Η γυναίκα που εδραίωσε την έννοια της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, ισχυρή προσωπικότητα που ανέλαβε τη δημιουργία και τη διεύθυνση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) από τα τέλη της δεκαετίας του '90, ως πρώτη και ιδρυτική διευθύντριά του, η ιστορικός Τέχνης και επιμελήτρια εξαιρετικών εκθέσεων που άφησαν εποχή Αννα Καφέτση, έφυγε ξαφνικά χθες από τη ζωή, στα εβδομήντα της χρόνια.
Ως την προηγούμενη ημέρα ήταν στο γραφείο της στο Μέγαρο Μουσικής, καθώς ήταν διευθύντρια του AnnexM, παρά τα αναπνευστικά προβλήματα που αντιμετώπιζε τελευταία. Την απώλεια της Αννας Καφέτση ανακοίνωσε το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Με διορατικότητα και έμπνευση, η Αννα Καφέτση ήταν άνθρωπος αφοσιωμένος στην τέχνη, την οποία υπηρέτησε με σθένος και με βαθιά γνώση. Οραματίστηκε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σε μια εποχή που στη χώρα μας δεν υπήρχε θεσμικά καμία πρόνοια για τη δημιουργία ενός τέτοιου χώρου· με ακλόνητη πίστη το οργάνωσε από τη βάση του, δημιούργησε τον χαρακτήρα και την ταυτότητά του και βέβαια έχτισε τις συλλογές του. Εμεινε για 14 χρόνια στο τιμόνι του ως διευθύντρια, από το 2000 έως το 2014, συμβάλλοντας καθοριστικά στη δημιουργία, τη διαμόρφωση και την καθιέρωση του μουσείου ως κεντρικού θεσμού για τη σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα. Στο έργο της περιλαμβάνονται σημαντικές επιμελητικές παρεμβάσεις και εμβληματικές εκθέσεις που άφησαν έντονο αποτύπωμα στον χώρο. Η σοβαρότητα και η συνέπειά της ήταν παροιμιώδεις. Μετά την αποχώρησή της από το ΕΜΣΤ, η Αννα Καφέτση ανέλαβε τη διεύθυνση του εκθεσιακού χώρου annexM στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, όπου επιμελήθηκε σημαντικές εκθέσεις, όπως οι: «Εγκώμιο της σκιάς», «Ο Κήπος βλέπει», «Μετά τη Βαβέλ», «Τόποι Περισυλλογής» του Γιώργου Ξένου, και οι «Χίλιες Εικόνες», επίσης του Γιώργου Ξένου, στο Ωδείο Αθηνών.
Στην ανακοίνωσή του το ΕΜΣΤ σημειώνει, ανάμεσα σε άλλα: «Με το έργο και την επιμονή της, έθεσε τις βάσεις για έναν θεσμό που άλλαξε το τοπίο της σύγχρονης τέχνης στη χώρα. Στήριξε καλλιτέχνες, ανέδειξε νέες κατευθύνσεις και διαμόρφωσε έναν χώρο ανοιχτό στον πειραματισμό και τη διεθνή συνάντηση.
Η συμβολή της στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, στο πεδίο της επιμέλειας και στην ανάπτυξη των θεσμών της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα υπήρξε θεμελιώδες και διαρκές σημείο αναφοράς. Αφήνει πίσω της ένα μεγάλο έργο και ένα μεγάλο κενό.»
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, στη δική της δήλωση για την απώλεια της Αννας Καφέτση, σημειώνει, ανάμεσα σε άλλα: «Με βαθύτατη οδύνη πληροφορήθηκα την απώλεια της Αννας Καφέτση, η οποία σφράγισε ανεξίτηλα, με την παρουσία και την ακάματη δραστηριότητά της, τη σκηνή της σύγχρονης τέχνης. Σε όλη τη σταδιοδρομία της, η Αννα Καφέτση συνδύασε, στον υπέρτατο βαθμό, τη βαθύτατη γνώση του αντικειμένου της με την αφοσίωσή της στην Τέχνη, διαθέτοντας ξεχωριστές διαχειριστικές και διοικητικές ικανότητες… Χάθηκε στην πιο ώριμη στιγμή της και είχε ακόμη να δώσει πολλά…».
Άννα Καφέτση: Το όραμά της για την ιδανική λειτουργία ενός μουσείου
Η Αννα Καφέτση γεννήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 1955 στην Αθήνα. Το 1977 πήρε το πτυχίο Φιλοσοφικής από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ από το 1977 έως το 1982 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Αισθητική και την Ιστορία της Τέχνης στη Σορβόννη (Université Paris-I).
Διαβάστε Επίσης
Επίσης, το 1985 έκανε Doctorat d’État (PhD Degree). Πρόκειται για παλαιό γαλλικό ανώτατο ακαδημαϊκό δίπλωμα, ανώτερο από το συνηθισμένο διδακτορικό.
Η Αννα Καφέτση απέκτησε τους τίτλους «Εφορος της Εθνικής Πινακοθήκης της Ελλάδας» και «PhD στην Αισθητική/Ιστορία της Τέχνης», ενώ υπήρξε έφορος πολλών εκθέσεων και επιμελήτρια και συγγραφέας πολλών εκδόσεων. Εγραψε επίσης πολλά βιβλία για την τέχνη.
Η ίδια έγραφε σε ένα κείμενό της, που συνόδευσε την έκθεση «Τέχνης Πολιτική» στο Ωδείο Αθηνών το 2011: «Αναγκαίος όρος για ένα δυναμικό μουσείο σύγχρονης τέχνης είναι η συνεχής διαπραγμάτευση της συγχρονικότητάς του. Η αυτονόητη αισθητική και ηθική του δέσμευση προς ό,τι παράγεται στον παρόντα χρόνο ή προς ό,τι συλλαμβάνει και εκφράζει με αυθεντικό τρόπο την «παροντικότητα» του καιρού μας δεν αρκεί. Για να μπορεί να συνυπάρχει με τον σύγχρονο κόσμο και να διατηρεί τη ζωντανή σχέση των επισκεπτών με τη συλλογή του, χρειάζεται διαρκώς να αναθεωρεί την αντίληψή του για το παρόν, μέσα από συνεχείς μετατοπίσεις και μεταφραστικές διαδικασίες ορίων, έργων, σημασιών και σχέσεων».
