Ηδη οι «Δεσμώτες» έχουν επανατοποθετηθεί στη θέση εύρεσής τους, προστατευμένοι από το ειδικό μουσειακό κέλυφος. Καθοριστικό βήμα που φέρνει πιο κοντά στη μοναδική εμπειρία ανάδειξης του σημαντικού διεθνώς αρχαιολογικού ευρήματος, αποτελεί η χθεσινή θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου επί της μελέτης «Δεσμώτες Φαλήρου – μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης».

Η μελέτη αποσκοπεί στη βέλτιστη προστασία του ευρήματος, ώστε να διασφαλιστεί η ακεραιότητά του εστιάζοντας στην επιβράδυνση της φυσικής αποσύνθεσης, του «φυσικού κύκλου» των ανθρώπινων καταλοίπων, τα οποία, ως οργανικά υλικά, είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε σχέση με άλλα αρχαιολογικά ευρήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Ε.Τ.» το έργο της κατασκευής του μουσειακού κελύφους ολοκληρώνεται από το υπουργείο Πολιτισμού και αναμένεται να αποδοθεί στο κοινό αρχές φθινόπωρου της τρέχουσας χρονιάς.

Τα ανθρώπινα κατάλοιπα ήλθαν στο φως, το 2016, κατά τις ανασκαφές για την κατασκευή του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) στον χώρο του παλαιού ιπποδρόμου. Για την κατασκευή του κελύφους κρίθηκε απαραίτητη η ολόσωμη απόσπαση και μεταφορά των συστάδων των οστών. Η απόσπαση ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2023 και έκτοτε τα κατάλοιπα φυλάσσονταν εντός λυόμενου κλειστού χώρου.

Από την εύρεση του πολυανδρίου η αλλοίωση των ανθρώπινων καταλοίπων ήταν αναπόφευκτη. Οπως έχει τονιστεί και στο παρελθόν από το 2016 οι υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού ενήργησαν με συνέπεια και επιστημονική επάρκεια, προχωρώντας σε όλες τις απαραίτητες παρεμβάσεις. Βασικοί άξονες της μελέτης είναι η διασφάλιση της συντήρησης των καταλοίπων εντός του μουσειακού κελύφους, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να εξασφαλίζει σταθερές περιβαλλοντικές συνθήκες, με ελεγχόμενη θερμοκρασία και υγρασία, για την αποτελεσματική προστασία του ευρήματος. Σύμφωνα με τη μελέτη συντήρησης πρέπει να γίνεται αποτελεσματικός και τακτικός έλεγχος των περιβαλλοντικών παραμέτρων των ευρημάτων και του οστεολογικού υλικού κατά χώραν, μέσω ειδικών συστημάτων.

Τα κατάλοιπα έχουν ήδη αποσπαστεί από το αρχικό τους υπόστρωμα και έχουν τοποθετηθεί σε ειδικά διαμορφωμένο περιβάλλον, περιορίζοντας σημαντικά τους παράγοντες αποσύνθεσης. Σύμφωνα με τη μελέτη θα γίνει η αισθητική αποκατάσταση της εικόνας του σκάμματος, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να κατανοήσουν το εύρημα και τη διάταξη των ανθρώπινων καταλοίπων, όπως ακριβώς εντοπίστηκαν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στάση των σωμάτων και στην τοποθέτησή τους, καθώς βρίσκονταν τοποθετημένοι ο ένας δίπλα στον άλλον, σε χαρακτηριστική διάταξη.

Η ΤΡΑΓΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΤΟΥΣ

Η μουσειακή κτιριακή υποδομή προστασίας και ανάδειξης επισκέψιμη στο κοινό, θα αποκαλύπτει τους «Δεσμώτες» του Φαλήρου του 7ου αιώνα π.Χ., μια περίοδο γεμάτη ταραχές, εξεγέρσεις και επαναστάσεις μεταξύ οπαδών των αριστοκρατών και των τυράννων. Η εκτέλεσή τους συνδέεται με την περίοδο πολιτικών αναταραχών που σημειώνονται από τον πρώιμο 7ο αιώνα π.Χ. και διήρκεσαν έως και τον 6ο αιώνα π.Χ. Πρόκειται για σιδηροδέσμιους άνδρες εναποθετημένους σε τρεις σειρές, άλλοι δεμένοι πισθάγκωνα και άλλοι δεμένοι μεταξύ τους, φέροντας θανατηφόρο χτύπημα στο κεφάλι.