Εθνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα δίνει το Μέγαρο Μαξίμου στη στρατηγική του, από τη μία απαντώντας στις νέες τουρκικές προκλήσεις και από την άλλη βάζοντας τάξη σε μία εκκρεμότητα δεκαετιών όσον αφορά στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που κάποιοι συνειδητά επιχειρούν να δαιμονοποιήσουν.
Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά την προσπάθεια της Τουρκίας να αποτυπώσει τις πάγιες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο με τον μανδύα της περιβαλλοντικής πρωτοβουλίας για τα θαλάσσια πάρκα.
Εναν χρόνο μετά τις πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης η Αγκυρα ανακοίνωσε ότι προχωρεί στη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων, στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλώντας την άμεση αντίδραση της Ελλάδας.
Από τον Ιούλιο του 2025 ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογραμμίζει σε κάθε τόνο ότι ο σχεδιασμός της χώρας μας δεν εξαρτάται από την έγκριση της Τουρκίας. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα άσκηση κυριαρχίας στις περιοχές όπου θεσμοθετούνται, εντάσσοντάς τα μαζί με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό στις κινήσεις με τις οποίες η Αθήνα επιχειρεί να ασκεί στην πράξη τα δικαιώματά της.
Οσον αφορά στην τουρκική πρωτοβουλία, η κυβέρνηση κάνει λόγο για προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσουν πρακτικό αποτύπωμα θέσεις της που αμφισβητούν ελληνικά δικαιώματα στις θαλάσσιες ζώνες.
Υπενθυμίζεται ότι το ένα τουρκικό πάρκο αποτυπώνεται στο Βόρειο Αιγαίο, σε περιοχή δυτικά της Ιμβρου και της Τενέδου και ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο, ενώ το δεύτερο βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο και εκτείνεται από την περιοχή βορειοανατολικά της Ρόδου προς τον Κόλπο της Αττάλειας γύρω από το Καστελλόριζο.
Στο επίκεντρο της ελληνικής αντίδρασης βρίσκεται το γεγονός ότι τμήματα των δύο περιοχών προστασίας βρίσκονται, σύμφωνα με την Αθήνα, πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Το υπουργείο Εξωτερικών τονίζει ότι ένα κράτος δεν μπορεί να επεκτείνει μονομερώς τη δικαιοδοσία του σε διεθνείς θαλάσσιες περιοχές, θεσπίζοντας εκεί καθεστώτα προστασίας.
Διαβάστε Επίσης
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο πάρκο που χωροθετείται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο. Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η συγκεκριμένη επιλογή δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά συνδέεται με τη διαχρονική τουρκική αμφισβήτηση σχετικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.
Η διαφωνία αυτή έχει βαθιές ρίζες και χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970. Η Αθήνα θεωρεί ότι η τουρκική προσέγγιση, η οποία αποδίδει καθοριστική σημασία στις ηπειρωτικές ακτές κατά τον υπολογισμό των θαλάσσιων ζωνών, επιδιώκει να περιορίσει ουσιαστικά την επήρεια των ελληνικών νησιών.
Αντίστοιχο μήνυμα εκπέμπεται και για το δεύτερο πάρκο, στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου. Κατά την ελληνική ανάγνωση, η χωροθέτησή του συνδέεται με τη γνωστή τουρκική αντίληψη περί «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία αμφισβητεί την έκταση των δικαιωμάτων που μπορούν να ασκήσουν τα ελληνικά νησιά πέρα από τα χωρικά τους ύδατα.
Η Αθήνα αντιπαραβάλλει τη συγκεκριμένη πρακτική με τη δική της πολιτική για τα θαλάσσια πάρκα, επισημαίνοντας ότι οι ελληνικές αντίστοιχες περιοχές έχουν θεσπιστεί εντός της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης.
Το υπουργείο Εξωτερικών διαμηνύει ότι οι τουρκικές αποφάσεις δεν μπορούν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα ούτε να μεταβάλουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, η Αθήνα δηλώνει ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα, εκφράζοντας την ανησυχία ότι μονομερείς κινήσεις αυτού του χαρακτήρα δυσχεραίνουν το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις προσπάθειες διατήρησης διαύλων συνεννόησης.
Προκλητικός στην Ε.Ε. ο Ερντογάν
Ο Τούρκος πρόεδρος συνεχίζει τις προκλητικές δηλώσεις του, αυτή τη
φορά με αποδέκτη την Ευρώπη. Οπως είπε σε συνέντευξη του στο Al Jazeera Arabic, η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση «δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα» για την Αγκυρα, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι από αυτή την εξέλιξη «χαμένη θα είναι η Ευρώπη».
Σύμφωνα με το τουρκικό NTV, ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν εμφανίζεται πρόθυμη να δεχθεί την Τουρκία ως πλήρες μέλος, ενώ αναφερόμενος στα αμερικανικά μαχητικά F-35, είπε ότι «πήρα υπόσχεση από τον Τραμπ για τα F-35. Περιμένω να τηρηθεί».
ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ – Ίσως και σήμερα οι υπογραφές για τις ΑΠΕ
Τα επόμενα 24ωρα – ενδεχομένως και εντός της ημέρας- πέφτουν οι υπογραφές για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αξιολόγησε τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν από επενδυτές, εκπροσώπους της αγοράς, φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και περιβαλλοντικές οργανώσεις, αλλά, όπως σημειώνεται, παρά τις όποιες παρεμβάσεις στις ήδη υπάρχουσες ρυθμίσεις δεν θα αλλάξει η φιλοσοφία του νέου πλαισίου. Βασικός στόχος είναι η μείωση των εντάσεων στις τοπικές κοινωνίες και η προστασία του φυσικού τοπίου, με σκοπό μάλιστα να αποδομηθούν μια και καλή διάφοροι αστικοί μύθοι ειδικά για τα αιολικά πάρκα.
Οπως τονίζουν χαρακτηριστικά κυβερνητικά στελέχη, η επιλογή διατήρησης των συγκεκριμένων περιορισμών συνδέεται με την προσπάθεια να διαμορφωθεί ένα σταθερό και σαφές χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο θα εξασφαλίζει αφενός την περαιτέρω ανάπτυξη των επενδύσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και αφετέρου την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, περιορίζοντας παράλληλα τις κοινωνικές αντιδράσεις που συχνά συνοδεύουν μεγάλα ενεργειακά έργα.
Αυτή περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
-Αιολικά Πάρκα: Επιβάλλεται «στοπ» στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων, καθώς και οριζόντιος περιορισμός απόστασης (κόφτης) τουλάχιστον 1.200 μέτρων από οικισμούς.
-Φωτοβολταϊκά: Απαγορεύεται πλήρως η τοποθέτησή τους σε δάση, δασικές εκτάσεις, καθώς και σε περιοχές υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας ή περιβαλλοντικής αξίας.
-Περιοχές Natura 2000: Θεσπίζονται αυστηρά κριτήρια αποκλεισμού με έμφαση στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας, περιορίζοντας δραστικά τις παρεμβάσεις.
Ο σχεδιασμός εναρμονίζεται με τα νέα πλαίσια για τον τουρισμό και τη βιομηχανία, ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις χρήσεων γης (π.χ. περιορισμοί αιολικών σε ευαίσθητους τουριστικά νησιωτικούς προορισμούς).
Ετσι, κλείνει μια πολυετής εκκρεμότητα στον χωροταξικό σχεδιασμό των ΑΠΕ, δημιουργώντας ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο που θα καθορίζει τους όρους ανάπτυξης των έργων τα επόμενα χρόνια.
