Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA, της ESA και της Καναδικής Υπηρεσίας Διαστήματος (CSA) επιβεβαίωσε την ύπαρξη του γαλαξία MoM-z14, ενός φωτεινού αντικειμένου της πρώιμης κοσμικής εποχής του οποίου το φως έφτασε στη Γη μετά από ταξίδι περίπου 13,5 από τα εκτιμώμενα 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια.
Η επιβεβαίωση βασίστηκε σε φασματοσκοπικές παρατηρήσεις με το όργανο NIRSpec, που κατέγραψε χαρακτηριστικές μετατοπίσεις του φωτός σε μεγαλύτερα, πιο ερυθρά μήκη κύματος, σύμπτωμα υψηλού παράγοντα μετατόπισης και συνεπαγόμενης μεγάλης κοσμικής απόστασης.
Η εργασία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Open Journal of Astrophysics και φέρει την υπογραφή επιστημονικής ομάδας με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT). Στην ανακοίνωση οι ερευνητές περιγράφουν την ανάλυση φασματικών γραμμών και την εκτίμηση των φυσικών ιδιοτήτων του γαλαξία με βάση τα δεδομένα του NIRSpec.
Ο MoM-z14 τοποθετείται χρονικά μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, γεγονός που τον εντάσσει στην περίοδο που οι θεωρητικοί περιγράφουν ως αυγή των πρώτων γαλαξιών. Η ομάδα επισημαίνει ότι στο πρώιμο Σύμπαν εντοπίζονται πλέον ολοένα και περισσότερες φωτεινές μικροδομές, κατά προσέγγιση 100 φορές περισσότερες από ό,τι προέβλεπαν πολυάριθμες θεωρητικές μελέτες πριν από την εκτόξευση του Webb.
Ένα ζήτημα που αναδεικνύεται αφορά τις χημικές αφθονίες: ένα μικρό ποσοστό παλαιών αστέρων του Γαλαξία μας εμφανίζει υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου, ένα χαρακτηριστικό που παρατηρείται επίσης σε ορισμένα πρώιμα γαλαξιακά φάσματα, μεταξύ αυτών και στο MoM-z14. Ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Ρόχαν Ναϊντού από το Ινστιτούτο Kavli, χαρακτηρίζει αυτά τα αρχαιολογικά κομμάτια ως «απολιθώματα του πρώιμου Σύμπαντος» και προτείνει ότι η σύγκριση ανάμεσα σε δείγματα του Γαλαξία και σε παρατηρήσεις του Webb μπορεί να φωτίσει τις διαδικασίες σχηματισμού των πρώτων αστεριών.
Στο επόμενο στάδιο, οι ερευνητές σκοπεύουν να συγκρίνουν τα φασματικά χαρακτηριστικά του MoM-z14 με μεγαλύτερο δείγμα πρώιμων γαλαξιών και με αναλυτικές προσομοιώσεις, προκειμένου να περιορίσουν την προέλευση των αστροφυσικών διαδικασιών που παράγουν χημικά στοιχεία σε τόσο σύντομο χρονοδιάγραμμα. Νέες παρατηρήσεις με το Webb και συμπληρωματικά δεδομένα από άλλες εγκαταστάσεις θα καθορίσουν λεπτομερέστερα την ποσότητα ενέργειας και τη δυναμική των πρώτων σχηματισμών.
