Αν χαράξετε την ορεινή διαδρομή Παροικιά-Μαράθι-Κώστος-Πήγαδος-Λεύκες-Πρόδρομος-Μάρπησσα-Πίσω Λιβάδι, που περνά από την κορυφή του ψηλότερου βουνού της Πάρου και τα λατομεία του μαρμάρου και καταλήγει σε ένα από τα πιο τουριστικά σημεία του νησιού, θα γνωρίσετε την ενδοχώρα της Πάρου που κρατάει, ακόμη, αναλλοίωτα τα αρχιτεκτονικά αιγαιοπελαγίτικα στοιχεία, ενώ θα έχετε όμορφη θέα των ακτών και των οικισμών του νησιού.
Τα πρώτα χιλιόμετρα κινηθείτε ανατολικά, σε μία ήπια ανηφορική διαδρομή, μέσα από τα τελευταία σπίτια της Παροικιάς. Οσο ανεβαίνετε το τοπίο γίνεται θαμνώδες, με ελάχιστες καλλιέργειες. Το Μαράθι είναι ένας μικρός οικισμός, με τυπικά αιγαιοπελαγίτικα σπίτια και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αρχαία λατομεία μαρμάρου, σε κοιλώματα των βράχων, πάνω ακριβώς από το Μαράθι. Εδώ έχει διαμορφωθεί και ένα σύγχρονο μονοπάτι που χρησιμοποιείται από τους επισκέπτες για περιήγηση στα αρχαία λατομεία. Η σύγχρονη πλευρά της αρχαίας αυτής τέχνης της εξόρυξης του μαρμάρου αποκαλύπτεται στην κορυφή του βουνού όπου εξακολουθούν να λειτουργούν τα λατομεία του περίφημου παριανού μαρμάρου.
Κάντε κύκλο από το λατομείο, για να αρχίσετε την κατηφορική διαδρομή που θα σας βγάλει στη θάλασσα. Αξίζει να πιείτε έναν καφέ στην πλατεία του μικρού χωριού Κώστος, να περπατήσετε στα γραφικά του δρομάκια, να δείτε τις παλιές εκκλησίες με την αιγαιοπελαγίτικη αισθητική, τον ναό του Αγίου Παντελεήμονα που είναι προστάτης του χωριού, την Αγία Μαρίνα, την Ανάσταση, καθώς και το μνημείο του μεγάλου διδασκάλου του γένους του Οσίου Αθανασίου του Πάριου, που καταγόταν από το χωριό και έζησε τον 18ο αιώνα. Μέσα στο χωριό βρίσκεται και το σπίτι του Οσίου Αθανασίου που σώζεται ως τις μέρες μας. Λίγο έξω από τον οικισμό θα δείτε τα παλιά πλυσταριά που ανακαινίστηκαν.
Αν βρεθείτε στον Κώστο, τους καλοκαιρινούς μήνες, μη χάσετε τα πανηγύρια στις 17 Ιουλίου της Αγίας Μαρίνας και στις 27 Ιουλίου, του Αγίου Παντελεήμονος.
Καθώς προχωράτε το τοπίο αλλάζει και τα βράχια και οι θάμνοι δίνουν τη θέση τους στα αμπέλια και σε άλλες μικρές καλλιέργειες. Η θέα προς τον Βορρά και τα ανατολικά είναι απεριόριστη. Εσείς ωστόσο, συνεχίστε νότια, προς τις Λεύκες, το επόμενο σημείο ενδιαφέροντος για την εκδρομή προς τις ανατολικές ακτές. Οι Λεύκες είναι από τα μεγαλύτερα χωριά στην ενδοχώρα και το χωριό με το μεγαλύτερο υψόμετρο. Δεν υπήρξε τυχαία η πρώτη πρωτεύουσα της Πάρου. Στα δεξιά του χωριού όπως θα μπείτε από τη συγκεκριμένη διαδρομή, θα δείτε να δεσπόζει μια πλαγιά γεμάτη πεύκα, ακόμη μια απόδειξη της ποικιλότητας της βλάστησης που διαθέτει το νησί.

