Φρακτό Δράμας: Ταξίδι στο μοναδικό παρθένο δάσος της Ελλάδας

Πυκνά δάση, χαράδρες, ορεινά ρέματα και καταρράκτες συνθέτουν το Φρακτό, στο βορειοανατολικό άκρο του νομού Δράμας, μέσα στην οροσειρά της Ροδόπης. Ένας τόπος μακριά από τις συνηθισμένες τουριστικές διαδρομές, που αυτή την εποχή αποκτά χάλκινες, κόκκινες και χρυσαφένιες αποχρώσεις. Στην καρδιά του βρίσκεται το Παρθένο Δάσος Φρακτού. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, πρόκειται για το μοναδικό παρθένο δάσος της Ελλάδας και ένα από τα σημαντικότερα της Ευρώπης.

Πηγή/commons.wikimedia.org

Ένα δάσος με δικούς του κανόνες

Αυτό που κάνει το Φρακτό ξεχωριστό δεν είναι μόνο η εικόνα του. Στο Παρθένο Δάσος η ανθρώπινη δραστηριότητα υπήρξε εξαιρετικά περιορισμένη, επιτρέποντας στο οικοσύστημα να εξελίσσεται σε μεγάλο βαθμό με φυσικό τρόπο. Εδώ τα γερασμένα δέντρα δεν απομακρύνονται όταν πέσουν. Παραμένουν στο έδαφος, αποσυντίθενται και επιστρέφουν στο δάσος όσα πήραν από αυτό. Δίπλα τους γεννιούνται καινούργια δέντρα και ο φυσικός κύκλος συνεχίζεται. Οξιές, μαύρη πεύκη, σημύδες και ερυθρελάτες σχηματίζουν ένα πυκνό μωσαϊκό βλάστησης. Όπως επισημαίνει το Visit Greece, η ερυθρελάτη συναντάται στην Ελλάδα μόνο στην περιοχή της Ροδόπης. Το τοπίο συμπληρώνουν σπάνια φυτά, ενώ στην ευρύτερη περιοχή βρίσκουν καταφύγιο μεγάλα θηλαστικά όπως η καφέ αρκούδα, ο λύκος και το ζαρκάδι, καθώς και πολλά είδη πουλιών.

Πηγή/commons.wikimedia.org

Η εποχή που το Φρακτό αλλάζει χρώμα

Το φθινόπωρο ίσως είναι η εποχή που αποκαλύπτει καλύτερα τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της περιοχής. Οι οξιές αλλάζουν χρώμα, τα φυλλοβόλα ξεχωρίζουν ανάμεσα στα σκούρα κωνοφόρα και τα πεσμένα φύλλα καλύπτουν τα μονοπάτια. Όταν εμφανίζεται η ομίχλη στις κορυφές της Ροδόπης, το σκηνικό απέχει πολύ από τη γνώριμη εικόνα του ελληνικού τοπίου. Όσο ανεβαίνει κανείς από το Παρανέστι προς τα βόρεια, αλλάζει σταδιακά και η βλάστηση. Από τα χαμηλότερα δρυοδάση περνά στα δάση μαύρης πεύκης και στη συνέχεια στα ψυχρότερα δάση της ορεινής Ροδόπης. Είναι ένα ταξίδι λίγων δεκάδων χιλιομέτρων που μοιάζει να μεταφέρει τον επισκέπτη πολύ βορειότερα στον ευρωπαϊκό χάρτη.

Οι καταρράκτες μέσα στο δάσος

Το νερό είναι παντού στο Φρακτό και μία από τις ωραιότερες διαδρομές είναι εκείνη προς τους καταρράκτες του Αχλαδορέματος. Σύμφωνα με τις επίσημες τουριστικές πληροφορίες της Δράμας, η πεζοπορική διαδρομή ξεκινά από το δασικό εργοτάξιο και κινείται μέσα σε πυκνή βλάστηση. Στη διαδρομή συναντώνται τρεις βασικοί καταρράκτες. Ο πρώτος έχει ύψος περίπου επτά μέτρων, ο δεύτερος περίπου 13 μέτρων, ενώ ο μεγαλύτερος φτάνει περίπου τα 70 μέτρα. Υπάρχουν ακόμη δύο εποχιακοί καταρράκτες, οι οποίοι εμφανίζονται όταν οι ποσότητες νερού είναι μεγαλύτερες. Ο πρώτος καταρράκτης βρίσκεται σχετικά κοντά στην αρχή του μονοπατιού. Από εκεί η διαδρομή συνεχίζει ανάμεσα στις οξιές, ενώ όσο προχωρά κανείς το τοπίο γίνεται πιο άγριο και η πεζοπορία πιο απαιτητική.

Πηγή/commons.wikimedia.org

Ένα εγκαταλειμμένο χωριό μέσα στη Ροδόπη

Κρυμμένο στην ίδια περιοχή βρίσκεται και το Αχλαδοχώρι. Σήμερα έχουν απομείνει τα ερείπια του παλιού οικισμού, μέσα σε ένα τοπίο που η φύση καταλαμβάνει σταδιακά ξανά. Η παρουσία του προσθέτει μια διαφορετική διάσταση στην περιήγηση. Ανάμεσα στα δέντρα και στα νερά εμφανίζονται τα ίχνη μιας ανθρώπινης κοινότητας που κάποτε ζούσε σε αυτή την απομονωμένη γωνιά της Ροδόπης.

Από το Παρανέστι προς το Φρακτό

Βασική αφετηρία για την εξερεύνηση της περιοχής είναι το Παρανέστι Δράμας. Από εκεί ο δρόμος κινείται προς τα βόρεια, ακολουθώντας για μεγάλο τμήμα του το Αρκουδόρεμα και περνώντας από το τοπίο της τεχνητής λίμνης της Πλατανόβρυσης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του δήμου Παρανεστίου και του τουριστικού οδηγού της Δράμας, μετά τα Θερμιά αρχίζει χωμάτινο τμήμα της διαδρομής. Αυτό είναι και το σημείο όπου χρειάζεται προσοχή στον σχεδιασμό της εκδρομής. Η πρόσβαση δεν θυμίζει μια απλή βόλτα σε οργανωμένο ορεινό θέρετρο. Οι αποστάσεις είναι μεγάλες, τμήματα του οδικού δικτύου είναι χωμάτινα και οι καιρικές συνθήκες μπορούν να αλλάξουν γρήγορα. Πριν από την αναχώρηση είναι επομένως απαραίτητος ο έλεγχος της κατάστασης του δρόμου και των καιρικών συνθηκών.

Ένα διαφορετικό φθινοπωρινό ταξίδι

Το Φρακτό είναι ένας προορισμός για όσους θέλουν να βρεθούν πραγματικά κοντά στη φύση, μακριά από τα πολυσύχναστα ορεινά θέρετρα. Το φθινόπωρο, οι οξιές αλλάζουν χρώμα, τα μονοπάτια γεμίζουν πεσμένα φύλλα και οι καταρράκτες συμπληρώνουν ένα από τα πιο όμορφα τοπία της Ροδόπης. Ένα ταξίδι σε μια λιγότερο γνωστή πλευρά της Δράμας, που αξίζει να ανακαλύψει κανείς αυτή την εποχή.