Ανακάλυψη που μοιάζει με επιστημονική φαντασία: Αστρονόμοι εντόπισαν το πρώτο πράσινο αστέρι στο Σύμπαν

Οι αστρονόμοι εντόπισαν έναν λευκό νάνο που, σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, θα φαινόταν πράσινος στα ανθρώπινα μάτια, ενώ ανακάλυψαν και ένα αστέρι με ασυνήθιστη ροζ απόχρωση. «Μοιάζει με κάτι βγαλμένο από ταινία επιστημονικής φαντασίας», παραδέχεται ένας από τους ερευνητές.

Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι θεωρούσαμε δεδομένο ότι τα αστέρια εμφανίζονται σε αποχρώσεις του κόκκινου, του πορτοκαλί, του κίτρινου, του λευκού και του μπλε. Ωστόσο, νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι ορισμένα από τα πιο πυκνά ουράνια σώματα του Σύμπαντος μπορούν να αποκτήσουν χρώματα που μέχρι πρότινος φάνταζαν αδιανόητα.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γουόρικ, στη Βρετανία, εξέτασαν το φως που εκπέμπουν λευκοί νάνοι και διαπίστωσαν ότι η χημική σύνθεση της ατμόσφαιράς τους μπορεί να μεταβάλει σημαντικά το χρώμα που θα αντιλαμβανόταν το ανθρώπινο μάτι.

Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά ευρήματα βρίσκεται ένας λευκός νάνος με πρασινοκίτρινη απόχρωση, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το πρώτο γνωστό πράσινο αστέρι.

Τι είναι οι λευκοί νάνοι και τι θα συμβεί στον Ήλιο μας

Οι λευκοί νάνοι αποτελούν το τελικό εξελικτικό στάδιο πολλών άστρων, μεταξύ των οποίων και ο Ήλιος.

Όταν ο Ήλιος ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής του, θα αφήσει πίσω του ένα εξαιρετικά πυκνό αστρικό υπόλειμμα, περίπου στο μέγεθος της Γης.

Παρότι σήμερα το φως του Ήλιου έχει μια κιτρινωπή απόχρωση όταν το παρατηρούμε από τη Γη, θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι το αστρικό υπόλειμμα που θα προκύψει θα είναι απλώς λευκό.

Η νέα έρευνα δείχνει, όμως, ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ πιο πολύχρωμη.

Στα περισσότερα αστέρια, το χρώμα καθορίζεται κυρίως από τη θερμοκρασία τους. Τα κόκκινα άστρα είναι τα ψυχρότερα, ακολουθούν τα πορτοκαλί και τα κίτρινα, ενώ τα μπλε και τα λευκά συγκαταλέγονται στα θερμότερα.

«Τα περισσότερα αστέρια, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων λευκών νάνων, συμπεριφέρονται σαν “τέλειοι ακτινοβολητές”, επομένως το χρώμα τους καθορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από τη θερμοκρασία», εξήγησε ο αστροφυσικός Μαρκ Χόλαντς, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.

«Όμως κανείς δεν είχε πραγματικά εξετάσει ποιες άλλες δυνατότητες θα μπορούσαν να υπάρχουν για τους λευκούς νάνους», πρόσθεσε.

Πώς ένα αστέρι μπορεί να γίνει πράσινο

Το μυστικό βρίσκεται στην εξαιρετικά πυκνή ατμόσφαιρα αυτών των ουράνιων σωμάτων.

Στους ψυχρότερους λευκούς νάνους, η πυκνότητα της ατμόσφαιρας μπορεί να πλησιάζει εκείνη του νερού, γεγονός που την καθιστά εκατομμύρια φορές πυκνότερη από την ατμόσφαιρα του Ήλιου.

Υπό αυτές τις συνθήκες, βαρύτερα χημικά στοιχεία, όπως ο άνθρακας, το ασβέστιο και το νάτριο, μπορούν να αναμειχθούν με το ήλιο.

Κάθε ένα από αυτά τα στοιχεία απορροφά συγκεκριμένα μήκη κύματος του φωτός, επηρεάζοντας την τελική απόχρωση του άστρου.

Έτσι, δύο λευκοί νάνοι με παρόμοια θερμοκρασία μπορεί να εμφανίζουν διαφορετικά χρώματα, ανάλογα με τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιράς τους.

