Παγκόσμιο Κύπελλο 2026: Γιατί η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη θα δει το Μουντιάλ από τον καναπέ

Για το Πεκίνο, η πρόκριση και η διάκριση στην κορυφαία ποδοσφαιρική γιορτή, το Μουντιάλ, δεν ήταν ένας απλός αθλητικός στόχος, αλλά μια ξεκάθαρη εθνική αποστολή. Το Παγκόσμιο Κύπελλο βρισκόταν στον πυρήνα των περίφημων «τριών ευχών» που είχε διατυπώσει ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ για το άθλημα: να καταφέρει η Κίνα να προκριθεί ξανά, να φιλοξενήσει τη διοργάνωση και, τελικά, να την κατακτήσει.

Το όνειρο αυτό, ωστόσο, εξελίχθηκε σε έναν αγωνιστικό εφιάλτη. Το μεγαλειώδες κυβερνητικό πλάνο του 2016, το οποίο στόχευε στην παγκόσμια ποδοσφαιρική κυριαρχία μέχρι τα μέσα του αιώνα μέσω της μαζικής οικοδόμησης γηπέδων, απέτυχε παταγωδώς να παράξει μια ανταγωνιστική εθνική ομάδα.

Παρά την ιστορική επέκταση του Παγκοσμίου Κυπέλλου από 32 σε 48 ομάδες –μια αλλαγή που θεωρητικά άνοιγε διάπλατα τον δρόμο για τις ασιατικές χώρες– οι ελπίδες της Κίνας εξανεμίστηκαν πρόωρα μετά από μια ταπεινωτική ήττα με 1-0 από την Ινδονησία.

Έτσι, το μακρινό ντεμπούτο του 2002, το οποίο είχε ολοκληρωθεί με τρεις ήττες στη φάση των ομίλων χωρίς καν τη χαρά ενός γκολ, παραμένει μέχρι και σήμερα η μοναδική παρουσία της χώρας σε Παγκόσμιο Κύπελλο στην ιστορία.

Η αποτυχία αυτή απέδειξε ότι η πρόκριση σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο δεν «αγοράζεται». Η προσπάθεια της Κίνας να δημιουργήσει μια τεχνητή ποδοσφαιρική ελίτ, ξοδεύοντας πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια για να φέρει ξένους αστέρες στο εγχώριο πρωτάθλημα, κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος όταν έσκασε η οικονομική φούσκα των εταιρειών ακινήτων που χρηματοδοτούσαν τους συλλόγους, σύμφωνα με το CNN Sports.

Το κινεζικό αθλητικό σύστημα, το οποίο διακρίνεται για την παραγωγή ολυμπιονικών σε ατομικά αθλήματα, αποδείχθηκε εντελώς δυσκίνητο για τις απαιτήσεις του ποδοσφαίρου, όπου η δημιουργία μιας εθνικής ομάδας 22 παικτών ικανών να ανταγωνιστούν τους καλύτερους του κόσμου απαιτεί βαθιά κουλτούρα βάσης και χρόνο – στοιχεία που η Κίνα προσπάθησε να παρακάμψει.

Παρά τα γήπεδα που υποσχέθηκε να χτίσει το Πεκίνο –και τα έχτισε– ίσως απλώς να μην υπάρχει μια ποδοσφαιρική παράδοση για να τα γεμίσει. Λίγοι το γνωρίζουν αυτό καλύτερα από τον Ρόουαν Σίμονς, έναν Βρετανό που μετακόμισε στην Κίνα για να σπουδάσει τη γλώσσα της τη δεκαετία του 1980 και αργότερα εξελίχθηκε σε εξέχοντα σχολιαστή.

«Ανακάλυψα ότι η Κίνα δεν είχε ποδοσφαιρικούς συλλόγους εκείνη την εποχή. Τα πάντα οργανώνονταν από την κυβέρνηση», λέει ο Σίμονς στο CNN Sports σχετικά με την αναζήτησή του για μια ομάδα να ενταχθεί τότε. «Το βρήκα αρκετά περίεργο. Το ποδόσφαιρο είναι κουλτούρα. Οργανώνεται σε επίπεδο βάσης μέσω συλλόγων, οι οποίοι στην πραγματικότητα είναι κοινωνικές λέσχες».

