Google: Θέλει να απελευθερώσει 32 εκατομμύρια κουνούπια στις ΗΠΑ – Υποστηρίζει ότι αυτό θα σώσει ζωές

Στο πλαίσιο του επιτυχημένου προγράμματός της με την ονομασία «Debug», η Google αξιοποιεί την τεχνολογική της τεχνογνωσία για να δημιουργήσει έναν «στρατό» από στείρα αρσενικά κουνούπια, με στόχο τη μείωση του πληθυσμού των εντόμων που μεταδίδουν ασθένειες. Τα κουνούπια – το πιο θανατηφόρο ζώο στον κόσμο – ευθύνονται κάθε χρόνο για περισσότερους θανάτους από οποιοδήποτε άλλο πλάσμα, καθώς μεταδίδουν επικίνδυνες ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο ιός Ζίκα, η chikungunya και η ελονοσία.

Σύμφωνα με ανακοίνωση στο ομοσπονδιακό μητρώο των ΗΠΑ, η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) εξετάζει το αίτημα της Google να απελευθερώνει έως και 16 εκατομμύρια κουνούπια ετησίως στη Φλόριντα και την Καλιφόρνια για διάστημα δύο ετών. Η EPA θα αποφασίσει αν θα εγκρίνει το αίτημα για πειραματική άδεια χρήσης μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, η οποία λήγει στις 5 Ιουνίου.

Τα αρσενικά κουνούπια δεν τσιμπούν ούτε μεταδίδουν ασθένειες. Μία από τις βασικές μεθόδους που δοκιμάζει η Google βασίζεται στην εκτροφή αρσενικών κουνουπιών που φέρουν ένα φυσικά απαντώμενο βακτήριο, το Wolbachia, το οποίο τα εμποδίζει να αποκτήσουν απογόνους με τα άγρια θηλυκά κουνούπια. Όταν ένα μολυσμένο αρσενικό ζευγαρώνει με ένα άγριο θηλυκό, τα αυγά της δεν εκκολάπτονται. Όπως εξηγεί η Google σε ανάρτησή της: «ο πληθυσμός μειώνεται με κάθε νέα γενιά».

Παρότι μπορεί να ακούγεται ασυνήθιστο μια μεγάλη τεχνολογική εταιρεία να ασχολείται με εργαστήρια και την εκτροφή κουνουπιών μολυσμένων με βακτήρια, η μητρική εταιρεία της Google, η Alphabet, δεν είναι άγνωστη στον χώρο της επιστημονικής έρευνας. Η Verily, εταιρεία υγείας και τεχνητής νοημοσύνης που ξεκίνησε ως ένα φιλόδοξο («moonshot») εγχείρημα του Google X, υπήρξε βασικός μοχλός ανάπτυξης του προγράμματος Debug εδώ και χρόνια. Η Verily, θυγατρική της Alphabet μέχρι τις αρχές του 2025, χρησιμοποιεί τεχνολογία και επιστήμη δεδομένων για την αντιμετώπιση ασθενειών και άλλων παγκόσμιων προβλημάτων υγείας. Τον Δεκέμβριο του 2024, η Google απέκτησε πλήρως το πρόγραμμα Debug, αφαιρώντας το από το χαρτοφυλάκιο της Verily, σύμφωνα με ενημέρωση της εταιρείας προς την Guardian.

Σε ανάρτηση του 2016 για το πρόγραμμα Debug αναφέρεται ότι η πρωτοβουλία άρχισε να εξερευνά τεχνολογικές λύσεις για την καταπολέμηση των θανατηφόρων κουνουπιών περίπου πριν από μία δεκαετία.

Η Google υποστηρίζει ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι αντιμετώπισης των κουνουπιών δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα: οι ψεκασμοί με εντομοκτόνα μπορεί να είναι τοξικοί και να χάνουν την αποτελεσματικότητά τους με την πάροδο του χρόνου, ενώ είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν και να απομακρυνθούν όλες οι εστίες στάσιμου νερού όπου αναπαράγονται τα κουνούπια.

Η προσέγγιση της Google δεν είναι μοναδική. Η εταιρεία αξιοποιεί μια επιστημονική μέθοδο γνωστή ως Τεχνική των Στείρων Εντόμων (Sterile Insect Technique), η οποία χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για την αντιμετώπιση διαφόρων επιβλαβών εντόμων. Ο Eric Caragata, επίκουρος καθηγητής στο University of Florida και ειδικός στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ κουνουπιών και μικροοργανισμών, δήλωσε στην USA Today ότι η χρήση του βακτηρίου Wolbachia για τη στείρωση κουνουπιών εφαρμόζεται εδώ και περίπου 15 χρόνια.

Προς το παρόν, η Google επικεντρώνει τις προσπάθειές της σε ένα συγκεκριμένο είδος κουνουπιού, το Aedes aegypti, το οποίο ευθύνεται για τη μετάδοση των περισσότερων κρουσμάτων δάγκειου πυρετού, Ζίκα, κίτρινου πυρετού και chikungunya. Σύμφωνα με την εταιρεία, οι μηχανικοί και οι επιστήμονές της χρησιμοποιούν αναλύσεις δεδομένων και αισθητήρες για να δημιουργήσουν «αυτοματοποιημένα συστήματα εκτροφής» για αυτά τα ευαίσθητα έντομα. Μέρος της πρόκλησης είναι η αξιοποίηση συστημάτων υπολογιστικής όρασης που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να διαχωρίζονται με ακρίβεια τα αρσενικά από τα θηλυκά και να απελευθερώνονται τα αρσενικά «στο σωστό μέρος και στον σωστό αριθμό».