Γκουίντο Τονέλι: Στην Άρτα ο επιστήμονας που ανακάλυψε το μποζόνιο Higgs

Oταν ο J.J. Thomson, ο άνθρωπος που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ για την ανακάλυψη του ηλεκτρονίου, ήταν μικρός, ο πατέρας του τον πήρε από το χέρι και τον πήγε να συναντήσει τον, διάσημο τότε, Joule.

Αυτή η γνωριμία με τον επιστήμονα ενέπνευσε τον τότε μαθητή. Ισως να μην ήταν τόσο καθοριστική, όπως στην περίπτωση του F.Hoyle, που, όπως ο ίδιος παραδέχτηκε, αφότου διάβασε το βιβλίο «Αστέρια και Ατομα», αποφάσισε να ασχοληθεί με τη Φυσική. Φαίνεται ότι πολλές φορές άλλοτε μια τέτοια συνάντηση, άλλοτε ένα βιβλίο ή και μια ομιλία είναι ικανά να πετύχουν αυτό που αδυνατεί πολλές φορές το εκπαιδευτικό σύστημα: να στρέψουν την εσωτερική πυξίδα και να προσανατολίσουν ένα παιδί, έναν έφηβο προς τον δικό του «Βορρά».

Και αν τα βιβλία του Guido Tonelli υπάρχουν εκεί έξω και περιμένουν να διαβαστούν για να φυτέψουν τους κατάλληλους σπόρους, δεν είναι πολλές οι ευκαιρίες που έχει ο μέσος άνθρωπος να συναντήσει, από κοντά τον ίδιο, τον κορυφαίο επιστήμονα, ο οποίος συμμετάσχει στις τελευταίες ανακαλύψεις για τη δομή της ύλης. Και ω τι τύχη, όταν αυτός είναι και ένας μεγάλος αφηγητής.

Ο Guido Tonelli, ένας από τους επιστήμονες που συμμετείχαν στην ανακάλυψη του μποζονίου Higgs, του σωματιδίου που ονομάστηκε και αρκετά επηρμένα ως «σωματίδιο του Θεού», ήρθε στην πόλη της Αρτας την Τρίτη 13 Φεβρουαρίου και μας διηγήθηκε τη ιστορία της δημιουργίας των πάντων, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Γένεση – Η μεγάλη ιστορία της προέλευσης του κόσμου» από τις εκδόσεις «Διόπτρα».

Με έναν λόγο γοητευτικό, μας ξενάγησε σε ένα ιλιγγιώδες ταξίδι στο χρόνο, από τη Μεγάλη Εκρηξη έως το σήμερα, και μας γέμισε με ήχους, με εικόνες, με φράσεις, που τριβελίζουν ακόμη το μυαλό μας.

Η ομιλία είχε ως τίτλο: «Γένεση: Η αρχή των πάντων» και τα ερωτήματα ήταν πολλά και μεγάλα: Πώς γεννήθηκε το Σύμπαν; Τι υπήρχε πριν; Πώς καταφέραμε να μελετούμε τις πρώτες κραυγές του νεογέννητου Σύμπαντος; Κάποια από αυτά συνεχίζουν από παιδιά να μας επισκέπτονται, ακόμη τα βράδια, όταν κοιτάζουμε τον νυχτερινό ουρανό. Είναι εκεί που απηχείται το αρχαίο δέος, γνωρίζοντας ότι σε αυτόν τον πίνακα της φύσης δεν υπάρχουν μόνο οι ερωτήσεις, αλλά βρίσκονται κρυμμένες και οι απαντήσεις. Και κάποιες από αυτές τις απαντήσεις παρουσιάστηκαν όμορφα, λιτά, απλά, εκεί μπροστά, σε ένα έκπληκτο κοινό που προσήλθε με περιέργεια και κατέληξε να παρακολουθεί μαγεμένο τον επιστήμονα, από την έλξη της ιστορίας και της αφήγησής της.

Μα, αυτό που έχει προσωπικά μεγαλύτερη σημασία δεν είναι τόσο οι απαντήσεις∙ είναι το παράδειγμα. Είναι η λάμψη που εκπέμπει ο ίδιος, ο ομιλητής.

Πώς να μην παραδειγματιστείς από την ταπεινότητα του ανθρώπου, που έχει την ικανότητα να διαβάζει το βιβλίο της φύσης, όσο ελάχιστοι, και παρ’ όλα αυτά να δηλώνει ότι «είναι ντροπιαστικό για μας τους επιστήμονες να γνωρίζουμε μόνο το 5% της ύλης του Σύμπαντος». Και ακόμη σημαντικότερο ήταν όταν, στη συνέχεια, προέτρεψε τους νέους να ασχοληθούν με τις επιστήμες γιατί αυτοί θα μας οδηγήσουν στις νέες ανακαλύψεις, στη νέα γνώση! Διότι η επιστήμη λειτουργεί σαν μια αέναη σκυταλοδρομία που η σκυτάλη δίδεται εξ ορισμού στον επόμενο.

«Να δημιουργήσουμε μια καλύτερη κοινωνία»

Η εκδήλωση του G. Tonelli στην Αρτα θυμίζει επίσκεψη σε αρωματοπωλείο, που, αφού μπεις, δεν θα εισπνεύσεις μόνο τα αρώματα, αλλά κάποια από αυτά θα σε ακολουθούν φεύγοντας. Οι ιδέες, οι απόψεις του αυτές που μας ακολούθησαν, λειτουργούν ήδη ευεργετικά, και είναι σημαντικό διότι, όπως γράφει ο ίδιος: «Οταν βλέπουμε τον κόσμο με διαφορετικά μάτια, αλλάζει ο πολιτισμός μας… και έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε μια καλύτερη ανθρώπινη κοινωνία».

Περισσότερο, όμως, αισιοδοξώ ότι θα εμπνεύσουν κάποια από τα παιδιά, που είτε μαζί με τους γονείς τους είτε μόνα τους γέμισαν ασφυκτικά την αίθουσα του «Σκουφά» για να τον ακούσουν και έφυγαν ενθουσιασμένα με το χαμόγελο ζωγραφισμένο στο πρόσωπό τους.

ΥΠΟΓΡΑΦΗ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΩΡΓΟΣ

ΦΥΣΙΚΟΣ, ΓΡ. ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ AΡΤΑΣ «ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ»