ΥΠΕΞ για το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο: Νομικά αβάσιμη κοινοβουλευτική απόφαση

Αναλυτικά το ΥΠΕΞ αναφέρει:

Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.

Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο. Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Τι προηγήθηκε

Θυμίζουμε ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λιβύη ενέκρινε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση της. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης αποφάσισε την Τρίτη (20/10) να εγκαταλείψει την απόφαση απόρριψης της συμφωνίας που είχε λάβει το 2020. Όπως μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο δηλώσεις δύο Λίβυων βουλευτών, η Βουλή των Αντιπροσώπων προχώρησε στην έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ανακαλώντας την απόφαση που είχε λάβει πριν από έξι χρόνια.

Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2019 από την Τουρκία και την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Λιβύης. Η συμφωνία αφορούσε την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών και είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, μεταξύ άλλων και από την Ελλάδα.

قال ‌نائبان في ​البرلمان ​الليبي لرويترز ⁠إن ​البرلمان أقر ​يوم الثلاثاء اتفاقية ​بحرية ​مع تركيا ‌وألغى ⁠قرار مقاطعة يعود ​لعام ​2020.
https://t.co/QY5UYXGnJL

— Reuters | رويترز العربية (@araReuters) October 20, 2026

Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στην ανατολική πλευρά της χώρας, δεν είχε επικυρώσει τη συμφωνία. Αντίθετα, το 2020 είχε προχωρήσει στην απόρριψή της, χαρακτηρίζοντάς την άκυρη και αποφασίζοντας να την μποϊκοτάρει.  Η νέα απόφαση, εφόσον επιβεβαιωθεί επισήμως στο σύνολο των διαδικαστικών της λεπτομερειών, συνιστά ουσιαστική μεταβολή της στάσης του ανατολικού λιβυκού στρατοπέδου απέναντι στην Άγκυρα.

Οι κινήσεις της Τουρκίας και ο ρόλος του Χαφτάρ

Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από πληροφορίες για εντατικές διπλωματικές επαφές και πιέσεις της Τουρκίας προς την ηγεσία της ανατολικής Λιβύης. Στόχος της τουρκικής πλευράς ήταν να ασκηθεί επιρροή στη νέα ηγεσία του λιβυκού κοινοβουλίου, ώστε να προχωρήσει η επίσημη επικύρωση της συμφωνίας του 2019. Οι διεργασίες αυτές συνδέονται χρονικά και με την απομάκρυνση του προηγούμενου προέδρου της λιβυκής Βουλής, Αγκίλα Σάλεχ.

Στην Τρίπολη ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών

Παράλληλα με τις κοινοβουλευτικές εξελίξεις, η Άγκυρα φέρεται να ενισχύει τις επαφές της με αξιωματούχους στη Λιβύη. Ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, αναμενόταν να επισκεφθεί την Τρίπολη το πρωί της Τρίτης, προκειμένου να πραγματοποιήσει συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας. Ήδη από τις 19 Οκτωβρίου, ο ιστότοπος γεωπολιτικών αναλύσεων Geopolitical Desk είχε κάνει λόγο για πιθανή σημαντική πρόοδο στις σχέσεις της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη.