Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: Η ΑΙ ανοίγει διάλογο με την Ιστορία

Από αύριο Πέμπτη 16 έως και τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, οι θεατές έχουν την ευκαιρία να περιηγηθούν για περίπου 45 λεπτά στον αρχαιολογικό χώρο, στα μνημεία και τα ίχνη της Ιστορίας, ενώ ταυτόχρονα να ακούν τον διάλογο του εικαστικού και σκηνοθέτη Γιώργου Δρίβα με ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης. «Η Τεχνητή Νοημοσύνη βλέπει τις ίδιες εικόνες με τους θεατές, χωρίς να γνωρίζει πού βρίσκεται και χωρίς να ανατρέχει σε πληροφορίες από το Διαδίκτυο. Καλείται να ερμηνεύσει τον χώρο, να φανταστεί τι μπορεί να συνέβη εκεί, τι χάθηκε, τι “αισθάνεται” σήμερα, αλλά και πώς θα μπορούσε να μοιάζει η Αρχαία Αγορά στο μέλλον», περιγράφει στον «Ε.Τ.» ο συνδημιουργός της παράστασης Γιώργος Δρίβας, σε συνέχεια της πολύχρονης έρευνάς του επί της συνάντησης της τέχνης και του ανθρώπου με την ΑΙ. Η καλλιτεχνική του πορεία στον κινηματογράφο και το video art, καθώς και προηγούμενες δημιουργίες του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, διαμόρφωσαν το έδαφος για αυτή την ιδιαίτερη συνομιλία ανθρώπου, αρχαιολογικού χώρου και Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η ιδέα

Οπως μας περιγράφει ο κ. Δρίβας, η ιδέα της παράστασης προέκυψε μέσα από μια συζήτηση με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, ο οποίος είχε παρακολουθήσει παλαιότερα έργα του δημιουργού. «Ξεκίνησα αρχικά έναν εικονικό περίπατο με διάφορα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης. Τους έδινα φωτογραφίες από την Αρχαία Αγορά και τους ζητούσα να μου πουν τι βλέπουν, τι σκέφτονται και τι “αισθάνονται” κοιτάζοντας αυτές τις εικόνες. Εθετα, όμως, έναν βασικό όρο: να μην αναζητήσουν τη φωτογραφία στο Διαδίκτυο και να μη γνωρίζουν εκ των προτέρων πού βρίσκονται».

Στη συνέχεια, έθεσε το ερώτημα αν μπορούσαν να φανταστούν ότι διαθέτουν οντότητα, τι θα επέλεγαν να είναι στον συγκεκριμένο χώρο. Οι απαντήσεις ήταν πολύ ενδιαφέρουσες: μια πέτρα, ένα δέντρο, ακόμη και ένας άνθρωπος. Ενα μοντέλο απάντησε πως θα ήθελε να βρεθεί σε έναν τέτοιον τόπο για να ερευνήσει «την ιδέα της μνήμης και της λήθης». Αυτός υπήρξε ο σπινθήρας του έργου. Καθώς το μοντέλο παρατηρούσε περισσότερες φωτογραφίες, άρχισε να αντιλαμβάνεται πού βρισκόταν, διαβάζοντας στοιχεία από τις ενημερωτικές πινακίδες, και τότε δήλωσε: «Θέλω να ερευνήσω τους πρώτους χαμένους σωκρατικούς διαλόγους».

Από αυτό το σημείο αρχίζει να ξετυλίγεται το νήμα της ιστορίας… Ο Γιώργος Δρίβας μας περιγράφει το εγχείρημα ως συνδημιουργία με το ΑΙ. Στην αρχή δεν γνώριζε ακριβώς τι θα προέκυπτε, αναζητούσε «έναν κόμβο επικοινωνίας, ένα σημείο στο οποίο θα μπορούσαμε να συνεννοηθούμε και να συναντηθούμε». Το αποτέλεσμα είναι, όπως λέει, «ένα καινούργιο φορμάτ, ένας περίπατος, μια ακουστική εμπειρία θέασης ενός αρχαιολογικού χώρου, μέσα στην οποία συνυπάρχουν πραγματικά ιστορικά ζητήματα, στοιχεία μυθοπλασίας και υπαρξιακές αναζητήσεις».

ΣΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΓΙΑ ΤΑ… ΧΑΜΕΝΑ ΙΧΝΗ

Η διαδρομή κινείται ανάμεσα στο παρελθόν, στο παρόν και το μέλλον. Το μοντέλο μετατρέπεται σταδιακά σε έναν ιδιότυπο αρχαιολογικό ντετέκτιβ, που αναζητά χαμένα ίχνη, διατυπώνει υποθέσεις και αποκτά μια σχεδόν ανθρώπινη υπόσταση. Η τελευταία στάση βρίσκεται κοντά στον Ναό του Ηφαίστου, σε σημείο από το οποίο η Αρχαία Αγορά απλώνεται μπροστά στους θεατές. Εκεί, η Τεχνητή Νοημοσύνη επιχειρεί να απεικονίσει τον χώρο το έτος 2526, όπως μαρτυρούν οι πρώτες φωτογραφίες του έργου. Ο περίπατος, όπως και η συνομιλία, θέτει το ερώτημα: Τι είναι εκείνο που διαφοροποιεί τον άνθρωπο από την Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα και στο μέλλον; «Θα έλεγα, ίσως, το αναπάντεχο. Το εκτός κανόνα», απαντά ο Γιώργος Δρίβας, επισημαίνοντας όμως ότι «ερευνώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη, αισθάνομαι ότι στην πραγματικότητα ερευνώ τον άνθρωπο».

Info

«Συνομιλία με ένα λογισμικό – Ενας AI περίπατος στην Αρχαία Αγορά» *

ΣΗΜΕΙΟ ΕΙΣΟΔΟΥ & ΕΞΟΔΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ: Πλατεία Ζακλίν ντε Ρομιγύ
ΩΡΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ: 19.00
ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ: 19.30
ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: 30 άτομα
* Η παρουσίαση θα γίνεται με ασύρματο σύστημα ακουστικής ξενάγησης (ένα ζευγάρι ακουστικών ανά θεατή). Παρακαλούνται οι θεατές να αποφύγουν τη χρήση υποδημάτων με τακούνια.