Στη Βουλή το νομοσχέδιο για τα επαγγελματικά ταμεία – Ποιοι κερδίζουν και τι αλλάζει

Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης», είχε εισαχθεί στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές Επιτροπές προς συζήτηση στις 30 Ιουλίου 2026.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως έχει χαρακτηρίσει τη μεταρρύθμιση σημαντική παρέμβαση για τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι ένα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και αξιόπιστο πλαίσιο συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας.

«Με την παρούσα μεταρρύθμιση στηρίζουμε στην πράξη τους ασφαλισμένους, τις επιχειρήσεις και συνολικά την οικονομία της χώρας μας», δήλωσε η υπουργός.

Νέες δυνατότητες για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες

Η επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος και λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική δημόσια κοινωνική ασφάλιση.

Το νέο νομοσχέδιο επιχειρεί να αλλάξει σημαντικά το υφιστάμενο πλαίσιο, διευρύνοντας την πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση και δημιουργώντας περισσότερες επιλογές για όσους επιθυμούν να ενισχύσουν το μελλοντικό συνταξιοδοτικό τους εισόδημα.

Κεντρική αλλαγή αποτελεί η δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, αλλά και των Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ).

Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους εργαζόμενους μικρότερων επιχειρήσεων και τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν περισσότερες δυσκολίες στην πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα.

Η ανάγκη για ένα πιο ευέλικτο μοντέλο συνδέεται και με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, όπου μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας βασίζεται σε μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων.

Αλλάζει το φορολογικό καθεστώς των εισφορών

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του νομοσχεδίου αφορά τα φορολογικά κίνητρα. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι εισφορές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα εκπίπτουν κατά 100%, ενώ αυξάνεται σημαντικά και το ανώτατο όριο εισφορών.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες το νέο ανώτατο όριο διαμορφώνεται στις 35.000 ευρώ ετησίως, ενώ για τους μισθωτούς ανέρχεται σε 35% του ετήσιου εισοδήματος.

Με τον τρόπο αυτό, η επαγγελματική ασφάλιση αποκτά ένα ισχυρότερο φορολογικό κίνητρο, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να παρέχουν αντίστοιχα προγράμματα στο προσωπικό τους.

Πώς φορολογούνται οι παροχές

Αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο φορολόγησης των παροχών. Η φορολογία αποσυνδέεται από τα χρόνια ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος αποχωρεί από το πρόγραμμα.

Για έξοδο από το 62ο έως και το 67ο έτος, προβλέπεται φορολογικός συντελεστής:

-10% για εφάπαξ παροχή
-5% για παροχή σε μορφή σύνταξης

Για έξοδο μετά το 67ο έτος, οι συντελεστές μειώνονται περαιτέρω:

-5% για εφάπαξ παροχή
-2,5% για σύνταξη

Παράλληλα, καταργείται η φορολογική ποινή για εργαζόμενους που επιλέγουν να ενταχθούν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.

Τα δικαιώματα ακολουθούν τον εργαζόμενο

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Με το νέο πλαίσιο, η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης δεν θα πρέπει να συνεπάγεται απώλεια ή αποδυνάμωση δικαιωμάτων που έχουν ήδη κατοχυρωθεί.

Θεσπίζεται αρχικά η ομαδική φορητότητα, με δυνατότητα μεταφοράς ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ των διαφορετικών φορέων. Συγκεκριμένα, προβλέπεται μεταβίβαση προγραμμάτων:

-από ΤΕΑ σε ΤΕΑ,
-από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ,
-από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ,
-από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.
Παράλληλα, εισάγεται και η ατομική φορητότητα. Έτσι, ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργοδότη θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του στον νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.

Η μεγαλύτερη ευελιξία συνοδεύεται από εποπτικές δικλίδες, με την Τράπεζα της Ελλάδος να έχει τον ρόλο της εποπτείας και της προστασίας των ασφαλισμένων.

Τι κερδίζουν οι ασφαλισμένοι

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δημιουργήσει περισσότερες επιλογές για όσους θέλουν να ενισχύσουν το μελλοντικό τους εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση.

Για τους ασφαλισμένους προβλέπονται μεταξύ άλλων:

-ενίσχυση του συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος,
-ευκολότερη πρόσβαση σε προγράμματα επαγγελματικής ασφάλισης,
-προστασία και φορητότητα των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων,
-ειδική μέριμνα για τους ελεύθερους επαγγελματίες,
-μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση για την πορεία των επενδύσεών τους,
-δυνατότητα πρόσθετων παροχών.
Η λογική της μεταρρύθμισης είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα που δεν θα εξαρτά την ασφαλιστική προστασία από την παραμονή του εργαζομένου στον ίδιο εργοδότη ή στον ίδιο επαγγελματικό φορέα.

Τα οφέλη για τις επιχειρήσεις

Σημαντικά είναι τα οφέλη που προβλέπονται και για τις επιχειρήσεις. Η δυνατότητα παροχής επαγγελματικής ασφάλισης μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων, σε μια αγορά εργασίας όπου οι επιχειρήσεις αναζητούν πρόσθετους τρόπους για να ενισχύσουν το πακέτο παροχών προς το προσωπικό τους.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα εργοδοτικής παροχής μέσω συλλογικής σύμβασης, ενώ η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να ενισχύσει την εταιρική ταυτότητα και την εταιρική κοινωνική ευθύνη.

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί επίσης να διευκολύνει τη διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων και την κεφαλαιακή και επενδυτική ενίσχυση, ενώ ειδική σημασία έχει η διευκόλυνση των μικρότερων επιχειρήσεων που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να αξιοποιήσουν εργαλεία επαγγελματικής ασφάλισης.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί η οικονομία

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στη σχέση εργαζομένου και εργοδότη, καθώς η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία.

Η συσσώρευση επενδυτικών κεφαλαίων μπορεί να διοχετεύσει περισσότερη ρευστότητα στην οικονομία και να περιορίσει τη φυγή κεφαλαίων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η μακροπρόθεσμη αποταμίευση των νοικοκυριών.

Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται ότι μπορούν να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας στον χρηματοοικονομικό κλάδο και να αξιοποιηθεί η επαγγελματική ασφάλιση ως εργαλείο μακροπρόθεσμης αποταμίευσης, επένδυσης και βελτίωσης της συνταξιοδοτικής επάρκειας.

Πάνω από 90% των προτάσεων των φορέων ενσωματώθηκαν

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, σημαντικό μέρος της τελικής μορφής του νομοσχεδίου διαμορφώθηκε μέσα από τη διαδικασία διαβούλευσης.

Η Νίκη Κεραμέως ενσωμάτωσε, όπως αναφέρεται, πάνω από το 90% των προτάσεων των φορέων που κατατέθηκαν τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης.

Το νομοσχέδιο εισέρχεται πλέον στην τελική κοινοβουλευτική διαδικασία, με την αυριανή ψηφοφορία στην ολομέλεια να αποτελεί το επόμενο βήμα για την εφαρμογή του νέου πλαισίου στην επαγγελματική ασφάλιση.