουπιών δεν έφεραν αποτέλεσμα: Ο ψεκασμός τους με παρασιτοκτόνα μπορεί να είναι τοξικός και λιγότερο αποτελεσματικός με την πάροδο του χρόνου, ενώ είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να καθαριστούν όλες οι πηγές νερού που έχουν μετατραπεί σε εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.

Η προσέγγιση της Google δεν είναι μοναδική. Η εταιρεία βασίζεται σε μια επιστημονική μέθοδο που ονομάζεται «τεχνική στείρωσης εντόμων», την οποία οι ειδικοί χρησιμοποιούν σε διάφορα προβληματικά έντομα εδώ και δεκαετίες. Ο Έρικ Καραγκάτα, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα που ειδικεύεται στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ κουνουπιών και μικροβίων, δήλωσε στη USA Today ότι η χρήση του βακτηρίου wolbachia για στείρωση εφαρμόζεται εδώ και περίπου 15 χρόνια.

Προς το παρόν, η Google επικεντρώνει τις αρχικές της προσπάθειες σε ένα είδος κουνουπιού γνωστό ως Aedes aegypti, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη μετάδοση των περισσότερων κρουσμάτων δάγκειου πυρετού, Ζίκα, κίτρινου πυρετού και τσικουνγκούνια. Οι μηχανικοί και οι επιστήμονες της Google χρησιμοποιούν αναλύσεις δεδομένων και αισθητήρες για να δημιουργήσουν «αυτοματοποιημένα συστήματα εκτροφής» για τα εύθραυστα αυτά πλάσματα, αναφέρει η εταιρεία. Μέρος της πρόκλησης περιλαμβάνει τη χρήση υπολογιστικής όρασης με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης για τον ακριβή διαχωρισμό των αρσενικών από τα θηλυκά και την απελευθέρωση των αρσενικών «στο σωστό μέρος και στον σωστό αριθμό».

Το έργο Debug έχει σημειώσει κάποια πρόοδο στη Σιγκαπούρη, τον πρώτο διεθνή κόμβο έρευνας και ανάπτυξης του προγράμματος. Η εταιρεία ανέφερε σε ανάρτηση στο ιστολόγιό της στις 11 Μαΐου, επικαλούμενη την εθνική υπηρεσία περιβάλλοντος της χώρας, ότι με την απελευθέρωση εκατομμυρίων αρσενικών κουνουπιών με wolbachia στη Σιγκαπούρη, η χώρα «πέτυχε 80-90% καταστολή» του πληθυσμού του κουνουπιού Aedes aegypti και περισσότερο από 70% μείωση στα περιστατικά δάγκειου πυρετού μετά από 6 έως 12 μήνες απελευθερώσεων». Η Google ανακοίνωσε τον Μάιο ότι θα επεκτείνει τις εγκαταστάσεις της στη Σιγκαπούρη.

«Όταν πρωτολανσάραμε το Debug στη Σιγκαπούρη, ο στόχος μας ήταν να εξελίξουμε την παραγωγή και την απελευθέρωση κουνουπιών μέσω της τεχνολογίας και να φέρουμε το Debug σε περισσότερες κοινότητες στην Ασία, όπου καταγράφεται το 70% της παγκόσμιας επιβάρυνσης από τον δάγκειο πυρετό», δήλωσε ο Λίνους Άπσον, επικεφαλής του Debug. «Η επιτυχία μας στη Σιγκαπούρη μας δίνει την αυτοπεποίθηση να επεκταθούμε».