Η πρόσφατη Σύνοδος της Αγκυρας άνοιξε και επίσημα την πόρτα για τη νέα εποχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, εισάγοντας τη διεθνή κοινότητα στις σύνθετες προκλήσεις του «ΝΑΤΟ 3.0».

Γράφει η Βάγια Ειρήνη Σιδηροπούλου, Αναλύτρια Διεθνούς Ασφάλειας και Γεωπολιτικής, μέλος think tank ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η παραδοσιακή στρατιωτική ισχύς και η μέτρηση των δυνάμεων με βάση τον αριθμό των στρατιωτών ή των αρμάτων μάχης δεν επαρκούν πλέον. Η προσοχή της Συμμαχίας μετατοπίζεται ραγδαία στην αντιμετώπιση ασύμμετρων και υβριδικών απειλών, με την ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των κρίσιμων δικτύων να αναδεικνύονται σε βασικούς πυλώνες της σύγχρονης αποτρεπτικής στρατηγικής της Δύσης.
Η ανάγκη αυτή αποτυπώνεται ανάγλυφα στο φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 27 δισεκατομμυρίων ευρώ που προωθείται για τη θωράκιση των υποδομών. Η σύγχρονη γεωπολιτική σκακιέρα δεν περιλαμβάνει μόνο συμβατικά, ορατά μέτωπα. Οι αγωγοί φυσικού αερίου, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τα υποθαλάσσια καλώδια μεταφοράς δεδομένων αποτελούν τους νέους στόχους πρώτης γραμμής. Τα διδάγματα από το σαμποτάζ στον αγωγό Nord Stream, αλλά και οι επαναλαμβανόμενες κυβερνοεπιθέσεις σε ευρωπαϊκούς ψηφιακούς κόμβους, είναι σαφή και ανησυχητικά: η παράλυση των ζωτικών δικτύων μιας χώρας σε καιρό ειρήνης μπορεί να αποβεί εξίσου καταστροφική και παραλυτική με μια πλήρους κλίμακας στρατιωτική εισβολή.
Σε αυτή τη νέα, απαιτητική πραγματικότητα, η Ελλάδα καλείται να διαδραματίσει τον ρόλο του περιφερειακού εγγυητή σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Λόγω της μοναδικής στρατηγικής και γεωγραφικής της θέσης, η χώρα μας μετατρέπεται από ένα απλό νοτιοανατολικό σύνορο της Συμμαχίας σε μια κρίσιμη, αναντικατάστατη πύλη εισόδου για εναλλακτικές πηγές ενέργειας και ψηφιακά δεδομένα με κατεύθυνση την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Η Αθήνα παύει να λειτουργεί ως ένας παθητικός καταναλωτής ασφάλειας και μετατρέπεται σε ενεργό πάροχο υποδομών που εγγυώνται τη συμμαχική συνοχή.
Εργα με υψηλή στρατηγική αξία, όπως η μετατροπή του λιμένα της Αλεξανδρούπολης σε κεντρικό κόμβο εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics hub) για τη μεταφορά συμμαχικών δυνάμεων, η επιτυχής λειτουργία του FSRU, καθώς και οι σχεδιαζόμενες ηλεκτρικές και τηλεπικοινωνιακές διασυνδέσεις (με εξέχον παράδειγμα το Great Sea Interconnector), ενισχύουν καταλυτικά τη θέση της χώρας. Οι υποδομές αυτές δεν έχουν μόνο οικονομικό αποτύπωμα· μειώνουν δραστικά την ευρωπαϊκή εξάρτηση από ασταθείς ή αναξιόπιστους ενεργειακούς εταίρους και θωρακίζουν την ευρύτερη περιοχή απέναντι σε μελλοντικές γεωπολιτικές κρίσεις και εκβιασμούς.
Ωστόσο, αυτή η γεωπολιτική αναβάθμιση συνεπάγεται και αυξημένες εθνικές ευθύνες. Η Αθήνα οφείλει να διατηρεί σε κατάσταση απόλυτης ετοιμότητας και εγρήγορσης τους εθνικούς της μηχανισμούς ασφαλείας. Οι αντίπαλοι της Δύσης επιλέγουν πλέον να προκαλούν πλήγματα με χαμηλό κόστος, χρησιμοποιώντας μεθόδους γνωστικού πολέμου, εκστρατείες παραπληροφόρησης και κυβερνοεπιθέσεις. Η αποτελεσματική προστασία των ελληνικών ενεργειακών και ψηφιακών κόμβων, καθώς και η διασφάλιση των θαλάσσιων εμπορικών οδών, αποτελούν πλέον ζητήματα υπαρξιακής σημασίας για την εθνική μας ασφάλεια.
Το επενδυτικό πακέτο των 27 δισεκατομμυρίων ευρώ αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για την ελληνική πλευρά. Η έξυπνη διοχέτευση πόρων για την αναβάθμιση, την ψηφιακή θωράκιση και τη φυσική προστασία αυτών των δικτύων μπορεί να εδραιώσει τη χώρα ως έναν απαραίτητο, μόνιμο γεωπολιτικό σύνδεσμο ανάμεσα στην Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.


