Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα: Η πρώτη πινακίδα της UNESCO στα Μάλια

Οι δύο πρώτες αναμνηστικές πινακίδες της UNESCO αποκαλύφθηκαν τις προηγούμενες δύο ημέρες σε ειδική εκδήλωση στο Μινωικό Ανάκτορο Μαλίων και της Κνωσού αντίστοιχα από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, παρουσία εκπροσώπων της Περιφέρειας Κρήτης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πλήθους κόσμου.

«Η ένταξή τους στον Κατάλογο» – όπως αναγράφεται στην πινακίδα του διεθνούς οργανισμού- «αναδεικνύει την εξέχουσα οικουμενική αξία τους, η οποία θα πρέπει να προστατευθεί προς όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας. Το Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αντιπροσωπεύουν την πιο αυθεντική και χαρακτηριστική έκφραση του μινωικού πολιτισμού, ο οποίος άσκησε ισχυρή επιρροή σε άλλους αρχαίους πολιτισμούς και συνεχίζει να εμπνέει διάφορους τομείς της πνευματικής δημιουργίας και της Τέχνης».

Το ανάκτορο στα Μάλια χρονολογείται μεταξύ 1900 και 1700 π.Χ., ενώ θεωρείται πιθανό να προηγήθηκε χρονικά των ανακτόρων της Κνωσού και της Φαιστού. 

Η αποκάλυψη της πινακίδας στα Μάλια την πρώτη ημέρα, αλλά και χθες στη Κνωσό εντάσσονται στο πλαίσιο των τριήμερων εκδηλώσεων στην Κρήτη, οι οποίες συνεχίστηκαν χθες το απόγευμα στις Αρχάνες και ολοκληρώνονται σήμερα στη Ζώμινθο, με την παρουσία μάλιστα του πρωθυπουργού, αναδεικνύοντας τον ενιαίο χαρακτήρα της σειριακής εγγραφής των έξι Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων και τη σύνδεσή τους με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η εκδήλωση στα Μάλια συνέπεσε με την επίσημη απόδοση ενός, καθοριστικής σημασίας, έργου για τον αρχαιολογικό χώρο, της αντιπλημμυρικής θωράκισης, προστασίας και συνολικής αναβάθμισης του ανακτόρου, με παρεμβάσεις που το προστατεύουν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, βελτιώνοντας ουσιαστικά την εμπειρία των επισκεπτών.

Στον χαιρετισμό της, η κ. Μενδώνη χαρακτήρισε τον Ιούλιο του 2025 «ημερομηνίαορόσημο για την πατρίδα μας, την Κρήτη και τον ελληνικό πολιτισμό», τονίζοντας ότι με την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ο μινωικός πολιτισμός, ένας από τους λαμπρότερους πολιτισμούς του προϊστορικού Αιγαίου, αναγνωρίστηκε και καθιερώνεται παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, το ανάκτορο στα Μάλια χρονολογείται μεταξύ 1900 και 1700 π.Χ., ενώ θεωρείται πιθανό να προηγήθηκε χρονικά των ανακτόρων της Κνωσού και της Φαιστού. Ιδιαίτερη αναφορά η κ. Μενδώνη έκανε «στην ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Το υπουργείο Πολιτισμού εργάζεται συστηματικά πάνω στον συγκεκριμένο άξονα ήδη από το 2019. Ο πρωθυπουργός, εξαιρετικά ευαισθητοποιημένος στα περιβαλλοντικά θέματα, ήταν αυτός που έδωσε τις οδηγίες για τη σύνταξη της εθνικής πολιτικής απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Σήμερα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν εθνική στρατηγική για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης».

Επίσης, η κ. Μενδώνη μίλησε για τη διευθύντρια Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Ελενα Κουντούρη, και την ομάδα της για την προετοιμασία και την επιτυχή ολοκλήρωση του φακέλου υποψηφιότητας προς την UNESCO, μια προσπάθεια που, όπως είπε, «αποτελούσε εθνικό σκοπό» για την Κρήτη και το υπουργείο Πολιτισμού επί δεκαετίες». Και κατέληξε τονίζοντας ότι «τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα δεν ανήκουν μόνο στην Ελλάδα. Ανήκουν στην παγκόσμια κοινότητα και γι’ αυτό η προστασία και η ανάδειξή τους αποτελούν κοινή ευθύνη όλων μας», επισημαίνοντας παράλληλα τη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού με την Περιφέρεια Κρήτης και τον Δήμο Ηρακλείου.