Για να διαπιστώσουν πώς θα φαίνονταν αυτά τα αστέρια από κοντά, οι επιστήμονες ανέλυσαν ήδη διαθέσιμα φασματοσκοπικά δεδομένα, δηλαδή τις διαφορετικές συχνότητες φωτός που εκπέμπουν.

Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο ανθρώπινης χρωματικής όρασης, ώστε να αναπαραστήσουν τις αποχρώσεις που θα αντιλαμβανόταν ένας παρατηρητής.

«Αποδεικνύεται ότι αυτά τα απίστευτα πυκνά αστέρια μπορούν να παράγουν χρώματα που κανείς δεν περίμενε, και ορισμένα από αυτά με εξέπληξαν πραγματικά», δήλωσε ο Χόλαντς.

WD J1330+6435: Το πρώτο γνωστό πράσινο αστέρι

Η μεγαλύτερη έκπληξη προήλθε από τον λευκό νάνο WD J1330+6435.

Η ατμόσφαιρά του περιέχει ίχνη ασβεστίου, λιθίου και νατρίου, καθώς και υλικό βραχώδους προέλευσης από το πλανητικό σύστημα στο οποίο ανήκε.

Σύμφωνα με το μοντέλο των ερευνητών, το αστέρι αυτό θα φαινόταν στα ανθρώπινα μάτια σε μια ασυνήθιστη πρασινοκίτρινη απόχρωση, γνωστή ως chartreuse.

Πρόκειται για το πρώτο γνωστό παράδειγμα άστρου με τέτοιο χρώμα.

Η εξήγηση σχετίζεται κυρίως με το νάτριο που υπάρχει στην ατμόσφαιρά του.

«Τα ίχνη νατρίου στην ατμόσφαιρα αυτού του λευκού νάνου απορροφούν το πορτοκαλί τμήμα του φάσματος, αφήνοντας πίσω τους μια απόκοσμη πράσινη λάμψη», εξήγησε ο επιστήμονας.

«Φανταστείτε να στέκεστε σε έναν πλανήτη και να κοιτάζετε ψηλά ένα πράσινο αστέρι. Μοιάζει με κάτι βγαλμένο από την επιστημονική φαντασία» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ανακαλύφθηκε και το πιο ροζ αστέρι

Οι εκπλήξεις της έρευνας δεν σταμάτησαν στο πράσινο αστέρι.

Οι αστρονόμοι εντόπισαν επίσης τον WD J1011+2845, έναν λευκό νάνο που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 48 ετών φωτός από τη Γη και εμφανίζει μια έντονη ροζ απόχρωση.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρόκειται για το πιο ροζ αστέρι που έχει αναγνωριστεί μέχρι σήμερα.

Η ιδιαίτερη εμφάνισή του οφείλεται σε μια βαθιά ζώνη μεταφοράς στο εσωτερικό του, η οποία μεταφέρει άνθρακα προς την ατμόσφαιρα.

Η παρουσία του άνθρακα μεταβάλλει το φως που εκπέμπεται, δημιουργώντας ένα βαθύ σομόν χρώμα, το οποίο οι ερευνητές χαρακτηρίζουν σχεδόν εξωπραγματικό.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν επίσης ότι άλλοι λευκοί νάνοι μπορεί να εμφανίζονται με πορτοκαλί, κοκκινωπές ή γαλαζωπές αποχρώσεις.

Πόσο σπάνια είναι τα πολύχρωμα αστέρια

Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι περισσότεροι λευκοί νάνοι εξακολουθούν να εμφανίζονται λευκοί.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 151 λευκούς νάνους που βρίσκονται σε απόσταση έως 65 ετών φωτός από τη Γη.

Από αυτούς, μόλις πέντε παρουσίασαν ιδιαίτερα ασυνήθιστο χρωματισμό: δύο είχαν κίτρινη απόχρωση και τρεις ροζ.

Οι υπόλοιποι θα φαίνονταν στο ανθρώπινο μάτι με ένα ψυχρό λευκό χρώμα, παρόμοιο με το φως ενός λαμπτήρα LED.

Ο πράσινος λευκός νάνος αποτελεί ξεχωριστό εύρημα της ευρύτερης ανάλυσης και αναδεικνύει πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η πραγματική εμφάνιση ορισμένων αστρικών υπολειμμάτων.

Η ανακάλυψη προσφέρει μια νέα οπτική στην αστροφυσική, δείχνοντας ότι η θερμοκρασία δεν είναι πάντοτε ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει το χρώμα ενός άστρου.