«Κύριε καπετὰν Θεόδωρε Κολοκοτρώνη! ἀκριβῶς σὲ χαιρετῶ καὶ σὲ ἀσπάζομαι! Ὁ ἔνθερμος ζῆλος ὁποῦ ἔχεις διὰ νὰ δουλεύσῃς τὴν Πατρίδα…».
Με αυτά τα λόγια ο Αλέξανδρος Υψηλάντης απευθύνεται με επιστολή του στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, η οποία αποτυπώνει με ενάργεια το κλίμα των ημερών πριν από την έκρηξη της Επανάστασης. Η συγκεκριμένη επιστολή, μαζί με πλήθος άλλων τεκμηρίων, παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της έναρξης λειτουργίας του «Αρχειακού Τόπου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη», ενός δυναμικού ψηφιακού αποθετηρίου που φιλοδοξεί να φωτίσει τη ζωή και τη δράση του εμβληματικού οπλαρχηγού και το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της Ελληνικής Επανάστασης.
Ο Αρχειακός Τόπος συγκεντρώνει 1.166 έγγραφα και 20 αντικείμενα, συνθέτοντας ένα πολύτιμο σώμα πρωτογενών πηγών που διασταυρώνονται με σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις. Στόχος του είναι η ενίσχυση της έρευνας, της εκπαίδευσης και της δημόσιας ιστορίας, μέσα από ένα ανοικτό και προσβάσιμο περιβάλλον. Το έργο αναπτύχθηκε από το Κοινωφελές Ιδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος-ΒΙΟΧΑΛΚΟ και το Κοινωφελές Ιδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Εργου και την διαχείρισή του θα αναλάβει η ΑΜΚΕ με την επωνυμία «Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη». Η επιστημονική τεκμηρίωση και η ανάπτυξη των δράσεων του Αρχειακού Τόπου υλοποιούνται σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
Ιδιαίτερη θέση στη συλλογή κατέχουν οι επιστολές της Φιλικής Εταιρείας, όπως εκείνη της «Υπερτάτης Αρχής», που καλεί τον Κολοκοτρώνη να προετοιμάσει τους οπλαρχηγούς: «Δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν νὰ παρέλθη αὐτὸς ὁ χρυσοῦς καιρός… νὰ ἑτοιμασθῶσιν ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ». Τα έγγραφα αυτά αναδεικνύουν τον συντονισμό, την αγωνία αλλά και το όραμα των πρωτεργατών της Επανάστασης, ενώ αποτυπώνουν τον κομβικό ρόλο του Κολοκοτρώνη στην προετοιμασία του Αγώνα. Στην ίδια κατεύθυνση, επιστολή του Υψηλάντη μετά την άφιξη του Κολοκοτρώνη στη Μάνη υπογραμμίζει τη σημασία της ενότητας: «Πρῶτον, ἀγάπη, ὁμόνοια, ἀδελφότης, ἕνωσις καὶ σύμπνοια νὰ θεωρῆται ὡς μόνον ἀσφαλὲς θεμέλιον». Παράλληλα, η έκθεση φωτίζει και μεταγενέστερες στιγμές του Αγώνα, όπως ο προβιβασμός του Πάνου Κολοκοτρώνη σε χιλίαρχο από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822.
Ηπειρώτικη πιστόλα επίχρυση καλαρρύτικη με σοβάτ (1800-1825) – Πηγή: Αρχειακός Τόπος Θεόδωρου Κολοκοτρώνη
Ο προβιβασμός του Πάνου Κολοκοτρώνη σε χιλίαρχο από την Πελοποννησιακή Γερουσία
Η επιστολή του Υψηλάντη προς τον Θόδωρο Κολοκοτρώνη με την οποία τον εκθειάζει για τον ζήλο που επιδεικνύει προς την πατρίδα