Ολα τα σπίτια του χωριού είναι καθαρά, ασβεστωμένα και γεμάτα λουλούδια. Αν βρεθείτε στο χωριό στα τέλη του Αυγούστου, θα διασκεδάσετε στη γιορτή του Καράβολα, ένα από τα μεγαλύτερα γλέντια του Αιγαίου, με άφθονο φαγητό. Μπορείτε να δοκιμάσετε καράβολους, δηλαδή μεγάλα σαλιγκάρια, και να πιείτε κρασί, με μουσική και χορό μέχρι πρωίας.
Περπατώντας στον Ράμνο, τον κεντρικό δρόμο του χωριού θα δείτε, εκτός από τα τουριστικά μαγαζιά, πολλά νεοκλασικά κτίρια, το σχολείο, το Σπίτι της Λογοτεχνίας και το Μουσείο Κυκλαδικής Λαογραφίας.
Σε όλο το κατέβασμα μέσα από τον κεντρικό δρόμο θα έχετε τη θέα της θάλασσας, μέσα από την ανοιχτή χαράδρα, που ξεκινά από τις Λεύκες και καταλήγει βορειοανατολικά, σε κάμπους με αγροτικές καλλιέργειες. Μπορείτε να καθίσετε για ένα ρόφημα στην κεντρική πλατεία πλάι στο μνημείο των Ηρώων. Ο Ράμνος θα σας οδηγήσει, στην άκρη του χωριού, στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας, που ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική της με το παριανό μάρμαρο που χρησιμοποιήθηκε για να χτιστεί.
Πριν αφήσετε τις Λεύκες, μπορείτε να επισκεφθείτε και τα υπόλοιπα θρησκευτικά μνημεία που βρίσκονται διάσπαρτα στο χωριό και γύρω από αυτό, όπως την εκκλησία της Παναγίας της Υπαπαντής ή «Παναγιάς στα κελιά», κατά τους Παριανούς, το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, το μοναστήρι της Αγίας Κυριακής και πολλά άλλα μικρότερα ξωκλήσια.
Για λάτρεις της πεζοπορίας, υπάρχει η Βυζαντινή Οδός, ένα μοναδικό μαρμαρόστρωτο μονοπάτι 1.000 ετών, που κινείται παράλληλα με τον αμαξωτό δρόμο και ενώνει τις Λεύκες με το χωριό Πρόδρομος. Είναι 3,5 χιλιόμετρα, εύκολο στο περπάτημα και με υπέροχη θέα προς τη θάλασσα.
Είτε με το αυτοκίνητο είτε με τα πόδια, ο Πρόδρομος θα είναι μία από τις τελευταίες στάσεις, στην εκδρομή που διασχίζει τα ορεινά χωριά του νησιού. Πρόκειται για έναν, ακόμη, γραφικό οικισμό, χτισμένο σε ύψωμα, που πήρε το όνομά του από τον Ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου που χτίστηκε στο χωριό πριν από 60 χρόνια. Κινηθείτε στα δρομάκια περνώντας από την καμάρα με το καμπαναριό, που ενώνει δύο εκκλησιές, τον Αγιο Σπυρίδωνα και τον Αγιο Νικόλαο και αποτελεί την πύλη εισόδου στο χωριό. Ο περίπατος θα είναι απολαυστικός ανάμεσα στα όμορφα σπίτια του χωριού και τα παραδοσιακά καφενεία του. Στα όρια του οικισμού και οι παραδοσιακοί ανεμόμυλοι, κάποιοι από τους οποίους έχουν ανακαινιστεί και κατοικούνται.
Φτάνοντας στον Πρόδρομο έχετε αφήσει πίσω σας το ορεινό κομμάτι της Πάρου και ατενίζετε τη θέα της πεδιάδας με τις καλλιέργειες, πάνω από όμορφες κοντινές αμμουδιές, όπως αυτή του Μώλου, του Καλόγερου και τα Τσουκαλιά.

