Πρώτο βήμα αυτών των πρωτοβουλιών είναι η σύγκληση άτυπης διακομματικής συνεδρίασης, η οποία θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη 29 Ιανουαρίου και ώρα 11:00 στο υπουργείο Εσωτερικών. Από τη στιγμή που θα επιτευχθεί η κατάρτιση μιας τέτοιας νομοθετικής πρόβλεψης οι Ελληνες του εξωτερικού θα μπορούν να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα μέσω επιστολικής ψήφου και στις εθνικές εκλογές. Ουσιαστικά οι απόδημοι θα μπορούν να επιλέγουν υποψηφίους μέσω της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Μέσω αυτής της διαδικασίας θα αναδεικνύονται 3 βουλευτές.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργού Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιου, η επίμαχη μεταρρύθμιση έρχεται ως συνέχεια των προσπαθειών των προηγούμενων ετών για την ενδυνάμωση των δεσμών των αποδήμων με την Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών δίδεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη διακομματική συναίνεση, καθώς η θεσμοθέτηση μια τέτοιας πρόβλεψης, η οποία θα αφορά στις εθνικές εκλογές, απαιτεί την αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 της Βουλής. Για τον λόγο αυτόν, ο κ. Λιβάνιος έχει ήδη απευθύνει από χθες Δευτέρα 26 Δεκεμβρίου την πρόσκληση προς τα κοινοβουλευτικά κόμματα για συμμετοχή τους στην άτυπη διακομματική επιτροπή της Πέμπτης 29 Ιανουαρίου. Κεντρικός στόχος της επιτροπής θα είναι η διεξοδική συζήτηση των τεχνικών και νομικών λεπτομερειών, ώστε το τελικό νομοσχέδιο να τύχει της ευρύτερης δυνατής στήριξης, βασιζόμενο στην επιτυχημένη εμπειρία των ευρωεκλογών του 2024, όπου ψήφισαν επιστολικά πάνω από 36.645 Ελληνες του εξωτερικού.

Ειδικότερα, ο κ. Λιβάνιος επισημαίνει: «Η εκλογική διαδικασία αποτελεί την ύψιστη έκφραση δημοκρατίας. Οι συνθήκες, σήμερα περισσότερο από ποτέ, απαιτούν να κάνουμε το επόμενο, αυτονόητο βήμα, υπερβαίνοντας τις κομματικές γραμμές, και να δυναμώσουμε τη φωνή των Ελλήνων του εξωτερικού και την εξωστρέφεια της χώρας μας. Προσβλέπω σε έναν ουσιαστικό διάλογο με όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή, προκειμένου αυτή η μεταρρύθμιση να γίνει νόμος του κράτους, εφόσον εξασφαλισθεί η απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία».

Σύμφωνα με τον μέχρι τώρα σχεδιασμό, η προβλεπόμενη διαδικασία θα είναι απλή για τον πολίτη και θα περιέχει αυστηρές δικλίδες ασφαλείας. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι οι εκλογείς θα εισέρχονται στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα (μέσω Gov.gr), χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet ή τα στοιχεία του διαβατηρίου τους για να εγγραφούν στους ειδικούς καταλόγους. Το υπουργείο θα αποστέλλει το εκλογικό υλικό προς κάθε ενδιαφερόμενο. Το πακέτο που θα λαμβάνει θα περιλαμβάνει το ψηφοδέλτιο, τον ειδικό φάκελο ψηφοφορίας, καθώς και τον φάκελο επιστροφής. Ο ψηφοφόρος θα συμπληρώνει το ψηφοδέλτιο, θα το κλείνει στον ειδικό ανώνυμο φάκελο και θα το τοποθετεί μαζί με την υπεύθυνη δήλωση και το φωτοαντίγραφο της ταυτότητάς του στον φάκελο επιστροφής. Η αποστολή πίσω στην Ελλάδα θα γίνεται χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τον εκλογέα.

Το αδιάβλητο της διαδικασίας

Η διασφάλιση του αδιάβλητου της διαδικασίας αποτελεί βασική επιδίωξη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών. Προς την κατεύθυνση αυτήν υπάρχουν συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας που εγγυώνται τη διαφάνεια. Μεταξύ άλλων η διαδικασία διασφαλίζει ότι η ταυτοποίηση του εκλογέα παραμένει διακριτή από το ψηφοδέλτιο. Ο εσωτερικός φάκελος της ψήφου είναι ανώνυμος, ενώ η εξωτερική ταυτοποίηση γίνεται μέσω υπεύθυνης δήλωσης.

Η συλλογή και διαλογή των ψηφοδελτίων θα είναι υπό την επίβλεψη ανώτατων δικαστικών λειτουργών. Οι επιτροπές θα απαρτίζονται αποκλειστικά από δικαστικούς και δικηγόρους, διασφαλίζοντας τη νομική αρτιότητα της διαδικασίας. Οι χώροι όπου θα φυλάσσονται και θα γίνεται η διαλογή των φακέλων θα παρακολουθούνται επί 24ώρου βάσεως από κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης. Ολες οι φάσεις της διαδικασίας, από την παραλαβή έως την καταμέτρηση, θα πραγματοποιούνται παρουσία εκπροσώπων όλων των πολιτικών κομμάτων, ενισχύοντας το αίσθημα εμπιστοσύνης. Κάθε φάκελος θα φέρει μοναδικό γραμμωτό κώδικα (barcode), επιτρέποντας στον εκλογέα να παρακολουθεί την πορεία της ψήφου του σε πραγματικό χρόνο, μέχρι την τελική παραλαβή της από την αρμόδια επιτροπή.

Μια συζήτηση 50 ετών

Το εγχείρημα θεσμοθέτησης Εκλογικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού αποτελεί την κορύφωση μιας προσπάθειας 50 ετών. Αν τελικά ψηφιστεί από τη Βουλή η πρόταση της κυβέρνησης θα έχει λυθεί μια πολύ δύσκολη «εξίσωση» που απασχολεί τους νομοθέτες και το υπουργείο Εσωτερικών από 1975!

Με τον ορισμό της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού με τρεις έδρες, οι Ελληνες που διαβιούν εκτός επικρατείας δεν θα προσμετρώνται απλώς στο συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά θα έχουν τη δυνατότητα να εκλέγουν τους δικούς τους εκπροσώπους στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Οπως σημειώνεται από το υπουργείο, η ρύθμιση αυτή δεν αλλάζει το εκλογικό σώμα, καθώς δικαίωμα ψήφου έχουν μόνο όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.