Ενας νέος αρχαιολογικός χώρος «γεννιέται» στη Ρόδο. Το υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί στρατηγικό σχεδιασμό για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου των Αρχαίων Νεωρίων και των μεσαιωνικών Κήπων του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, γνωστό ως «Περβόλα» με την ένταξη Υπαίθριας Γλυπτοθήκης.
Πρόκειται για ένα σημαντικό έργο ανάδειξης των υφιστάμενων αρχαιολογικών καταλοίπων στον αρχαιολογικό χώρο των Αρχαίων Νεωρίων, του Ρωμαϊκού Τετραπύλου και των Κήπων του Κυβερνήτη, μέσω εκατοντάδων εκθεμάτων, που συνδέονται με την αρχική λειτουργία των μνημείων, τα οποία με τη σειρά τους εκπροσωπούν σημαντικές περιόδους της αρχαίας πόλης, από τα ελληνιστικά και τα ρωμαϊκά χρόνια έως την εποχή της Ιπποτοκρατίας.
Στο πρώτο επίπεδο οι μνημειακοί χώροι των Αρχαίων Νεωρίων και των Κήπων του Καστέλλου.
Συγκεκριμένα, ευρήματα στο άνω τμήμα της Μεσαιωνικής Πόλης, τα οποία προέρχονται από σωστικές ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων των τελευταίων 80 χρόνων στην πόλη της Ρόδου και στην ύπαιθρο του νησιού, τακτοποιούνται, οργανώνονται σε σύνολα και συνδέονται με τα αρχαία κατάλοιπα των νεωρίων και με τους Κήπους του Κυβερνήτη, προσφέροντας, ένα νέο αρχαιολογικό περίπατο έκτασης 18 στρεμμάτων, μια σαφή εικόνα της ιστορίας της Ρόδου από την αρχαιότητα έως σήμερα.
Σχέδιο του χώρου ανάδειξης των Κήπων του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου.
«Ο νέος ενιαίος αρχαιολογικός χώρος λειτουργεί ως διαχρονικός ιστορικός φορέας της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου, μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, σχετικά με το έργο της Υπαίθριας Γλυπτοθήκης, συνολικού προϋπολογισμού 4.500.000 ευρώ, που χρηματοδοτείται από το ΥΠΠΟ με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Οπως εξήγησε η υπουργός, το έργο «τεκμηριώνει την ιστορία της Ρόδου στη μεγάλη διαχρονία, καθώς συνιστούσε νευραλγικό σημείο της αρχαίας πόλης, ενώ ήταν οργανικά συνδεδεμένος με το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου και εν χρήσει την περίοδο της Ιταλοκρατίας». Οι παρεμβάσεις που υλοποιεί το υπουργείο Πολιτισμού, διά της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου δημιουργούν μια έκθεση που αναπτύσσεται κλιμακωτά σε τρία διαμορφωμένα επίπεδα ξεκινώντας από τη χαμηλότερη στάθμη, από το επίπεδο των Αρχαίων Νεωρίων και καταλήγοντας στην υψηλότερη στάθμη, στους Κήπους του Κυβερνήτη.
Απεικόνιση της διαμόρφωσης και ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου Αρχαίων Νεωρίων και Ρωμαϊκού Τετραπύλου.
Εκτός από την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου των Αρχαίων Νεωρίων και του Ρωμαϊκού Τετραπύλου, αποκαθίστανται και αναβιώνουν -κατά το αναγεννησιακό πρότυπο, πλούσια βλάστηση, εξωτική πανίδα και γλυπτά- οι Κήποι του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία του επισκέπτη που αναπτύσσεται γύρω από μία σειρά 18 θεματικών ενοτήτων, οι οποίες συνιστούν εκθεσιακές νησίδες, με περίπου 700 αντικείμενα- εκθέματα όλων των περιόδων και πληροφοριακό υλικό. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, τα εκθέματα προέρχονται ή συνδέονται με τα κατά χώρα αρχαιολογικά κατάλοιπα. Ειδική κατηγορία συνιστούν οι λίθινες σαρκοφάγοι και τα οικόσημα από την περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912-1943), όπως και οι χάλκινοι ανδριάντες της ίδιας περιόδου, στη μορφή θωρακοφόρων αυτοκρατόρων, που κοσμούσαν δημόσιους χώρους της πόλης.
Σύγχρονες υποδομές
«Οι θεματικές ενότητες και τα σχετιζόμενα εκθέματα ενδύονται τον ρόλο των αφηγητών μικρών ιστοριών με χωροχρονική συνάφεια προς το περιβάλλον, όπου εκτίθενται», εξήγησε η κ. Μενδώνη και επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι αυτός ο νέος αρχαιολογικός χώρος στην καρδιά της πόλης θα αποδοθεί στην τοπική κοινωνία και στους επισκέπτες του νησιού «λειτουργικά ενοποιημένος» και «εφοδιασμένος με σύγχρονες υποδομές και προσβάσιμος από ΑμεΑ και εμποδιζόμενα άτομα». Στόχος της μελέτης είναι ο νέος αυτός αρχαιολογικός χώρος–έκταση, που στο σύνολό της συνιστά τη μεγαλύτερη έκταση πρασίνου της Μεσαιωνικής Πόλης- να καταστεί ένας ελκυστικός χώρος ευαισθητοποίησης του επισκέπτη απέναντι στην αρχιτεκτονική και φυσική σημασία του μνημείου και των εκθεμάτων. Η φυσική προσβασιμότητα σε όλα τα σημεία του αρχαιολογικού περιπάτου εξασφαλίζεται με ήπιες ράμπες κατά μήκος της προτεινόμενης πορείας περιήγησης, δύο ανελκυστήρες και ένα αναβατόριο, που χωροθετούνται σε σημεία με μεγάλη υψομετρική διαφορά.