Η Μάρπησσα είναι το επόμενο χωριό, από τα τουριστικά της Πάρου, χτισμένο σε απόσταση μόλις δύο χιλιομέτρων από τη θάλασσα και το επίνειό της, το Πίσω Λιβάδι. Ξεχωρίζει για τη γραφικότητα των παλιών αιγαιοπελαγίτικων σπιτιών, και για τη νυχτερινή ζωή που προσφέρει το καλοκαίρι, στις ταβέρνες και τα μπαράκια στο Πίσω Λιβάδι. Χτισμένη κι αυτή αμφιθεατρικά σε έναν χαμηλό λόφο, προκαλεί για βόλτα στα σοκάκια της για να δείτε από κοντά το Μουσείο Γλυπτών Περαντινού, τη μεγάλη εκκλησία της Μεταμόρφωσης, που είναι βυζαντινού ρυθμού και το μνημείο του Νικόλα Στέλλα, του παλικαριού που απαγχόνισαν οι Γερμανοί, το 1944, σε ηλικία 23 ετών.
Από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της Μάρπησσας είναι και η πλατεία με τους τέσσερις ανεμόμυλους, αφετηρία ενός, ακόμη, μονοπατιού που οδηγεί στο μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου. Το μοναστήρι είναι χτισμένο σε έναν καταπράσινο την άνοιξη λόφο που λέγεται Κέφαλος, με μοναδική θέα προς τη θάλασσα, τις κοντινές παραλίες, τα γύρω νησιά, Ηρακλειά, Νάξο, και την ενδοχώρα. Αξίζει να κάνετε τη διαδρομή έως εκεί, έστω και με το αυτοκίνητο. Ο λόφος του Κεφάλου είναι, στην πραγματικότητα, ένα παλιό σβησμένο ηφαίστειο. Στον ίδιο αυτόν λόφο, ήταν, κάποτε, χτισμένο το ενετικό κάστρο του άρχοντα της Πάρου Σομμαρίπα. Καταστράφηκε, όμως, από τις ορδές του πειρατή Μπαρμπαρόσα, μετά το 1537, όταν και το κατέλαβε.
Επιστρέφοντας προς τη Μάρπησσα, επισκεφθείτε το διπλανό χωριό, τα Μάρμαρα, που ονομάστηκε έτσι από τα κομμάτια μάρμαρου που βρέθηκαν εδώ και χρησιμοποιήθηκαν για τις κατασκευές των σπιτιών. Δείτε τον Μύλο, τα παλιά αρχοντικά του χωριού, τον ναό του Ταξιάρχη και την Κοίμηση της Θεοτόκου, με τα τρία διαφορετικής τεχνοτροπίας καμπαναριά.
Επίνειο της Μάρπησσας είναι το τραγουδισμένο Πίσω Λιβάδι, που αποτελεί και τον τελικό προορισμό της εκδρομής. Εκεί θα φτάσετε διανύοντας τα τελευταία δύο χιλιόμετρα από τη Μάρπησσα, περνώντας μέσα από δύο, ακόμη, μικρά πευκοδάση. Εδώ κι εκεί θα σας συντροφεύουν οι φραγκοσυκιές και μπροστά σας ο οικισμός με το μικρό λιμάνι, αφετηρία για μικρά πλοία που κάνουν δρομολόγια για τα κοντινά νησιά.

Επιλογές για φαγητό και ποτό
Faragas Beach Bar: Το Faragas Beach Bar & Restaurant βρίσκεται στην ομώνυμη παραλία Φάραγγας, στη νότια Πάρο, κοντά στην Αλυκή. Πρόκειται για έναν από τους πιο κομψούς beach club προορισμούς του νησιού, συνδυάζοντας οργανωμένη παραλία, cocktail bar και εστιατόριο υψηλής γαστρονομίας. Τα τελευταία χρόνια η γαστρονομική του ταυτότητα έχει ενισχυθεί μέσα από τη συνεργασία με το διάσημο Barbarossa Restaurant της Νάουσας, δίνοντας έμφαση στη δημιουργική μεσογειακή κουζίνα και τα φρέσκα θαλασσινά του Αιγαίου.
