Ασπίδα» στα δικαιώματα των ταξιδιωτών απέναντι στους tour operator

Τα οργανωμένα ταξίδια που αποτελούν δημοφιλή επιλογή για τους τουρίστες μπορούν να αγοράζονται διαδικτυακά ή και εκτός Διαδικτύου και να προσφέρονται από ταξιδιωτικά πρακτορεία, ταξιδιωτικά γραφεία, μεταφορείς και άλλους παράγοντες. Το εύρος των προϊόντων και των παραγόντων (τόσο διοργανωτών όσο και παρόχων υπηρεσιών) που υπεισέρχονται σε ένα οργανωμένο ταξίδι καθιστά περίπλοκη την ανάκτηση των πληρωμών που έχουν καταβάλει οι ταξιδιώτες όταν, για παράδειγμα, το πακέτο, ή μέρος αυτού, ακυρώνεται σε περίπτωση απρόβλεπτων καταστάσεων, όπως επιδημία, πόλεμος ή φυσική καταστροφή.

Η πτώχευση μεγάλων εταιριών οργανωμένων ταξιδιών όπως η Thomas Cook το 2019 και η κρίση της COVID-19 κατέστησαν σαφές ότι πρέπει να ενισχυθεί η προστασία των ταξιδιωτών σε περίπτωση σοβαρών απρόβλεπτων γεγονότων.

Τον Οκτώβριο του 2023 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας του 2015 για τα οργανωμένα ταξίδια, η οποία αποτέλεσε και τη βάση της πολιτικής συμφωνίας στο Συμβούλιο της Ε.Ε. Η υπό έγκριση νέα κοινοτική οδηγία εισάγει υποχρεώσεις ενημέρωσης με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται οι ταξιδιωτικές εταιρίες. Επεκτείνει επίσης το δικαίωμα των ταξιδιωτών να ακυρώνουν πακέτα χωρίς να καταβάλλουν χρεώσεις καταγγελίας, καθορίζει τους κανόνες σχετικά με τη χρήση κουπονιών ως εναλλακτική στην επιστροφή χρημάτων και ενισχύει την προστασία των ταξιδιωτών σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή ταξιδιού.

Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, προβλέπει και τα ακόλουθα:

– Οι διοργανωτές οργανωμένων ταξιδιών δικαιούνται επιστροφή χρημάτων από τους παρόχους υπηρεσιών (αεροπορικές εταιρίες, ξενοδοχεία, εταιρίες μεταφοράς κ.λπ.) εντός επτά ημερών από την ακύρωση. Αυτό τους δίνει τη δυνατότητα να επιστρέφουν τα χρήματα στους πελάτες τους εντός δύο εβδομάδων, όπως ορίζει η οδηγία του 2015.

– Οι προκαταβολές των ταξιδιωτών δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 25% της τιμής του πακέτου, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι για μια τέτοια υπέρβαση (π.χ. όταν ο διοργανωτής του πακέτου πρέπει να προπληρώσει στην αεροπορική εταιρία το πλήρες αντίτιμο του εισιτηρίου της πτήσης). Οι διοργανωτές δεν μπορούν να ζητούν εξόφληση νωρίτερα από 28 ημέρες πριν από την έναρξη του οργανωμένου ταξιδιού.

– Σε περίπτωση ακύρωσης οι εταιρίες μπορούν να προσφέρουν κουπόνι στους ταξιδιώτες. Οι ταξιδιώτες θα πρέπει να λαμβάνουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τα πλεονεκτήματα του κουπονιού πριν το αποδεχθούν και θα διατηρούν το δικαίωμα να επιμένουν στην επιστροφή χρημάτων.

– Τα κουπόνια εξαργυρώνονται αυτομάτως και καλύπτονται από προστασία κατά της αφερεγγυότητας.

Η πολιτική συμφωνία ενισχύει την προστασία των ταξιδιωτών, σε περίπτωση που κληθούν να συνάψουν πρόσθετη σύμβαση για διαφορετικό τύπο ταξιδιωτικής υπηρεσίας (π.χ. ενοικίαση αυτοκινήτου ή μεταφορά) όταν αγοράζουν αυτή την υπηρεσία διαδικτυακά. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο έμπορος υποχρεούται να ενημερώνει τον ταξιδιώτη με σαφή και ευδιάκριτη ειδοποίηση πριν από τη σύναψη της νέας σύμβασης, ότι η δεύτερη κράτηση συνιστά (ή δεν συνιστά) πακέτο.

Ενισχύονται επίσης τα δικαιώματα των ταξιδιωτών, σε περίπτωση που αποφασίσουν να ακυρώσουν το πακέτο λόγω έκτακτων και αναπόφευκτων περιστάσεων, είτε στον τόπο αναχώρησης είτε στον τόπο προορισμού. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι ταξιδιώτες θα πρέπει να μπορούν να ακυρώνουν το πακέτο χωρίς να καταβάλουν χρέωση καταγγελίας.

Επιστροφές χρημάτων μετά από «κανόνια» εταιριών

Παράλληλα, τα κράτη-μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι, εάν ένας έμπορος καταστεί αφερέγγυος, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να ενημερώνονται ότι οι επιστροφές χρημάτων θα πραγματοποιούνται το αργότερο εννέα μήνες μετά την κήρυξη της αφερεγγυότητας του διοργανωτή. Τα κράτη-μέλη μπορούν να επιλέξουν η περίοδος αυτή να είναι ακόμη πιο σύντομη. Η οδηγία θα καλύπτει επίσης τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τους διοργανωτές που συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την προστασία κατά της αφερεγγυότητας.

Αναφορικά με τα επόμενα βήματα, το Συμβούλιο με βάση την κοινή του θέση (πολιτική συμφωνία) θα ξεκινήσει τώρα διαπραγματεύσεις με την Ευρωβουλή για την οριστικοποίηση της νέας νομοθεσίας.