Στη Βρετανία, τονίζει, οι ερασιτεχνικοί σύλλογοι βασίζονται σε εθελοντές –που συντηρούν τα γήπεδα, λειτουργούν τα μπαρ, ακόμη και οδηγούν τα λεωφορεία– με «τις αξίες της κοινότητας ενσωματωμένες στο ποδόσφαιρο από την ίδια την αφετηρία». Η Κίνα θα έχει ελπίδες στο Παγκόσμιο Κύπελλο, υποστηρίζει, μόνο εάν χτίσει το παιχνίδι από τη βάση προς τα πάνω.

Η λογική είναι απλή: Όσο περισσότεροι άνθρωποι παίζουν, τόσο περισσότεροι μη επαγγελματικοί σύλλογοι υπάρχουν, και τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες εντοπισμού και καλλιέργειας εγχώριων ταλέντων. Πολλοί Κινέζοι οπαδοί, λέει, παρακολουθούν ευρωπαϊκούς κολοσσούς όπως η Λίβερπουλ και η Άρσεναλ χωρίς να συνειδητοποιούν ότι αυτοί οι σύλλογοι ξεκίνησαν επίσης ως ερασιτεχνικές ομάδες πριν από περισσότερο από έναν αιώνα.

Έχοντας αυτό κατά νου, ο Σίμονς ίδρυσε τον δεύτερο εγγεγραμμένο ποδοσφαιρικό σύλλογο ξένων συμφερόντων στην Κίνα το 2001, επτά χρόνια αφότου η χώρα ξεκίνησε το πρώτο της επαγγελματικό πρωτάθλημα από το μηδέν.

Σήμερα, η Κίνα έχει περίπου 980.000 εγγεγραμμένους παίκτες και 40.000 ομάδες σε επίπεδο βάσης. Η Αγγλία, με πληθυσμό περίπου το 4,2% του ασιατικού έθνους, έχει περισσότερους εγγεγραμμένους παίκτες και τριπλάσιες ομάδες. Μια επίσημη έκθεση τον περασμένο Δεκέμβριο διαπίστωσε ότι το ποδόσφαιρο δεν ήταν μεταξύ των έξι πιο δημοφιλών αθλημάτων στην Κίνα, μένοντας πίσω από δραστηριότητες όπως το μπάντμιντον και η ποδηλασία.

Αλλού, υπάρχουν ελπιδοφόρα σημάδια: Η Κίνα προκρίθηκε στον τελικό του Κυπέλλου Εθνών Ασίας AFC U-23 για πρώτη φορά τον περασμένο Ιανουάριο, χάνοντας μόνο από την περιφερειακή δύναμη Ιαπωνία, ενώ οι εγγεγραμμένοι ερασιτέχνες παίκτες σχεδόν διπλασιάστηκαν τον τελευταίο χρόνο. Περισσότερα γήπεδα στις κοινότητες δίνουν σε μια νέα γενιά μια γεύση από το «όμορφο παιχνίδι».

Παράλληλα, μια διαφορετική, εγχώρια Μουντιαλική ατμόσφαιρα γεννιέται στις κινεζικές επαρχίες. Το viral ερασιτεχνικό πρωτάθλημα Suchao, όπου απλοί εργαζόμενοι και φοιτητές παίζουν μπροστά σε 62.000 θεατές, έχει αναζωπυρώσει το χαμένο πάθος των φιλάθλων για το άθλημα.

Αυτή η στροφή προς το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο και η σταδιακή εμπλοκή των γονέων που αρχίζουν να στηρίζουν τα παιδιά τους στις προπονήσεις, δημιουργεί για πρώτη φορά μια αυθεντική δεξαμενή ταλέντων από τη βάση. Ήδη, οι πρώτοι έφηβοι από αυτά τα ερασιτεχνικά γήπεδα καλούνται στις μικρές εθνικές ομάδες, αφήνοντας μια χαραμάδα ελπίδας ότι το μέλλον της Κίνας στο Παγκόσμιο Κύπελλο ίσως δεν θα εξαρτάται πλέον από πολιτικά διατάγματα, αλλά από τους ίδιους τους πολίτες της.