Η τοποθεσία του αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά του: μία προστατευμένη αμμουδιά με γαλαζοπράσινα νερά, ιδανική για όσους αναζητούν μια πιο ήρεμη και πολυτελή εμπειρία σε σχέση με τα πιο πολυσύχναστα beach clubs της Πάρου. Σας προτείνουμε: Carpaccio τσιπούρας, sashimi τόνου, σαλάτα με τοπικά προϊόντα Πάρου, κριθαρότο καραβίδας ή λιγκουίνι με vongole. Ενα signature cocktail την ώρα του ηλιοβασιλέματος.
Το Faragas απευθύνεται κυρίως σε όσους αναζητούν μια πιο premium beach dining εμπειρία στην Πάρο, με έμφαση στα θαλασσινά, τα cocktails και το ατμοσφαιρικό περιβάλλον δίπλα στο κύμα.
(τηλ. +30 697 2243148 https://www.faragas-beach.gr/)
Markakis Restaurant: Βρίσκεται στο γραφικό λιμανάκι του Πίσω Λιβαδιού στην ανατολική Πάρο και αποτελεί μία από τις πιο γνωστές επιλογές για φρέσκο ψάρι και παραδοσιακή κυκλαδίτικη κουζίνα. Η τοποθεσία του ακριβώς δίπλα στη θάλασσα προσφέρει εξαιρετική θέα στο λιμανάκι και το Αιγαίο, δημιουργώντας ιδανικό σκηνικό τόσο για μεσημεριανό όσο και για ρομαντικό δείπνο. Το εστιατόριο λειτουργεί καθημερινά και διαθέτει μεγάλους εξωτερικούς χώρους με τραπέζια πάνω στο λιμάνι. Δοκιμάστε κολοκυθάκια τηγανητά με ντιπ γιαουρτιού και δυόσμου, τυρομπαλάκια με μαρμελάδα ντομάτας, φάβα με κρίταμο και καραμελωμένα ντοματίνια, ποικιλία θαλασσινών με κυκλαδίτικες επιρροές. Παρότι η έμφαση δίνεται στο ψάρι και τα θαλασσινά, προσφέρονται και επιλεγμένα πιάτα κρέατος για όσους προτιμούν πιο παραδοσιακές ελληνικές γεύσεις.
Εστιατόριο Μαρκάκης: Πίσω Λιβάδι, Πάρος, τηλ. +30 2284042177 markakisrestaurant@gmail.com https://markakisrestaurant.gr/
Το Μουράγιο: Το Μουράγιο, στην Αλυκή, είναι μία από τις πιο γνωστές ψαροταβέρνες της νότιας Πάρου και λειτουργεί εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια δίπλα στο κύμα. Η οικογενειακή επιχείρηση βρίσκεται σε προνομιακή θέση πάνω στην παραλία της Αλυκής, με τραπέζια που σχεδόν ακουμπούν στη θάλασσα και θέα στα αλιευτικά σκάφη του γραφικού λιμανιού. Η φιλοσοφία του εστιατορίου βασίζεται στα φρέσκα ψάρια, στα θαλασσινά ημέρας και τις κυκλαδίτικες γεύσεις.
Η ατμόσφαιρα παραμένει νησιώτικη, με χαλαρό χαρακτήρα και έμφαση στην ποιότητα της πρώτης ύλης. Το εστιατόριο είναι ιδιαίτερα δημοφιλές για τα ψάρια ημέρας, τα οστρακοειδή, τα θαλασσινά ζυμαρικά και τους παραδοσιακούς μεζέδες που συνοδεύουν ούζο ή παριανή σούμα. Ξεχωρίζουν: το λιαστό σκουμπρί στη σχάρα, το ριζότο θαλασσινών, ο μαριναρισμένος γαύρος και οι μεζέδες για ούζο.
Το Μουράγιο: Αλυκή, Πάρος, τηλ: 2284091165 και 6944447260


