Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας: Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης

Οι πρώτες πληροφορίες για την ιστορία της προέρχονται από τον βίο της Οσίας Θεοδώρας (εορτάζει στις 5 Απριλίου, 3 Αυγούστου η Μετακομιδή των λειψάνων της οσίας). Οταν η Οσία κατέφυγε εκεί σε ηλικία 25 ετών για να μονάσει (το έτος 837), η Μονή ήταν αφιερωμένη στο όνομα του Αγίου Πρωτομάρτυρος Στεφάνου (εορτάζει στις 27 Δεκεμβρίου). Το Καθολικό της Μονής πιθανόν είχε παρόμοια αρχιτεκτονική μορφή μ’ αυτήν της Αγίας Σοφίας, φυσικά σε μικρότερες διαστάσεις.

Μετά τη μετακομιδή του λειψάνου της Οσίας Θεοδώρας, τον Αύγουστο του 893, η Μονή μετονομάσθηκε σε Μονή Αγίας Θεοδώρας. Εξ αρχής λειτουργούσε με το κοινοβιακό σύστημα. Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς και για ποιους λόγους η Μονή έπαυσε να λειτουργεί μ’ αυτήν την ιδιότητα και λειτουργούσε πλέον ως ενοριακός ναός. Είναι μόνο γνωστό ότι αυτό συνέβη τον 18ο αιώνα.

Στην Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας μόνασαν η αδελφή του Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Αγίου Νείλου Καβάσιλα του Θαυματουργού και η μητέρα του Αγίου Νικολάου του Καβάσιλα του Χαμαετού και Θαυματουργού (εορτάζει στις 20 Ιουνίου).

Το 1430 με την άλωση της Θεσσαλονίκης, οι Τούρκοι κατατεμάχισαν το λείψανο της Οσίας. Ωστόσο η Μονή δεν δημεύθηκε ούτε μετατράπηκε σε τζαμί. Μάλιστα κατ’ αυτήν την περίοδο ήταν μία από τις τρεις μονές που λειτουργούσαν στη Θεσσαλονίκη μετά την άλωσή της και αριθμούσε διακόσιες μοναχές. Η Μονή ονομαζόταν τουρκικά Kizlar Manastir (Μοναστήρι των Κοριτσιών) και βρισκόταν σε μία από τις δώδεκα χριστιανικές συνοικίες της πόλης.

Το καθολικό της Μονής επλήγη καίρια κατά τις δύο πυρκαγιές του 1890 και του 1917. Η πυρκαγιά του 1917 κατέστρεψε ολοκληρωτικά το καθολικό της. Το μόνο κτίσμα που διασώθηκε ήταν το κωδωνοστάσιο, το οποίο κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα.

Ο νέος ναός κτίστηκε πλησίον του κατεστραμμένου καθολικού το 1935 και το 1957 ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Α΄ (Παπαγεωργίου) ανήγειρε τη δυτική πτέρυγα της Μονής, όπου λειτούργησαν διαδοχικά Φοιτητικό Οικοτροφείο και Εκκλησιαστική Σχολή. Από το 1974 λειτουργεί ως ανδρώα μονή, ενώ το 1989, με πρωτοβουλία του μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος Β΄ (Χρυσοφάκη) ιδρύθηκε στον χώρο της Μονής το Κέντρο Αγιολογικών Μελετών της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης.

Η Μονή συντηρεί με δικούς της πόρους το Οικοτροφείο του Αγίου Αντωνίου και προβαίνει σε εκδόσεις βιβλίων. Τέλος, υπό την κηδεμονία της έχει πέντε μετόχια στον χώρο της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης:

1. Τον Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου (εορτάζει στις 17 Ιανουαρίου)

2. Το Ιερό Παρεκκλήσιο Αγίου Νικολάου του Τρανού (εορτάζει στις 6 Δεκεμβρίου)

3. Τον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος του Ιαματικού (εορτάζει στις 27 Ιουλίου)

4. Το Ιερό Παρεκκλήσιο Παναγίας Ελεούσης (εορτάζει στις 21 Ιουνίου)

5. Τον Ιερό Ναό Οσίου Δαυίδ του εν Θεσσαλονίκη (Μονή Λατόμου) (εορτάζει στις 26 Ιουνίου).

Extra Info

• Πώς θα μεταβείτε
  Ερμού 34, Θεσσαλονίκη, 54623. Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, μπορείτε να μεταβείτε ακόμη και με τα πόδια. Από την Πλατεία Αριστοτέλους ή την οδό Τσιμισκή κατευθύνεστε προς την Ερμού.
• Επικοινωνία
  Τηλ.: 2310220020
  agiatheodora.gr
• Ωράριο εισόδου στη Μονή
  Καθημερινά 7:00 π.μ.-8:00 μ.μ.
• Πότε γιορτάζει
  Η Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης τιμάται κατεξοχήν στις 3 Αυγούστου (ημέρα ανακομιδής και μετάθεσης του ιερού λειψάνου), ενώ η αρχική ημερομηνία κοίμησής Της είναι η 29η Αυγούστου. Η Οσία τιμάται επίσης και στις 5 Απριλίου.