Συνταγματική Αναθεώρηση: Τι προβλέπει η θεσμική επίθεση Μητσοτάκη

Η ανακοίνωση έγινε από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος μίλησε για έναν «Οδικό χάρτη» που εκσυγχρονίζει τη δημόσια ζωή και το πολιτικό σύστημα, αντιμετωπίζοντας παθογένειες δεκαετιών και ανοίγοντας τον δρόμο για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις της επόμενης περιόδου.

Οπως σχολίαζαν κυβερνητικά στελέχη, την ώρα που η Αριστερά βρίσκεται στη δίνη ακόμα μιας κρίσης εσωστρέφειας και ραγδαίων ανακατατάξεων και οι πολίτες γίνονται θεατές κινήσεων πολιτικού καιροσκοπισμού η Ν.Δ. συνεχίζει στον δρόμο της θεσμικότητας ως η μόνη πολιτική δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί τις μεγάλες αλλαγές που θα οδηγήσουν στην Ελλάδα του 2030.

«Στόχος μας», τόνισε ο πρωθυπουργός, «είναι το 2030 -χρονιά που συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επίσημη συγκρότηση του κράτους μας- να συναντηθούμε με το μέλλον, έχοντας για πυξίδα έναν σύγχρονο Καταστατικό Χάρτη».

Και απηύθυνε έκκληση σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις να καταθέσουν τις θέσεις τους, αντί να προτιμήσουν την αποχή. Το επόμενο βήμα θα γίνει όταν η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής  θα εκκινήσει τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες για την Αναθεώρηση του Συντάγματος.

Σε όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή θα αποσταλούν οι σχετικές επιστολές με τις οποίες θα καλούνται να ορίσουν τους εκπροσώπους τους στη Διακομματική Επιτροπή που θα αναλάβει την επεξεργασία των προτάσεων για την αναθεώρηση, ο αριθμός των οποίων θα είναι αναλογικός σύμφωνα με την κοινοβουλευτική τους δύναμη.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας των τριών ημερών για τον ορισμό των μελών της Επιτροπής, η Ολομέλεια της Βουλής θα συνεδριάσει για να εγκρίνει το χρονοδιάγραμμα και να καθορίσει τον χρόνο εργασιών της Επιτροπής, δίνοντας έτσι το «πράσινο φως» για την έναρξη της αναθεωρητικής διαδικασίας.

Σε έξι άξονες

Η εισήγηση της Ν.Δ. περιλαμβάνει τολμηρές τομές σε όλα τα πεδία και τα άρθρα που ζητά να αναθεωρηθούν φτάνουν τα 30 και το σύνολο διαμορφώνεται σε έξι άξονες:

1.Της προστασίας των δικαιωμάτων και των συλλογικών αγαθών της νέας εποχής, με έμφαση στην αναγνώριση των προκλήσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης, την αναμόρφωση του πλαισίου της ανώτατης εκπαίδευσης, την κλιματική προστασία και τη διαγενεακή δικαιοσύνη.

Εδώ, η πλέον εμβληματική παρέμβαση αφορά το άρθρο 16, με τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων πλήρως αυτοδιοικούμενων και υπό την εποπτεία Ανεξάρτητης Αρχής. Επίσης, την αύξηση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από εννέα σε έντεκα έτη, καθώς και συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του έθνους και του πολιτισμού. 

2.Της δημοκρατικής συμμετοχής, με έμφαση στη δημοκρατική οργάνωση και λειτουργία των πολιτικών κομμάτων, την επιστολική ψήφο και τη συνταγματική σύνδεση του εκλογικού συστήματος με την εύλογη αναλογικότητα και την κυβερνησιμότητα.

Η επιστολική ψήφος επεκτείνεται και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός Ελλάδας και παράλληλα προβλέπεται η κατάργηση της διάλυσης της Βουλής λόγω «εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας», με αντικατάστασή της από διαδικασία αυτοδιάλυσης μέσω κοινοβουλευτικής απόφασης. 

3.Της πολιτειακής και κοινοβουλευτικής λειτουργίας, με έμφαση στην ενίσχυση του θεσμικού ρόλου της Βουλής και του βουλευτή, την πρόβλεψη μίας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τη συνταγματική κατοχύρωση βασικών αρχών καλής νομοθέτησης.

4.Της λογοδοσίας, της θεσμικής ανεξαρτησίας και της εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη, με έμφαση στην αναμόρφωση του πλαισίου για την ποινική ευθύνη των υπουργών αναθεώρηση του άρθρου 86, την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης χωρίς κυβερνητική παρέμβαση και την ενίσχυση του ρόλου του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου κατά τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων.

Σημαντικό θεωρείται ότι προβλέπεται κατάργηση της υποχρέωσης της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση, μεταφέροντας την αρμοδιότητα σε ανώτερους δικαστικούς λειτουργούς. Η δίωξη θα εξακολουθεί να αποφασίζεται από τη Βουλή, αλλά με αυξημένες εγγυήσεις και ονομαστική ψηφοφορία.

5.Της αποτελεσματικής και αξιοκρατικής λειτουργίας του κράτους και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με έμφαση στην εξασφάλιση ίσης πρόσβασης σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια, στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας των ΟΤΑ και στον επανακαθορισμό της έννοιας της μονιμότητας στο Δημόσιο.

Οσον αφορά στη μονιμότητα και το άρθρο 103, εδώ επανακαθορίζεται η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Η Ν.Δ. προτείνει σύστημα αξιολόγησης που θα συνδέεται με επιβραβεύσεις αλλά και ποινές, ακόμη και με δυνατότητα οριστικής παύσης, έπειτα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου. Η αξιολόγηση θα γίνεται όχι μόνο από προϊσταμένους αλλά και αμφίδρομα – από υφισταμένους και πολίτες.

6.Της δημοσιονομικής υπευθυνότητας και της φορολογικής ασφάλειας, με έμφαση στην απαγόρευση αναδρομικής επιβολής φόρου ή άλλου οικονομικού βάρους, τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις και τη συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας.

Η πρόταση προβλέπει ότι ο Κρατικός Προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία, ενώ απαγορεύεται η επιβολή φόρων με αναδρομική ισχύ.