Το ημερολόγιο έγραφε 16 Απριλίου 1924. Στον πρώτο οργανωμένο αστικό προσφυγικό συνοικισμό της Ελλάδας, που ήταν γνωστός ως «Συνοικισμός Παγκρατίου», δινόταν το όνομα ενός ανθρώπου που είχε συνδέσει τη ζωή του ως επιφανέστερος των Φιλελλήνων, με την εμπλοκή του στα ελληνικά πολιτικά πράγματα της εποχής, αλλά και τον θάνατό του ως καταλύτη της έξαρσης του φιλελληνικού κινήματος στην Ευρώπη: του Λόρδου Βύρωνα.
Αφορμή ήταν η συμπλήρωση εκατό χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου φιλέλληνα ποιητή στο Μεσολόγγι, στις 19 Απριλίου 1824. Σήμερα, ο Βύρων «επιστρέφει» στην πόλη που φέρει το όνομά του μέσα από φωτογραφίες με ιστορικά τεκμήρια που αφηγούνται όχι μόνο τη συμβολή του στην Ελληνική Επανάσταση, αλλά και άγνωστες πτυχές ζωής του.
«Μαρμάρινο ανάγλυφο πορτρέτο του Λόρδου Βύρωνα, περ. 1820», «Αεροφωτογραφία του Newstead Abbey», «Άποψη του σπιτιού του στο Μεσολόγγι», «Ποίημα του Βύρωνα για τη φίλη του Ελίζαμπεθ Πιγκότ». Είναι τέσσερις από τις 26 φωτογραφίες που συγκροτούν την έκθεση με τίτλο «Λόρδος Βύρων: από το Νότινγχαμ στην Ελλάδα». Προσωπικά αντικείμενα, ιστορικά τεκμήρια και εικόνες, αποτυπωμένα σε φωτογραφικές αναπαραγωγές υψηλής ανάλυσης, συνθέτουν την πρωτότυπη αφήγηση που ξεκινά από τα παιδικά και νεανικά του χρόνια στην Αγγλία και φτάνει έως τις τελευταίες ημέρες της ζωής του στο Μεσολόγγι. Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 18 Οκτωβρίου στο Σταθοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο στον Καρέα, και αποτελεί καρπό της συνεργασίας του Δήμου Βύρωνα με τον Δήμο του Νότινγχαμ (Nottingham City Council), στο πλαίσιο της Συμφωνίας Φιλίας που συνδέει τις δύο πόλεις.
«Η έκθεση αποτελεί μια ξεχωριστή πολιτιστική γέφυρα ανάμεσα στο Nottingham και τον Βύρωνα, δύο πόλεις που συνδέονται μέσα από την ιστορία και την κληρονομιά του Λόρδου Βύρωνα. Η σχέση των δύο πόλεων έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια μέσα από τη συνεργασία τους, με επίκεντρο την κοινή πολιτιστική κληρονομιά του Λόρδου Βύρωνα» αναφέρει στον ΕΤ ο Αντώνης Μποζιάρης, εντεταλμένος σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Πολιτισμού του Δήμου Βύρωνα και επισημαίνει ότι η συμφωνία φιλίας μεταξύ Βύρωνα και Nottingham ανανεώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, με βασικό άξονα τη συνεργασία γύρω από την ιστορία και την κληρονομιά του μεγάλου ποιητή. Για τον Δήμο Βύρωνα, η φιλοξενία της έκθεσης έχει ιδιαίτερη συμβολική και ιστορική σημασία, καθώς ο Λόρδος Βύρων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας της πόλης. Στις 16 Απριλίου 1924, με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου φιλέλληνα ποιητή, η πόλη έλαβε το όνομά του, ως ένδειξη τιμής και αναγνώρισης της βαθιάς αγάπης και της προσφοράς του στην Ελλάδα. Όπως μας περιγράφει ο κ Μποζιάρης το υλικό προέρχεται από τις συλλογές του Νότινγχαμ και παρουσιάζεται μέσα από φωτογραφικές λήψεις.
Από την πλευρά της, η Δώρα Ξυλογιάννη, διευθύντρια Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού του Δήμου Βύρωνα, μας ξεναγεί νοητά στην έκθεση, περιγράφοντας μια διαδρομή που ακολουθεί τη ζωή του μεγάλου φιλέλληνα, από τα νεανικά του χρόνια στην Αγγλία και τη σχέση του με το Newstead Abbey, γνωστό ως η προγονική κατοικία του Λόρδου έως τα ταξίδια του στην Ευρώπη, την παρουσία του στην Ελλάδα και τις τελευταίες ημέρες του στο Μεσολόγγι. Μέσα από ιστορικά τεκμήρια, εικόνες και φωτογραφικές αναπαραγωγές προσωπικών αντικειμένων, κάτοικοι και επισκέπτες του Βύρωνα έχουν την δυνατότητα να έρθουν πιο κοντά στη ζωή και την προσωπικότητα του ποιητή, να γνωρίσουν αντικείμενα και ιστορικά τεκμήρια που συνδέονται με την πορεία του και να ανακαλύψουν πτυχές της σχέσης του με την Ελλάδα και τον ελληνικό Αγώνα.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον οι φωτογραφίες που παρουσιάζουν τα δερμάτινα γάντια πυγμαχίας του Λόρδου Βύρωνα, το κολάρο που πιθανώς φορούσε ο αγαπημένος του σκύλος Boatswain, καθώς και απεικονίσεις του Λόρδου Βύρωνα με τον σκύλο του. Η σχέση του ποιητή με την Ελλάδα αναδεικνύεται μέσα από σημαντικά τεκμήρια, όπως το στρατιωτικό χιτώνιο που φορούσε στην Ελλάδα, το στρατιωτικό κράνος με την επιγραφή «ΕΛΛΑΣ», ο ακροκέραμος από το σπίτι της Αθήνας όπου διέμεινε το 1809-1810, καθώς και το κράνος που σχεδίασε ο ίδιος και κατασκεύασε ο φίλος του Giacomo Aspe στη Γένοβα για το ταξίδι του στην Ελλάδα το 1823. Στην έκθεση παρουσιάζεται επίσης άποψη του σπιτιού του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι, όπου έζησε τις τελευταίες ημέρες της ζωής του. Ιδιαίτερη θέση κατέχουν ακόμη τεκμήρια από την προσωπική και οικογενειακή ζωή του ποιητή, όπως η επιστολή του θαλαμηπόλου του William Fletcher προς την αδελφή του Augusta Leigh, με την οποία την ενημέρωνε για τον θάνατό του, καθώς και το χαρακτικό της κόρης του Ada Byron σε παιδική ηλικία. Η έκθεση ολοκληρώνεται με ιστορικά τεκμήρια που αναδεικνύουν τη διαχρονική σχέση του Λόρδου Βύρωνα με την Ελλάδα και το Noτινγχαμ, μεταξύ των οποίων το υλικό από τη δωρεά του Newstead Abbey στον Δήμο του Νότινγχαμ, καθώς και σπάνια τεκμήρια από την ιστορική παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος απευθύνεται στο ακροατήριο κατά την τελετή και καταθέτει στεφάνι στον τάφο του Λόρδου Βύρωνα στην εκκλησία του Hucknall.
Info
Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο Σταθοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο στον Καρέα, από τις 18 Οκτωβρίου 2026 έως τις 19 Απριλίου 2027 και θα είναι ανοιχτή στο κοινό με ελεύθερη είσοδο. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 18 Οκτωβρίου στις 10:30 το πρωί.
